Ad Valvas 2003-2004 - pagina 67

7

PAGINA 15

CULTUUR BOEKEN

i\B VALVAS 18 SEPTEMBER 2003

Pippi, Fanny, Benny en de rest Zweden heeft meer te bieden dan politiek drama en Ikea. Abba bijvoorbeeld, en Ingmar Bergman, en de absurde humor van Roy Andersson. Allemaal te zien tijdens het Zweden­programma dat Filmhuis Griffioen de komende weken organiseert. Shirley Haasnoot Stel je voor: je moeder verlaat je alco­ holistische vader, neemt je bebrilde zus en jou onder haar arm en gaat wonen in een hippiecommune waar bewoners 'uit politieke overwegingen' lesbisch zijn en waar kinderen namen hebben als T e t , naar het mislukte Tet­ offensief in Vietman. Je mag niet meer naar Pippi Langkous kijken, want zij is vanwege haar kist met goudstukken een verwerpelijke kapitaliste. Het lijkt een onwaarschijnlijk scenario uit de lang vervlogen jaren zeventig. Toch ga je erin geloven tijdens het zien van de Zweedse fdm Together (2000) van re­ gisseur Lukas Moodysson. Als je ten­ minste kunt wennen aan de rare kle­ ding van de personages ­ zeker geen HM ­ en de onbegrijpelijke Zweedse taal. Zweden is niet alleen het land van HM en Pippi Langkous, maar ook een land waar zich de grootste mense­ li)ke drama's afspelen. Althans, als je de Zweedse films mag geloven die de komende weken in Cultuurcentrum Griffioen draaien. D a a n n wordt veel gepsychologiseerd, maar ook huive­ nngwekkend gegriezeld. Gelukkig valt er bij een film als Together ook veel te lachen. Overigens zonder de naïeve communebewoners daarmee op een onaardige manier uit te lachen. Want bij hun keurige buren, die de vrolijke leefgemeenschap met afschuw volgen vanachter h u n sneeuwwitte vitrage, zou je echt veel minder graag willen iwonen. 'Wie het dan ook een stuk slechter heb­ ben getroffen dan hun leeftijdsgenoot­ jes uit Together, zijn Fanny en Alexan­

Leuker d a n televisie kijken: televi­ Psieopnames bijwonen. Liefst live. I.Dat treft: haast elke dag kun je wel I ergens in de stad bij e e n l i v e ­ p r o ­ granuna aanschuiven. O p donder­ dag bijvoorbeeld bij Rondom tien. "Het water staat ons aan de lippen", [ Zegt banketbakker Groen. Hij heeft j een groot, bloot gezicht dat bruin ge­ t schminkt is en hij spreekt over door­ brekende dijken en natte voeten. Vanaf de publiekstribune zien we dat l presentator Cees Grimbergen een I beetje wanhopig wordt van alle beeld­ ' spraak, maar hij beheerst zich, want hl) is live op de televisie. Donderdagavond 11 september gaat NCRV­discussieprogramtna Rondom

der uit de gelijknamige film van de be­ roemde cineast Ingmar Bergman. Ook h u n moeder neemt haar kinderen mee, maar helaas niet om in een hippiege­ meenschap te wonen. N a de onver­ wachte dood van haar echtgenoot trouwt ze met de angstaanjagende Zweedse bisschop Edvard Vegerus. Waar het in de commune allemaal steeds vrolijker wordt, worden Fanny en Alexander voor het minste en ge­ ringste keihard gestraft door h u n stief­ vader terwijl hun moeder daartegen niets kan beginnen. D e film speelt dan ook niet in de jaren zeventig maar in 1908, toen een Zweedse echtgenote niet te veel praatjes mocht hebben. T o t overmaat van ramp komt de over­ leden vader dan ook nog eens spoken aan het bed van Alexander. Gelukkig loopt het niet al te slecht af Geesten, heksen en boveimatuurlijke machten ­ ze zijn even Zweeds als Ikea, als je de Zweedse filmgeschiedenis mag geloven. De film Häxan. Heksemij door de eeuwen heen (1922) blijkt een regel­ rechte voorloper van The Blair Witch Project en werd bij verschijning in 1922 buiten Zweden voor vele jaren verbo­ den. De film begint documentaireach­ tig met de akelige manieren waarop heksenjagers tekeer gingen en slacht­ offers maakten. Gaandeweg verandert Häxan echter m fictie, waarbij verschil­ lende scènes ook na tachtig jaar niet geschikt zijn voor jeugdige kijkers. Tij­ dens een duivelsorgie eten de aanwezi­ gen vlees van ongedoopte kinderen, er is redelijk wat seks en de harige duivel, om wie de blote heksen heen dansen, blijkt in de aftitelmg niemand minder dan regisseur Benjamin Christensen zelf (what's in a name!). H e t verbaast

Upstream Pictures

Still uit 'Together' van Lukas Moodysson dan ook niet dat Chnstensen een kort verblijf in het puriteinse Amerika, enige jaren later, omschreef als een "onaan­ gename ervaring". Anders dan Häxan werd de vrij recen­ te film Songs from the Second Floor (2000) van Roy Andersson wel een succes in Amerika. Seks met de duivel zit er dan ook niet in, maar waar de verschillende losse scènes over gaan blijft een raadsel. Als je van het absur­ de houdt en niet getraumatiseerd bent door die keer dat je per ongeluk in een David Lynch­film terechtkwam, is het waarschijnlijk wel om te lachen. Een scène: een man heeft net zijn kantoor in brand gestoken om het verzeke­

Levensecht tien over de gedwongen spreiding van kansarme allochtonen. Niet over het gevaar van het moslimfundamentalis­ me vanwege 11 september, zegt Grim­ bergen vertrouwelijk voordat het pro­ gramma begint, want daarover wilde geen politicus komen praten. Dus luis­ teren we naar de grieven van banket­ bakker Groen, in de oude stadswijk van Rotterdam. Maar ook de Turkse meneer Tökez voelt zich niet veilig, hij is zelfs neergeschoten voor zijn eigen

deur. Hij spreekt van buitenlanders en drugsdealers en de politie die nergens tegen optreedt. Hoewel de ramen openstaan, is het bloedheet onder de sterke lampen in de Zuilenzaal van Felix Meritis. Een paar minuten voor tienen gaan we de lucht in, zonder dat het publiek van tevoren wordt geïnstrueerd om onge­ dwongen met de buren te kletsen of spontaan te klappen. De gasten op de eerste rij testen nog snel even hun mi­

ringsgeld op te eisen. Met een uitdruk­ kingsloos gezicht zit hij in de metro, waar zijn medepassagiers gezamenlijk en keihard opera zingen. In de vrolijkste Zweedse film van de komende weken wordt veel meer ge­ zongen. Abba The Movie is een tour­ neeregistratie uit 1977 van de wat ver­ geelde, maar nog steeds niet vergeten Agnetha, Benny, Bjom en Aimi­Frid. Achttien hits kun je nog eens horen, van D ancing Queen tot Mama Mia en Fernando. Regisseur Lasse Hallström heeft er ook een verhaaltje omheen be­ dacht: hij hangt de film op aan de fic­ tieve journalist Ashley, die niet precies weet wat Abba eigenlijk is maar niette­

min hardnekkig en luidruchtig om een mterview smeekt. Echte fans vonden het Ashley­verhaaltje behoorlijk i m ­ tant en ongeloofwaardig toen de film op het hoogtepunt van Abba's popula­ nteit uitkwam. Meer dan 25 jaar later is die Ashley eigenlijk toch wel leuk. Niet omdat hij nu wel geloofwaardig IS, maar omdat Abba zo ontzettend seventies is geworden. Een hippie­com­ mune is er m o d e m bij.

crofoons. Ze zijn zorgvuldig uitge­ zocht: een Surinaams uitziende dame zegt dat ze bang is voor de veiligheid van haar dochter. De blanke Neder­ landse moeder verdedigt de allochto­ nen echter met hand en tand. "Geef ze eens ongelijk, die Marokkaanse jon­ gens", zegt ze zelfs. "Als er zo over je wordt gesproken!" Even lijkt het erop dat presentator Grimbergen een controversiële uit­ spraak weet te ontlokken aan de aan­ wezige Leefbaar Rotterdam­politicus Marco Pastors. "Wilt u verder gaan dan spreiden? E e n stop voor alloch­ tonen?" D e politicus houdt zich ech­ ter wijselijk op de vlakte. H e t enige waar de politici van SP, PvdA en Leefbaar Rotterdam het uiteindelijk

over eens zijn, is dat de illegale on­ derhuur hard moet worden aange­ pakt. D a t is de oorzaak van de op­ eenhoping van illegale nieuwkomers die problemen trappen, lijkt het. Als student houd je je hart vast voor je eigen peperdure kamertje. Gelukkig is dit Rondom tien. SP­politica Agnes Kant blijft, anders dan de meeste gasten, niet napraten als het programma een half uur later is afgelopen. Ze stapt direct met een strak gezicht in een taxi en verdwijnt in de nacht. (SH)

^oor vijftig euro boeken

JDe keuze van tennislerares Mariëlle Spekreijse ^SVU­sportinstructeur Mariëlle Spekreijse (33) leest alleen romans in de li'akanties. Anders is ze met haar vak bezig en leest ze boeken over sport an beweging. Weimoed Visser Tennis­ en fitnessinstructeur Mariëlle Spekreijse peet wat voor boek ze wil hebben: een boek over edische fitness. De oud­VU­studente loopt dan lok meteen door naar de kast met boeken over be­ weging en sport. " N a mijn studie bewegingsweten­ 'Chappen heb ik de opleiding tot teimisinstructeur Sedaan en kort geleden de opleiding voor fitnessbe­ Seleider. N u zou ik wel eens iets meer willen leren Pver fitness voor mensen met rugklachten. Vaak *ordt tegen hen gezegd dat ze niet meer mogen be­ ï^egen, maar dat is slecht. Ze moeten juist wel bewe­ |en, alleen moet je goed weten hoe." H e t lijkt .fPekreijse interessant o m zich hier verder in te spe­ cialiseren, maar het boek dat ze zoekt, is er niet. Ppekreijse, die net een nieuw seizoen is begonnen bij ^e ASVU, haalt een aantal andere boeken over be­ ogen uit de kast, maar veel daarvan heeft ze al. Ze ifomt uiteindelijk uit bij een boek van Frederic Dela­ *!) Krachttraining: Een anatomische benadering ( € ^1^5). In het boek staan tekeningen van mensen die efeningen doen, waarbij de werkende spieren zijn

ingekleurd. "Heel inzichtehjk", vindt Spekreijse. "Dan weet je beter welke oefeningen je wel en niet kunt doen bij bepaalde klachten." Ook Spekreijses tweede keuze heeft met sport te maken. Ze wil het boek Ejfect van de Noorse schaat­ ser Johann Olav Koss graag hebben. " D a t is me aan­ geraden door een vriend, toen ik problemen had op mijn werk. Het gaat over hoe je met een team de top kunt bereiken, in eerste instantie m de sport, maar het is ook toepasbaar op relaties of werksituaties. Die vriend van me is schaatsinstructeur en dat ben ik zelf ook vrij lang geweest, vandaar misschien de interesse voor Koss." D e VU­boekhandel heeft het boek van Koss niet op voorraad, maar kan het wel bestellen. Spekreijse krijgt een tegoedbon van € 13,55 waarmee ze binnenkort het boek kan afhalen. Als laatste wil ze een roman. "Ik ben afgelopen va­ kantie begonnen in Gloed van Sandor Märai en ik heb het nog niet uit. Dus dat zal wel bhjven liggen tot de kerst, omdat ik alleen in vakanties lees." Voor haar volgende vakantie wil Spekreijse ook nog graag een boek van Nicci French. Ze kiest het boek Onder­ huids ( € 12,50), omdat dat binnen het budget past.

18 t/m 30 september Zweedse films in De Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Toe­ gang € 5,­, met korting € 4,­ Programma­ informatie 020 4445100 en de agenda van deze krant. Reserveren 020­4445033.

Opnames van Rondom tien, iedere donderdag­ avond live vanuit Felix Mentis, Keizersgracht 324, Amsterdam Informatie en opgeven via http.//info.omroep.nl/nrcv

Fictie

l\ßife

iMW­^«*"^

in de VU­boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) B a s v a n d e r S c h o t , Nederland doet mee 2) J a n v a n A k e n , D e dwaas van Palmyra 3) C h a i m P o t o k , D e belofte 4) R o e l o f v a n G e l d e r e n , Naporra's omweg 5) E r w i n Olaf, Silver: De foto's

ingezonden mededeling

Gerard Reve Brieven aan Bram P. de nieuwste Reve ! € 16,50 |vLI goefc/ionde/[Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen