Ad Valvas 2003-2004 - pagina 136

AD VALVAS 30 OKTOBER 200S

PAGINA 8

Pedagoog wil meer gezagsondermijning in het onderwijs

'De lach moet weerklinken op school' Scholen zijn fabrieken die kinderen omvormen tot consumentenzombies. Vindt pedagoog Jim Conroy. Zijn remedie: meer humor in het onderwijs. Peter Breedveld De overheid bepaalt voor een belangnjk deel wat er op school wordt onderwezen. Maar de overheid wordt ook steeds meer de spreekbuis van de multinationals. Daarmee is de democratie in gevaar, stelt Jim Conroy. Volgens de pedagoog dient het onderwijs in de westerse wereld momenteel vooral economische doelen in plaats van het welzijn van de burger. Schoolkmderen worden klaargestoomd voor een ééndimensionaal leven als consument. Conroy, Ier van geboorte maar nu hoofd van de vakgroep religious education aan de universiteit van het Schotse Glasgow, promoveerde afgelopen maand aan de VU op Contestation and Liminality in Education for Liberal Democracy. Voor dit proefschrift bezocht hij acht Schotse scholen en observeerde hij zo'n tweehonderd kinderen. Zijn waarneming: "Scholieren wordt voorgehouden dat alles valt te berekenen, dat alles maakbaar en voorspelbaar is. Ze leren niet om te gaan met de ambiguïteit van het leven."

Het onverwachte verwachten De pedagoog ging op zoek naar een tegenwicht voor de metafoor van het getal, die op school dommeert. Zijn troef is de trickster, een humoristische ophchtersfiguur met een lange traditie m de Ierse literatuur. "Hij is een nar, een joker, een schaduwfiguur die steeds van karakter verandert", legt hij uit. "Je weet nooit precies wat je aan hem hebt, hij is niet eendimensionaal. Tricksters passen dus precies bij de complexheid van ons leven en onze cultuur. Een bekend voorbeeld uit de Ierse mythologie is de sluwe kabouter Mad Sweeney." Door deze figuur in de klas te introduceren - bijvoorbeeld via de poëzie en verhalen van Paul Muldoon of Flawn O'Bnen, of, om een Nederlands voorbeeld te noemen, Tijl Uilenspiegel -

maken de kinderen kennis met de ambiguïteit van het leven. "Ze leren het onverwachte te verwachten", aldus Conroy. "Het prikkelt de verbeelding, het doet ze inzien dat er alternatieven zijn voor de Nike-cultuur die op het schoolplem overheerst. Achter die obsessie voor merkkleding gaat veel onzekerheid schuil. Kinderen zijn, net als volwassenen, bang om er niet bij te horen, om anders te zijn." Bovendien leren kinderen door middel van de trickster de almacht van de leerkracht te relativeren. "De lach moet weerklmken op school", vindt Conroy. Er wórdt wel gelachen in de klas, maar daarbij gaat het meestal om een zorgvuldig door de leerkracht onder controle gehouden lach, bedoeld om bijvoorbeeld een dwarse leerling op zijn nuinmer te zetten.

Conroys lach is een gezagsondermijnende lach, een lach die bevrijdt. Hij noemt het voorbeeld van de als clowns verklede demonstranten in Litouwen die op Russiche tanks sprongen en deze zo beroofden van h u n grimmige dreiging. Een ander voorbeeld zijn de zwarte CIOWTIS met

witte neuzen die het Apartheidsgezag in ZuidAfrika aan de kaak stelden.

Gezagsstructuur overhoop Conroy beseft dat het met niks is om van leerkrachten te vragen hun eigen gezagspositie te ondergraven. De pedagoog benadrukt dat hij niet behoort tot de de stroming der linkse pedagogen, die vinden dat de hele bestaande gezagsstructuur op school overhoop moet. "Km-

deren hebben óók structuur nodig", zegt hij Hoe moeten onderwijzers dan precies te werk gaan? Daar heeft Conroy geen vaste procedure voor. "Zo werkt het niet, dat druist in tegen het hele idee van het onverwachte." Conroy promoveerde aan de VU omdat hier volgens hem meer aandacht is voor de 'filosofie van het onderwijs' dan aan zijn eigen universiteit, maar zijn onderzoek deed hij in Schotland Nu is het onderwijs in het Verenigd Koninkrijk niet hetzelfde als dat op het Europese vasteland Hoe relevant is Conroys proefschrift voor de Nederlandse situatie? "Scholen hebben hier weliswaar meer vrijheid wat de invuUmg van h u n leerprogramma betreft", geeft Conroy toe, "maar het Anglo-Amenkaanse model dnngt zich ook hier langzaam maar zeker o p . "

Infopagina van de dienst Informatietechnologie / IVOS-Programma: ICT-Infrastructuur voor studenten De VU wil haar studenten de komende jaren een steeds beter en breder scala aan ICT-diensten bieden. De dienst Informatietechnologie is daarom m opdracht van het College van Bestuur het IVOS-programma gestart. Eén van de speerpunten van het programma is het opheffen van het tekort aan computerwerkplekken. We spreken met Caroline Keulen, adviseur van de dienst Informatietechnologie en deelprojectleider 'Werkplekproducten' bij IVOS. ZIJ onderzoekt de mogelijkheden en haalbaarheid van een notebookproject voor studenten. "Onderzoek heeft de voordelen van een notebook-project aangetoond. De VU telt maar één pc op tien studenten terwijl een computer op vijf studenten de norm is voor universiteiten. Om het gat op te vullen zijn intussen o.a. proefprojecten gestart met sta-werkplekken op drie locaties. Deze zijn bedoeld voor kortdurend gebruik en ontlasten de normale werkplekken. Daarnaast kan je op verschillende plaatsen met je eigen notebook wired of wireless verbinding krijgen met het VU-net.

Over haar deelproject zegt ze: "Uiteindelijk willen we de beschikbaarheid van werkplekken voor studenten verbeteren. Omdat de beschikbaarheid van software voor studenten al goed geregeld IS via Surfspot hebben we ons op de hardware gencht: de computers zelf. Het IVOS programma realiseert ziten sta-werkplekken, en wil dus ook de drempel verlagen voor studenten om zelf een notebook aan te schaffen."

"Met dat laatste hangt ons 'notebookproject' nauw samen," aldus Caroline Keulen. "Doel van het programma: een eigen notebook voor iedere VU-student mogelijk maken "

"Een enquête heeft uitgewezen dat de helft van de studenten een notebook wil hebben", legt Keulen uit. "Weliswaar hebben de meeste studenten een pc thuis, maar een eigen werkplek op de campus IS erg aantrekkelijk. Je hoeft met je eigen notebook nooit op een plek te wachten." Ze lacht: "Met mooi weer zelfs op het grasveld bij bet strandpaVUIjoen. Je hebt altijd de juiste software en dezelfde instellingen. Voorwaarde IS natuurlijk een aantrekkelijke prijs."

Waarop concentreert zich?

het project

"De Vrije Universiteit barst uit haar voegen", geeft Keulen als één van de redenen om VU-studenten achter een notebook te krijgen "We besctiikken bijvoorbeeld over veel te weinig vaste computer-werkplekken. Onder bepaalde voorwaarden - de aanwezigheid van een draadloos en transparant netwerk blijkt een notebook-project relatief het goedkoopst."

Is iedereen enthousiast voor het project?

"Veel hogescholen en universiteiten zijn actief op het gebied van notebookprojecten. De TU-Eindhoven is sinds 1997 pionier. Vrijwel alle studenten hebben daar een notebook. De notebooks zijn

"Toegang vanaf iedere plek tot Blackboard, TISVU, online studiegids, UBVU diensten, e-mail, etc. wordt steeds belangrijker. Een notebook is met goedkoop, maar met gunstige financiering komt een eigen machine, en dus onafhankelijkheid van vaste computerwerkplekken, voor elke student erg dichtbij." Floor van der Feltz Programmamanager

IVOS

in het onderwijs geïntegreerd; de studenten maken er zelfs tentamens op." En bij de VU? Keulen: "Hier loopt een kleinschalig project bij natuurkunde. Alle eerstejaars hebben verplicht een - geavanceerde - notebook, die ze ook bij practica gebruiken." "We zien bij andere instellingen hoe notebooks bijdragen aan onderwijsvernieuwing. Alhoewel de beschikbaarheid van werkplekken een belangrijk argument is voor het notebookproject streven we er ook naar om faculteiten te prikkelen met onderwijskundige argumenten. Met name bij onderwijsvormen waarin de student centraal staat zoals probleemgestuurd onderwijs en projectonderwijs zijn notebooks voor studenten interessant." Floor van der Feltz is als programmamanager verantwoordelijk voor de gang van zaken in het IVOS programma. Van der Feltz. "Het ligt m de verwachting dat binnen enkele jaren de hele campus gedekt is door een draadloos netwerk. Nu zie je slechts een enkele gebruiker van de wireless of wired hotspots. Over een jaar zullen veel meer studenten gebruik maken van de mogelijkheid om draadloos aan het werk te zijn " Caroline Keulen voegt toe. "Zo'n notebook wordt straks een hebbedingetje, net als een mobieltje."

Zijn jullie met al die notebooks niet bang voor RSI? Studenten hebben immers steeds meer klachten die met RSI verband houden? "Daar besteden we veel aandacht aan", stelt Caroline Keulen gerust. "Als het om RSI gaat blijkt het dat vooral de werkhouding (zowel fysiek als mentaal) van de student een cruciale rol speelt. We gaan de studenten daarom goed voorlichten. Daarnaast willen we ervoor zorgen dat goede accessoires beschikbaar zijn zoals een extern toetsenbord, een notebook-standaard en werkplekken voor langdurig notebook-gebruik."

Notebooks in gebruik in een practicum bij Wanneer van start? Het IVOS programma bereidt een notebookproject voor dat gericht is op de VU studenten De dienst Informatietechnologie zal dan met medewerking van de faculteiten de aan schaf van notebooks gaan organiseren Als het projectvoorstel door het College van Bestuur wordt goedgekeurd (begin 2004) dan kan in de loop van 2004 met de uitgifte van notebooks worden begonnen Wat gaat het de studenten kosten? De prijs zal concurrerend zijn Het is moei lijk nu al exact te zeggen wat de prijs is omdat de ontwikkelingen in deze sector zo snel gaan. Waarom niet bij de Aldi of Albert Heijn een goedkoop notebook kopen? Service, de juiste netwerkkaart, softwareli centies, een goede verzekenng, garantie en direct de beschikking over een leen exemplaar mocht je notebook gerepareerd moeten worden Dat zijn zaken die belangrijk zijn omdat je al snel m de problemen komt als je je notebook langer dan een paar dagen moet missen. Dat zit allemaal bij die concurrerende pnjs inbegrepen

natuurkunde

Dus moet Ik nu wachten tot volgend Jaar met de aanschaf van een notebook? Nee Het IVOS programma onderzoekt ook de mogelijkheid dat de student zelf zijn of haar notebook aanschaft Daarmee kan dan zonder problemen gewerkt worden, mits het notebook voldoet aan de technische specificaties die door de dienst Informatietechnologie zullen worden gesteld De uitkomsten van dit onderzoek worden uiterlijk begin januan verwacht Het IVOS-Programma Het IVOS Programma zorgt ook voor zit en sta werkplekken en wired en wireless toe gang tot het VU netwerk op de campus, stu denten-portal, notebookproject, toegang tot UBVU diensten thuis (via breedband verbin dingen), etc Kijk voor meer informatie op www vu nl/ivos Daar kan je je ook aanmel den voor de elektronische nieuwsbrief

if5y vrije Universiteit

amsterdam

Info-pagina's kunnen door VU-instanties tegen betaling worden benut voor publicatie van informal' die wegens uitvoengheid en gedetailleerdheid met thuishoort in de Mededelingenrubnek Aanvragen voor Info-pagina's richten aan J van der Veen, telefoon 45660

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen