Ad Valvas 2003-2004 - pagina 190

I AD VALVAS 27 NOVEMBER 2003

PAGINA 6 I

MEDISCHE

NATUURWETENSCHAPPEN:

Bèta's in de breedte Nieuwe studies

Meer meisjes, minder nerds en voor een bètastudie opvallend veel studenten; medische natuurwetenschappen wijkt duidelijk af van andere exacte studies. Portret van één van de nieuwe opleidingen die de VU de afgelopen jaren begonnen. "De docenten worden steeds enthousiaster." We moed Visser "Jullie zijn de sofiies van de exacte faculteit." Dat krijgen studenten medische natuurwetenschappen vaak te horen. Zelf zeggen ze liever dat ze breder zijn, meer maatschappijgericht en minder nerd-achtig. "Als iemand helemaal opgewonden kan raken van een chemische reactie, vind ik dat prima. Maar mij is het te beperkt", zegt Linda van der Heijden, eerstejaars medische natuurwetenschappen. Jaargenoot Felix Hol vult haar aan: "Mnw is mmder droog dan natuurkunde." En derdejaars Jan Korporaal verklaart zich blij dat zijn studie zo nuttig is, waarna hij zich haast te zeggen: "Natuurlijk is theoretische natuurkunde ook nuttig, maar op een veel minder directe manier." De studie medische natuurwetenschappen bestaat mmiddels tweeëneenhalf jaar. N o g steeds moeten de studenten regelmatig uitleggen wat hun studie inhoudt, met alleen aan hun oma, maar ook aan gastdocenten die van bmnen de VU komen. Lang niet iedereen is op de hoogte, zelfs binnen de exacte faculteit niet. En vaak moeten ze zich nog verdedigen ook. Hol: "We hadden laatst natuurkunde van een docent die de hele studie duidelijk maar helemaal niets vindt omdat het geen fundamentele wetenschap is." Medische natuurwetenschappen vergt van docenten dan ook een andere manier van onderwijs geven, niet gericht op de oude monodisciplines natuurkunde, scheikunde of wiskunde, maar juist mterdisciplinair. D e nieuwe studie draait namelijk om het oplossen van medische vraagstukken met een combinatie van deze wetenschappen. Onderwijsontwikkelaar Heleen Caro: "Dat betekent dat docenten moeten leren over de grenzen van hun eigen vakgebied heen te kijken en met docenten uit andere vakgebieden samen te werken." Twee keer per jaar hebben de studenten een project. Al het onderwijs gaat dan over een bepaald thema, bijvoorbeeld voedmg of kanker. Docenten worden gedwongen intensief samen te werken en themagestuurd onderwijs te geven. Caro: "Aanvankelijk waren veel wetenschappers een beetje sceptisch, maar zo langzamerhand worden ze steeds enthousiaster. Vooral ook omdat studenten laaiend enthousiast zijn over de projecten."

Lustopwekkend Het tweedejaars natuurkundepracticum is een goed voorbeeld van de medische toepasbaarheid van natuurkundekennis. Anne van Oosten en Henriette Liefers bepalen met behulp van een laser de stroomsnelheid van water door een buis. "Je kunt deze opstelling vergelijken met hoe bloed door aderen stroomt, alleen meet je dat in het lichaam natuurlijk niet met een laser, maar met ultrasoon geluid. Maar het principe is hetzelfde", legt Van Oosten uit. Terwijl de helft van de tweedejaars stoeit met de laser, heeft de andere helft scheikundepracticum. Dat bestaat vanmiddag voornamelijk uit wachten. Wachten op buisjes enzymen die moeten reageren. Lonneke van Brussel vertelt dat ze dat het vervelendst vindt aan het scheikundepracticum. "Het vorige practicum was leuker. Toen hadden we een pleister waarvan de fabrikant claimt dat die lustopwekkende stoffen bevat, een soort viagra. Wij moesten testen welke werkzame stoffen er daadwerkelijk in zitten. Dat was nog best moeilijk, omdat er ook allerlei andere stoffen in een pleister zitten. Bovendien vonden wij een interessante stof, die later inkt bleek van de pen waarmee we op het reageerbuisje hadden geschreven."

Relevant Medische natuurwetenschappen trekt voor een exact vak opmerkelijk veel studenten. Dit jaar heeft de studie 34 eerstejaars. Bij natuurkunde zijn dat er 24 en bij scheikunde maar zeventien. Die aantrekkingskracht dankt de studie aan het feit dat ze goed aansluit bij de interesses van studenten, denkt Caro. "Studenten zijn minder dan vroeger gericht op fundamenteel wetenschappelijk onderzoek en meer op maatschappelijk relevante studies. Een belangrijke reden waarom we medische natuurwetenschappen hebben opgericht, is dat de klassieke exacte opleidingen niet

genoeg studenten trokken", geeft ze toe. N o g opvallender is dat ongeveer de helft van de studenten vrouw is. Volgens Caro trekt medische natuurwetenschappen zo veel vrouwen omdat die het, meer nog dan mannen, belangrijk vinden dat een studie een beetje maatschappelijke relevantie heeft. Zo wist eerstejaars Linda van der Heijden dat ze iets wilde met medisch onderzoek nadat ze zelf had meegedaan met een onderzoek naar botontkalking in de puberteit. Ze besloot mnw te gaan doen, omdat het medisch én exact is. Het verschil tussen medische natuurwetenschap-

hij. T o c h was deze onzekerheid voor hem geen reden af te haken: "Ik vond het juist wel spannend. Je maakt dan wel van die dingen mee als dat het eerste trimester van het eerste jaar veel te zwaar was, maar toen we daar wat van zeiden, werd er goed geluisterd." Medische natuurwetenschappen sloot dan ook precies aan bij wat hij na de middelbare school wilde. "Ik had er toevallig een foldertje over meegenomen bij een voorlichtingsdag van bewegingswetenschappen. T o e n wist ik meteen dat dit het helemaal was voor mij. Ik vond alle bètavakken leuk en wilde er niet ééntje kiezen.

'Veel wetenschappers waren aanvankelijk sceptisch over onze manier van werken' pen en vakken als medische biologie of gezondheidswetenschappen is dat mnw wel echt een exacte studie is en dat het bètagehalte dus hoger ligt. Derdejaars Jan Korporaal: "We hadden laatst college met gezondheidswetenschappers en die kurmen nog geen logaritmische fiinctie uitrekenen. Wij beschouwen hen een beetje als watjes. Maar omgekeerd hebben we ook wel eens college met scheikimdestudenten. Die weten weer veel meer van fundamentele scheikunde en beschouwen ons weer als softies."

Zwaar jaar De eerste lichting medische natuurwetenschappers zit inmiddels in het derde jaar. Jan Korporaal is een van deze pioniers. Hij begon voordat de opleiding officieel was erkend door het ministerie van Onderwijs. "Wij moesten ons het eerste jaar inschrijven als student farmaceutische wetenschappen en het was nog niet zeker of de studie zou worden goedgekeurd", memoreert

Bovendien wist ik toen al dat fundamenteel theoretisch onderzoek me niet zou liggen. Ik vind het leuk dat je werkt aan dingen die toepasbaar zijn." Het contact tussen studenten en docenten is erg goed, merken zowel docenten als studenten op. Korporaal, inmiddels voorzitter van studievereniging M E N S : "Je kunt hier altijd zo even binnenlopen bij een docent als je ergens mee zit." Pim Mager, sinds kort bijzonder hoogleraar mnw: "Ik heb vreselijk veel waardering voor onze studenten, ze denken intensief mee met de opleiding. M E N S heeft vanaf het begin een belangnjke bijdrage geleverd aan de studie." Zo helpt de studievereniging bijvoorbeeld bij werving en voorlichting van nieuwe studenten en regelt ze dat scholieren een dagje kurmen meelopen om te kijken of de studie wat voor ze is. D e scholieren lunchen dan gewoon mee in de IVlENS-kamer, waar ze met studenten kunnen praten. Want in de MENS-kamer is het doordeweeks

Gat in de nnarkt Medische natuurwetenschappen werd in 2001 in het leven geroepen omdat er een groot gat zit tussen de medisclie wereid en de bètawetenscfiappen. Veel nieuwe medische behandelmethoden mai<en gebruil< van complexe natuurwetenschappelijke technieken als mn-scans, waarmee je de hersenen precies in kaart kunt brengen, of bestraling met protonenstralen als kankertherapie. Klassiek opgeleide medici hebben te weinig bètakennis en natuurwetenschappers weten te weinig van de geneeskunde om goed onderzoek te kunnen doen naar dit soort moderne medische technieken. 'We zijn begonnen met medische natuurwetenschappen omdat er een vraag was van werkgevers, zoals ziekenhuizen en farmaceutische bedrijven", vertelt onderwijsontwikkelaar Heleen Caro. Mnw is breed: studenten krijgen basisvakken op het gebied van scheikunde, natuurkunde, wiskunde en (bio)informatica en daarnaast een aantal specifiek medische vakken. Het medische aspect komt in het hele onderwijsprogramma zo veel mogelijk aan de orde. Caro: "We vragen docenten hun vakken zo in te richten dat overal de medische link goed duidelijk wordt. Soms vinden docenten dat moeilijk, bijvoorbeeld bij wiskunde, maar ook daar kun je voorbeelden verzinnen uit de medische wereld." altijd druk, vooral tussen de middag. De studenten eten een boterham, zitten te kletsen of spelen een kaartspelletje. Iedereen kent iedereen bi) medische natuurwetenschappen. "Ik ving laatst een gesprek op tussen twee informaticastudenten. Dat ging over alle verschillende computerprogramma's die ze in het weekend hadden gedovimload. Toen wist ik weer waarom ik het bij medische natuurwetenschappen zo gezellig vind", vertelt Korporaal. Dit artikel is het eerste in een serie over nieuwe studies aan de VU

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen