Ad Valvas 2003-2004 - pagina 293

^ AD VALVAS 2 9 JANUARI 2 0 0 4

PAGINA S

Ilah en Emdé geven zichzelf bloot

Striptease Wie zijn ze en wat inspireert ze? Dat wilde de redactie van Ad Valvas wel eens weten van haar nieuwe cartoonisten. Inge Heremans en Merlijn Draisma geven antwoord in tekst én beeld. Peter B reedveld

hebt helemaal ner­ gens recht op! Nie­ mand IS je iets verschul­ digd! Ik häät dat soort mensen, echt waar!" Draisma probeert in zijn cartoons bepaalde situaties zo compact mogelijk te ver­ beelden, legt hij uit. "Aan de tekst moet je kunnen zien wat er is voorafgegaan. Bijvoorbeeld die cartoon waarin de Kerstman tegen Sinterklaas zegt: 'Ik anders ook niet in jou!' De lezer begrijpt meteen dat Sinterklaas blijkbaar heeft gezegd dat hij niet in de Kerstman gelooft. Je kunt die grap ook maken door het voorafgaande te vervatten in een boventekst 'Sinterklaas gelooft niet in de Kerstman' en daaronder zou de Kerstman dan antwoorden dat­ie ook niet in Sinterklaas gelooft. Maar de grap zou daarmee voor mij aan kracht verliezen."

'at maakt een grap precies goed? Emdé ottewel MerlIJn Draisma (1971), sinds november de vaste cartoonist van Ad Valvas, vindt tiet een lastige vraag. "Veel grappen zijn niet uit te leggen", protesteert hij. IVlaar hij wil toch een poging wagen: "Belangrijk is datje de werkelijkheid i^in of meer verdraait, zoals in die 'sterrenwacht'­ cartoon van Fokke Sukke, waarin wordt gespeeld fiiet de associatie met de Wegenwacht en Fokke en Sukke met autopech op de maan staan. Er rnoet ook een element van verrassing in zitten, en een grap is pas écht geslaagd als er wat tragiek in zit. Het moet een klein beetje pijn doen. Het moet grappig zijn, maar tegelijkertijd moetje blij zijn dat "et JOU met overkomt." fen slotte moet het allemaal óók nog ergens over gaan, betoogt Draisma. "Kijk, de cartoonist Gumm­ oah heeft vaak goede grappen met rare construc­ ties, waarbij bijvoorbeeld een tafelpoot uit iemands achterste steekt. IVlaar je bent er nog niet als je "laar iets heel geks hebt bedacht. Een neushoorn '" een lift is niet per se grappig. Zo werkt dat niet." ontevreden mensen, daar maakt hij graag grappen over. "Het fenomeen LPF was een goudmijn voor lie. Dat geborneerde, die mensen die menen recht P van alles te hebben. Wat nou, 'rechten'? Je

Draisma, die Italiaans gestudeerd heeft aan de UvA, werkt als pr­man voor het VU­Podl­ um. Cartoons maken is voor hem een manier van uitdrukken waar hij niet meer zonder kan. "Het is extra leuk dat ik daar ook nog eens geld mee verdien." Als veer­ tienjarige begon hij met het natekenen van de strips van de Familie Doorzon. "Gaan­ deweg ontdekte ik daarbij allerlei manieren om dingen te tekenen, bij­ voorbeeld een manier om ogen te tekenen, en zo kreeg ik een eigen stijl." Behalve voor Ad Valvas tekent hij onder andere voor het UvA­blad Folia en voor Vox van de Nij­ meegse universiteit. "Draisma's cartoons bevat­ ten geen humor", klaagde een briefschrijfster twee weken geleden in Ad Valvas. Draisma moet erom lachen, maar bekent wel dat hij het moeilijk heeft wanneer mensen in zijn aanwezigheid zijn

'Het is een heel solitair beroep, cartoonist' cartoons bekijken. "Ik ben bang dat ze het niet leuk vinden. Het is een heel solitair beroep hoor, cartoonist. Je zit daar te sleutelen; dit kan wat absurder, dat moet wat worden afgezwakt; en tegelijkertijd moetje zorgen dat het voor je publiek nog wel begrijpelijk blijft."

Voor alle duidelijkheid: Cordelia Is haar schepper, Ilah, de naam waarmee de Vlaamse striptekenares Inge Heremans (1971) haar werk signeert. "IVlaar dat heeft geen belang", zegt Ilah. Autobiografie en fictie vormen in haar strips een harmonieus geheel. Ilah bekijkt zichzelf van een zekere afstand voordat ze haar avonturen aan het papier toever­ trouwt. "Ge hebt dat nodig om iets te maken dat uitsteekt boven het therapeutische gekrabbel en geschrijf." Cordelia is een jaar of acht geleden ontstaan uit de tekeningen die Ilah voortdurend van zichzelf maak­ te. Haar vriend drong erop aan dat ze ermee bij kranten­ en bladenredacties langsging. Twee kran­ ten bleken geïnteresseerd en Ilah koos het dagblad De Morgen. Daarin verschijnt nu sinds 1996 twee keer per week een aflevering van Cordelia. Op dins­ dag in kleur en op zaterdag een zwart­witstrip. In 2002 verscheen Cordelia ook een tijdje in het Nederlandse A lgemeen Dagblad. Veel A D­\ezers vonden de avonturen van de kokette Vlaamse ech­ ter veel te grof. Steen des aanstoots was een strip waarin Cordelia zich ergert aan een oud vrouwtje dat de rij voor een loket vreselijk staat op te houden. "Ik heb wel gelachen om de veront­ waardiging daarover", vertelt Ilah. "Ik voelde me ineens Kamagurka (ook een controver­ siële Vlaming ­ PB), haha! Ik denk echt dat Nederlanders veel minder tolerant zijn dan Vlamingen." Humoristen worden vaak verkeerd begrepen, con­ stateert Ilah. "Maar de tekenaar lacht eigenlijk met zichzelf. Het is zijn eigen houding ten aanzien van bijvoorbeeld gehandicapten die hij hekelt. Veel mensen hebben dat niet door, die zien dat heel taboeachtig, heel principieel: däär en däär mag niet mee gelachen worden. Maar humoristen moeten die grenzen overschrijden, dat schrikt wakker. Humor is de straf voor een te starre houding." Ze heeft net een nieuwe strip ingeleverd voor de zaterdageditie van De Morgen. Ze maakt zich een

'Ik zou nooit naar een naaktstrand gaan' beetje zorgen dat de strip zal worden geweigerd omdat Cordelia er naakt en wijdbeens zittend in is afgebeeld. Dat heeft ze nooit eerder gedaan, zegt ze, al is ze in haar strips dikwijls seksueel behoor­ lijk expliciet. Ilah schrikt er niet voor terug haar intiemste seksuele gevoelens met haar lezers te

delen. "Ik weet gewoon dat ik niet de enige ben die zulke gevoelens heeft en degenen die mijn strips waarderen herkennen zich erin." Maar ze gooit niet alles naar buiten. "Ik bepaal zelf wat ik toon, ik heb de situatie volledig onder controle." Het stripje met de wijdbeense Cordelia gaat over kwetsbaarheid, legt ze uit. Tegelijkertijd is de strip ook nogal agressief. "Als ik dan toch kwetsbaar ben, dan liever ineens helemaal bloot", aldus Ilah. Ze vertelt een verhaal over een groep vrouwen die een aanstormend leger op de vlucht deed slaan door de rokken omhoog te gooien en het geslacht te ontbloten. In het echt is Ilah heel preuts, zegt ze. "Ik zou nooit naar de sauna durven gaan, of naar een naaktstrand. Maar een tekening, dat zijn lijntjes, dat is fictie. Ze kunnen mij daar niet op pakken. Ik ben als een actrice die een rol speelt." Hoe autobiografisch is Cordelia dan eigenlijk? Is alles wat Cordelia meemaakt, echt gebeurd? "Niet alles", antwoordt Ilah. "Ik verander soms het ver­ loop van het verhaal, maar dat doen alle autobio­ grafen. Niet dat ik alles verfraai, integendeel. Soms moet je juist lelijke dingen extra aanzetten om effectief te zijn."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen