Ad Valvas 2003-2004 - pagina 59

r

wsÊKsm 2003

I

fj) VALVAS 18 SEPTEMBER 2003

PAGINA 7

De uitdagingen voor nieuwe Acta-decaan Wouter Beertsen

Weetjes

Cola, piercings en bezuinigingen

Muisarm

De komende jaren gaan er veel meer tandartsen met pensioen dan er nieuwe op de markt komen. En dat terwijl het nu al niet geweldig gaat met Nederlands tanden. Spannende tijden voor Wouter Beertsen, de nieuwe Actadecaan. Dirk de Hoog "Ik houd van knutselen. In mijn vrije djd klus ik graag in mijn huis en tuin", vertelt Wouter Beertsen. Hij is sinds begin deze maand de nieuwe decaan van de faculteit Tandheelkunde die VU en UvA samen ruimen onder de naam Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (Acta). Graag iets met je handen doen is volgens Beertsen een voorwaarde om tandarts te worden. En verder belangstelling voor medische zaken en de wens mensen te helpen. "Zonder de motivatie mensen mondgezond te maken, raak je snel uitgekeken op het vak." Speelde dat allemaal een rol toen hij in 1964 voor tandheelkunde koos? Een lastige vraag, vindt Beertsen. "Ik dacht ook aan geneeskunde, rechten, biologie en bedrijfskunde. Maar ik denk we! dat de combinatie van dat medische aspect en iets met je handen doen bij mij de doorslag heeft gegeven." Tegenwoordig speelt dat 'iets met je handen doen' zelfs een belangnjke rol bi) de selectie van nieuwe studenten (sinds een paar jaar mag Acta zelf een deel van de eerstejaars selecteren): Kandidaten leggen niet alleen een socialevaardigheidstest af, maar moeten ook uit de losse hand m plastic een voorbeeld nafrezen. Beertsen: Want ja, met twee linkerhanden moet je niet aan dit vak beginnen." Zelf heeft Beertsen nooit als vrijgevestigde tandarts gewerkt. Tijdens zijn studie raakte hij al snel geboeid door wetenschappelijk onderzoek. Hij werd onderzoeksassistent op het gebied van de celbiologie en de parodontologie. Uiteindelijk werd parodontologie zijn specialisme. "Tandvleesontstekingen zorgen bij tien ä twintig procent van ide mensen voor verlies van bindweefselaanhechting rond tanden en kiezen, waardoor die verloren kunnen gaan", licht hij het belang van zijn wetenschapsgebied toe. D e problemen hebben deels een erfelijke oorzaak: bij de ene mens werkt het afweersysteem beter dan bij de ander. "Bedenk daarnaast dat er minstens driehonderdvijftig verschillende soorten micro-organismen in je mond actief zijn. D a n is j,een tandvleesontstekmg snel opgeloen", aldus Beertsen. Goed poetsen is e beste remedie. "Je moet die bactelen letterlijk wegboenen, minstens wee keer per dag."

Dubbelzinnig Een grappenmaker als onderwijzer kan een gezond tegenwicht bieden tegen de calculerende houding die tegenwoordig op veel scholen domineert. Lachen is gezond, lachen is zelfs educatief, stelt pedagoog James Conroy in zijn proefschrift Contestation and Liminality in Education for Liberal Democracy. Lachen kan verstorend en uitdagend zijn, maar op school wordt het over het algemeen zorgvuldig onder controle gehouden, In het fietsenhok, uit het zicht van de leraren, däär vinden we de gezagsondermijnende lach. Die dubbelzinnigheid van de lach moet door onderwijskrachten worden erkend, betoogt Conroy. Ze hoort bij de dubbelzinnigheid van het leven in onze 'laat-industriële' maatschappij en helpt kinderen daarbinnen ethische keuzes te maken. (PB)

Kanker VU-onderzoekers hebben belangrijke vooruitgang geboekt in de strijd tegen Fanconi Anemie, een zeldzame erfelijke aandoening die kanker kan veroorzaken. M e t behulp van nieuwe technieken zijn de onderzoekers er, samen met Amerikaanse collega's, in geslaagd het enzym te identificeren dat verantwoordelijk is voor de activering van één van de Fanconi anemie-eiwitten. De nieuwe techniek houdt in dat grote eiwitcomplexen uit celkernen worden geïsoleerd, waarna antilichamen de Fanconi anemie-complexen opruimen. D e onderzoekers hopen met de techniek ook andere eiwitten die bij de activering van Fanconi Anemie een rol spelen te kunnen identificeren. (PB)

Vlees Wouter Beertsen: 'Het wordt vast niet meer zo slecht als in de jaren tachtig'

Chnstiaan Krouwels

Diep dal kta is een faculteit om trots op te :ijn, vindt de nieuwe decaan. "Het is iet belangrijkste centrum in Nederand voor onderzoek op het gebied an de tandheelkunde en het heeft ÏTOte internationale uitstraling." 3eze positie heeft Acta mede gekreun door de rigoureuze bezuinigingen iie de overheid begin jaren tachtig loorvoerde. Twee van de vijf bestaanle faculteiten gingen dicht: die in utrecht en Groningen. Nijmegen 'leef open en de faculteiten van V U n UvA moesten fuseren tot Acta. Dat gebeurde in 1984. Hoewel ons ongetwijfeld weer bezui"gingen wachten, zal het vast niet Deer zo slecht worden als in de jaren ächtig", verwacht Beertsen, die van tot 1992 ook al decaan van de äculteit was. D e overheid is sindsdien roeg ^ latnelijk wel tot het inzicht gekomen ;nten at de opleidingscapaciteit niet straf1 de eloos kan worden teruggeschroefd, bijbel [o Werd de tandheelkundeopleiding jele3 Groningen eind jaren negentig herjn 'pend en mochten de andere facultein meer studenten toelaten. Op die manier kwam tandheelkunde 'apje voor stapje weer uit het diepe

Het maakt nauwelijks uit of je ergonomisch verantwoord achter je computer zit of als een voddenbaal. Althans, dat stelt rsi-deskundige Pauline Bongers, bijzonder hoogleraar aan de VU, in haar oratie Maak werk van rsi! Rsi - ook wel 'muisarm' genoemd - wordt volgens haar vooral veroorzaakt door lange, ononderbroken computersessies. Regelmatig pauzeren is daarom wél belangrijk: dan krijgt het lichaam de kans te herstellen van de schade die herhaalde bewegingen veroorzaken. Ook het voorkomen van stress heeft effect, want stress doet de heilzame werking van pauzes weer teniet. Dat geldt overigens niet alleen voor computeraars maar ook voor bijvoorbeeld naaisters en lopendebandwerkers. In Nederland stijgt het aantal rsi-gevallen. Volgens onderzoeksinstituut TNO Arbeid heeft 28 procent van de werkenden last van rsi. In 1998 lag dit nog op twintig procent. (PB)

dal", vertelt Beertsen. T o c h is er inmiddels een fors tandartsentekort ontstaan. E n dat zal alleen maar erger worden, voorspelt de decaan: " N u al zijn er zo'n duizend te weinig en dat probleem wordt alleen maar groter als de tandartsen die in de jaren zestig en zeventig zijn opgeleid, massaal met pensioen gaan." Kan Acta dan niet nog meer studenten opleiden? "We zijn nu al de grootste faculteit in Europa, met 158 eerstejaars. Als de instroom nog groter wordt, verwacht ik aanzienlijke ruimtelijke en logistieke problemen. We hebben al nevenvestigingen moeten oprichten in Den Haag en Almere om studenten voldoende klinische ervanng te laten opdoen. Want Amsterdam alleen levert niet genoeg oefenpatienten op." Wel acht hij het in principe mogelijk een deel van het tekort aan tandartsen op te lossen door het opleiden van hulpkrachten. "Eenvoudige tandartstaken kunnen wellicht worden overgenomen door mondzorgkundigen: mondhygiënisten met de bevoegdheid kleine vullingen aan te brengen." Daarnaast zou overwogen kunnen

worden meer tandartsen uit het buitenland aan te trekken.

TandenkiUer Maar ook zonder dreigend tandartsentekort zou Beertsen al voor verslechtering van de tandartszorg vrezen. "Ik vind het regeringsvoomemen om tandheelkunde voor volwassenen uit het ziekenfonds te schrappen, geen goede zaak." D e decaan pleit zelfs voor mtensivering van de tandheelkundige zorg. Overigens vooral voor de jeugd. "Hoewel sinds de jaren zestig de toestand van kindergebitten sterk is verbeterd, met name door het gebruik van fluoride, zijn er tekenen die erop wijzen dat bij heel wat kinderen een verslechtering van de gebitstoestand optreedt." Boosdoeners zijn onder meer frisdranken. "Ik wil niet direct zeggen dat cola een tandenkiller is, maar er zijn duidelijk aanwijzmgen dat dit soort dranken de tanden geen goed doet." Ook ziet Beertsen dat sommige groepen allochtonen "minder ervanng met tandenpoetsen" hebben. Al met al zou er naar zijn smaak meer

aan preventie moeten worden gedaan. Voorlichting op scholen is daarom belangrijk. E n die zou volgens Beertsen niet alleen over poetsen en zoetigheid moeten gaan, maar ook over het feit dat roken slecht is voor het gebit het verhoogt de kans op tandvleesontstekingen - en dat piercings in tong en lip slijtage aan tanden en slijmvliesontstekingen kunnen veroorzaken.

Non-item Als decaan wacht Beertsen in ieder geval een grote taak. De faculteit krijgt binnen vijf jaar een nieuw gebouw naast de polikliniek van het VU-ziekenhuis. Steekt dat de mensen die officieel bij de UvA horen niet? "Nee, de tegenstelling VU-UvA is hier echt een non-item. Alleen voor de bestuurders is het wel eens lastig met twee universiteiten te maken te hebben: elk jaar is het voor de decaan weer kiezen aan welke universiteit hij de opening van het academisch jaar bijwoont. Volgende keer is dat de VU, want nu moest ik wel naar de UvA. Die had namelijk een lintje geregeld voor scheidend decaan Bausch."

G o d heeft deze materiele wereld geschapen, dus zo gek is het niet om de in de Bijbel voorspelde "opstanding des vleses" letterlijk te nemen. "Eeuwig heil" en onze materiële werkelijkheid sluiten elkaar niet uit, betoogt C. Stam in zijn proefschrift De opstanding van de doden in de theologie van K. Barths R. Bultmann en W. Pannenberg. Bij het leven na de dood stellen we ons meestal een soort immateriële toestand voor, maar in de vroeg-christelijke traditie was er waarschijnlijk wel een letterlijk geloof in een vleselijke wederopstanding. Dit was gebaseerd op de gedachte dat de materiële schepping de wil van God uitdrukte. Weg dus met theologen als Barth, Bultmann en Pannenberg, die niet onder ogen wilden zien dat na Jezus' terugkomst op aarde de wederopstanding der doden zeer wel een soort Return of the Living Dead zou kuimen zijn. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen