Ad Valvas 2003-2004 - pagina 306

I AD VALVAS 5 FEBRUARI 2OO4

PAGINA 6

Europese studentenbeweging terug van weggeweest

Nein! Non! No! In heel Europa staan studenten op de barricaden om de verhoging of zelfs invoering van collegegeld tegen te houden. Alleen in Nederland blijft het stil. Hoe lang nog? Peter Breedveid De verhoging van het coUegeld in Groot-Brittannië kostte premier Blair twee weken geleden bijna de kop. In Duitsland en Frankrijk ligt een aantal universiteiten al twee maanden plat omdat er over het invoeren van collegegeld wordt gesproken. Maar hoewel ook m Nederland genoeg te doen is over de collegegelden, blijft het hier opvallend stil. De laatste landelijke studentendemonstratie dateert alweer van 12 november 2002. Er liepen wel studenten mee m de demonstratie van 13 december, maar die was gericht tegen het hele kabinetsbeleid en niet zozeer tegen de plannen van onderwijsminister Van der Hoeven en haar staatssecretaris Nijs. Vindt de Nederlandse student het wel best zo? Is-ie tevreden met zijn luxueuze leventje, betaald uit de maandelijkse studietoelage van het Rijk en zijn baantje bij de Albert Heijn, dat-ie zo nu en dan afwisselt met een uurtje zelfstudie of een verplicht werkcollege? "Ik sluit niet uit dat Nederlandse studenten ook massaal de straat op gaan", zegt Floris van Eijk, de kersverse voorzitter van de studentenvakbond LSVb. "Staatsecretaris Nijs heeft een heleboel slechte plannen. Maar misschien is de tijd gewoon nog niet njp voor demonstraties."

Hongerstaking Daar denken de studenten in Duitsland duidelijk anders over. De Nederlandse media besteden er nauwelijks aandacht aan, maar in onder andere Hamburg, Bremen, Leipzig en Berlijn hggen de universiteiten al sinds 13 december plat vanwege studentenprotesten tegen de voorgenomen introductie van collegegeld. T o t nu toe kan in Duitsland iedereen met een abitur (vergelijkbaar met een VWO-diploma) zonder collegegeld te betalen naar de universiteit. Maar die kampen met enorme studentenaantallen en financieringstekorten. De Berlijnse Humboldt-universiteit wilde daarom een studentenstop invoeren, maar ze werd teruggefloten door de regering van de deelstaat. "Verschillende Duitse deelstaten stellen die federale wet sindsdien ter discussie", vertelt Nele Hirsch van de

Johannes Eisele/dctp

de hele wereld. In 1989 stelde de regering er het collegegeld op ongeveer tweeduizend Australische dollars ( € 1220,-). Tegelijkertijd werd een inkomensafhankelijk leenstelsel ingevoerd om het collegegeld te kunnen betalen. Voor de bekostiging van de huur moeten Australische studenten bij h u n ouders aankloppen of een bijbaantje zoeken. D e invoering van dit systeem bleek inderdaad geen invloed te hebben op de studentenaantallen. Integendeel: in de jaren negentig stegen die spectaculair. Hoe verantwoord is het principe om iedere student met een middelbareschooldiploma gratis toegang te geven tot de universiteit? In Italië studeert slechts dertig procent van alle studenten uiteindehjk ook echt af, niet zelden pas op middelbare leeftijd. Sommigen parkeren zich tien, twaalf jaar op een universiteit. En dat allemaal (tot voor kort) op kosten van de staat

Berlijnse studenten rennen naakt over de Alexanderplatz om te protesteren tegen de onderwijsbezuinigingen

Stufi op de schop Freien Zusammenschluss von StudentInnenschaften, de Duitse landelijke Studentenbond. N u verbiedt de federale wet het heffen van collegegeld nog, maar onder een andere naam en andere voorwaarden - alleen voor tweede studies, alleen voor langstudeerders - lijkt een aantal Bundesländer het toch voor elkaar te krijgen. Met een golf van protest als gevolg. Op de statige Humboldt-universiteit in Berlijn begon een aantal studenten vonge week zelfs een hongerstaking. En in Leipzig namen de 22-jarige Mara Schneider en haar 27-jarige vnend vorige maand bij wijze van "hartstochtelijk protest" een 'pornofilm' op, met de verkoop waarvan ze hun collegegeld zeggen te zullen betalen.

Marxistische retoriek In veel andere Europese landen is de invoering van collegegeld inmiddels een feit. In Oostenrijk, ItaUë, Spanje en Portugal, waar studenten tot voor kort hoogstens een klein bedrag aan inschrijvingsgeld betaalden, worden nu bedragen van tussen de zeshonderd en veertienhonderd euro per jaar opgelegd. T e r vergelijking: in Neder-

land betalen studenten nu 1445 euro collegegeld - waarmee ons land op Groot-Brittannië na (1500 euro) het duurste is van Europa. En overal, van Rome tot Parijs, wordt gestaakt en geprotesteerd. De jaren zestig van de vorige eeuw lijken te herleven. Zelfs de marxistische, antikapitalistische retoriek uit die tijd is weer helemaal in ere hersteld. Smash Capitalism is het doel van de actie-

zegt Nele Hirsch van de Duitse landelijke Studentenbond. "In Oostenrijk zie je al dat de studentenaantallen dramatisch zijn gedaald sinds de invoering van het collegegeld."

Voorbeeldland Australië Friso Vennema van het Nederlandse ministerie van Onderwijs is echter een andere menmg toegedaan. "In Austra-

In Leipzig namen twee studenten bij wijze van "iiartstochtelijk protest" een pornofilm op voerders, als je de website www.indymedia.org mag geloven; de demonstranten zijn tegen de 'prestatiewaanzin' en tegen de 'uitverkoop van het onderwijs'. "De invoering van collegegeld betekent dat straks alleen studenten met rijke ouders nog kunnen studeren".

lie is gebleken dat invoermg of verhoging van collegegeld geen effect heeft op de toegankelijkheid voor minder draagkrachtige studenten. Als je het maar combineert met een goed stelsel van beurzen en leenfaciliteiten." Australië is een schoolvoorbeeld geworden voor onderwijsministers in

M e t het verschijnsel van de eeuwige student heeft Nederland al in de jaren tachtig afgerekend. "Het collegegeld is bijna tien jaar geleden al verdubbeld door onderwijsmmister Ritzen, daardoor zijn de studentenprotesten hier minder massaal", zegt LSVb-voorzitter Van Eijk. Staatssecretaris Nijs wil het studiefinancieringsstelsel op de schop nemen en dat vinden de meeste studenten helemaal niet zo erg. "Het huidige stelsel is niet flexibel en de beurs is te laag", stelt Van Eijk. Hij houdt er echter ernstig rekening mee dat Nijs' herziening niet per se een verbetering zal inhouden. Inderdaad hebben Nederlandse studenten in de nabije toekomst wel degelijk het een en ander te vrezen Zo wil Nijs het collegegeld differentl^ ren en een 'selectie aan de poort' invoeren. "Dat zou betekenen dat een VWO-diploma niet langer genoeg is om toegelaten te worden tot een universiteit", zegt Van Eijk verontwaardigd Ook hier zullen de studenten binnenkort dus de barricades opgaan, verwacht hij. Misschien komt er zelfs wel een gezamenhjke, Europese actie "In Duitsland zijn daar al plannen voor"; aldus de LSVb-voorzitter.

Liegen en bedrogen worden D e m e d i a zijn weinig b e t r o u w b a r e verslaggevers v a n h e t w e r e l d g e b e u r e n . Z e v e r d r a a i e n d e feiten e n laten zich m a n i p u l e r e n . Z o ziet VU-hoogleraar Cees Hamelink het althans. Dirk de Hoog Loog Tony Blair of de BBC over de massavernietigingswapens in Irak? Waarschijnlijk allebei, mogen we concluderen uit het boekje Regeert de leugen? van VU-mediahoogleraar Cees Hamelink. Maar de kans is nog groter dat beide voorgelogen werden door andere partijen, zoals de verschillende geheime diensten. Volgens Hamelink hangt de wereld namelijk van leugen en bedrog aan elkaar. Niet alleen politici en de media zijn onbetrouwbaar, maar ieder mens liegt gemiddeld zo'n twee keer per dag. N u is de ene leugen de andere niet. Onwaarheid spreken of schnjven in de media kan ook komen door onwetendheid, slordigheid, bedrog door

onbetrouwbare bronnen en dergelijke. Daar moet iedereen alert op zijn, maar echt problematisch wordt het als media bewust zelf leugens verspreiden of zich laten manipuleren door bijvoorbeeld politici. Zeker de grote Amerikaanse televisiestations zijn volgens Hamelmk onbetrouwbare verslaggevers van het wereldnieuws. Zo hebben ze zich massaal laten misbruiken tijdens de eerste Golfoorlog en de oorlogen in voormalig Joegoslavië. De media, ook in Nederland, namen grotendeels kritiekloos over wat de gealheerde oorlogvoerders beweerden. De journalisten zelf deden nauwelijks onafhankelijk onderzoek. Soms gaat de misleidmg nog een stapje verder. In Amerika nam de roep om Koeweit te bevrijden na de bezetting door Irak toe, nadat een filmpje op tv was vertoond: daarin verklaarde een vijftienjarig Koeweits meisje dat Irakese soldaten in ziekenhuizen honderden baby's uit couveuses hadden gegooid en de couveuses meenamen naar hun eigen land. Later bleek niets van deze verklaring te kloppen.

Bovendien was het meisje de dochter van de Koeweitse ambassadeur in de Verenigde Staten en het filmpje gemaakt m opdracht van een groep rijke Koeweitse zakenlieden die ijver-

recensie den voor een militair ingrijpen. De media hadden zich regelrecht laten manipuleren. Op welke schaal dit nu gebeurt, maakt Hamelmk niet echt duidelijk in zijn boekje. Hijzelf is in ieder geval erg achterdochtig. Zo sluit hij niet uit dat Amerikaanse overheidsdiensten en zelfs vooraanstaande politici medeplichtig zijn aan de aanslagen van 11 september 2001 op de T w m Towers. Tenslotte hebben de Amerikanen wel vaker in de geschiedenis geheime missies met burgerslachtoffers uitgevoerd om politieke belangen te reahseren.

Maar hier gaat Hamelink me net iets te ver. Het is terecht dat journalisten elke vraag stellen en elke mogelijkheid onderzoeken, maar voor de mogelijke betrokkenheid van Amerikaanse overheidsdiensten bij de aanslagen voert Hamelink geen enkele overtuigende aanwijzing op. En dan is zo'n ernstige beschuldiging behoorlijk insinuerend. Hamelink zou dit soort beschuldigingen net zo kritisch moeten onderzoeken als hij de oorlogspropaganda onder de loep neemt. O m de bouwfraude in Nederland dan mede op te voeren als bewijs dat complotten van alle tijden en alle plaatsen zijn, is nogal mager. En zo haalt Hamelink wel meer zaken door elkaar. Hij springt regelmatig van de hak op de tak door bijvoorbeeld van de gifgasmoorden op Koerden door Saddam Hoessein direct over te gaan op de vraag hoe de Nederlandse media met Pim Fortuyn omgingen. Een nuttige suggestie doet Hamelink nog wel. Een gewaarschuwd mens telt voor twee als die televisie kijkt. Zo

kntisch moeten we ook maar kijken als Hamelink zelf weer eens in een mediaprogramma op de buis opduih Cees J Hamelmk, Regeert de Leugen'' Me* plichtigheid aan leugen en bedrog. Uitgeve't Boom 160 biz , € 17.50

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen