Ad Valvas 2004-2005 - pagina 126

R S I T E T

PAGINA 6

Als Abraham Kuyper dacht dat het oprichten van een universiteit hem eeuwige naamsbekendheid zou geven, had hij het mis. Wie VU­studenten met zijn naam confronteert, krijgt vreemde reacties. Een overzicht van wie hij niet was. En wie wél.

F oor Ba

Geen smurf^ geen rooie rakker, geen astronaut... Abraham Kuyper, wie was dat ook al weer' Niet elke VU­stu­ dent schudt zo uit de mouw dat het de gereformeerde politicus betreft die m 1880 de Vnje Universiteit opnchtte en hier de eer­ ste rector werd Ad Valvas hield een steekproef onder 202 stu­ denten van verschillende faculteiten en kreeg mteressante reac­ ties op zijn naam Van de ondervraagden hadden 116 (57 procent) geen flauw idee wie A braham Kuyper was Een aantal wilde ovengens best een gokje wagen "Dat was die gast die het Rijksmuseum en het Centraal Station ontwierp", nep een student "Een burgemeester van A msterdam", opperde een ander "Van Vader A braham en de smurfen", meende een derde En meerdere studenten verwarden hem met A ndre Kuipers Deze Nederlandse astronaut is inderdaad sinds kort bijzonder hoogleraar aan de VU ­ maar hij had niets met de opnchtmg ervan te maken Vijftien studenten hadden wel ongeveer een idee wie Kuyper was Maar antwoorden als "dat was die opstandige politicus, die rooie rakker", "een van de opnchters van het oudste herendis­ puut van het VU­corps" en "iets met politiek, ik heb het op de basisschool gehad" waren toch niet helemaal wat we zochten Natuurlijk waren er ook studenten ­ 71 m totaal (35 procent) ­ die gewoon wisten dat A braham Kuyper de opnchter van de VU was Ze hepen vooral rond bij Letteren en Theologie ­ maar ook bij Wiskunde zat een groep die behoorlijk goed op de hoogte was "Dankzij meneer Kok", verklaarde een wis­ kundestudent De pas gepen­ sioneerde Riekus Kok, die meer dan veertig jaar aan de VU werkte, bracht zijn studenten naast wiskunde blijkbaar ook de universitaire geschiedenis bij "^B^fcT'^^t^Kri­dS^^S Abraham Kuyper blijkt nog steeds populair bi) de eigen en andere religieuze groepen "Ik ben zelf gerefor­ meerd, dit IS me met de paplepel mgegoten", vertelde een jongen die zo'n beetje Kuypers hele biogra­ fie kon oplepelen En een gehoofd­ doekte studente had het over "onze grote vnend, de opnchter van de V U "

AD VALVAS 28 OKTOBER 2004

65 procent van de studenten kent VU­oprichter niet

Abraham wie? .maar wel.

elke reiziger wilde Kuyper zijn avonturen delen A angezien hij nog geen e­mails kon rondsturen, schreef hij na afloop het boek Om de oude wereldzee

Abraham de verzuiler

Abraham de omkoopbare

Een derde van de VU­studenten weet gelukkig dat A braham Kuyper (1837­1920) de opnchter van deze universiteit was Dat hij de grote mspirator was voor de verzuiling die Nederland tot in de jaren zestig m scherp gescheiden maatschappelijke groepen ver­ deelde, zal bij deze groep minder bekend zijn Binnen zijn eigen gereformeerde bevolkingsgroep stichtte hij allerlei mstituties die later de basis van de gereformeerde zuil zouden vormen Zo scheidde hij zich m 1886 met enkele tientallen medestanders van de Hervormde Kerk af en startte hij de Gereformeerde Kerk Zeven jaar eerder al nchtte hij de A nti­Revolutionaire Partij (ARP) op Voor deze partij was hij van 1901 tot 1905 zelfs m m ­ ster­president Verder nchtte hij A RP­dagblad De Standaard op, waarvan hij ook jarenlang hoofdredacteur was Het voorbeeld van Kuyper werd vooral goed gevolgd door de katholieken, die ook h u n eigen katholieke organisaties begonnen Zo legde hij het fundament voor wat later de verzuiling zou wor­ den

In 1909 kreeg Kuyper het zwaar te verduren Het werd bekend dat hl) zes jaar eerder als minister­president een Imtje had uitge­ reikt aan de A msterdamse koopman Rudolph Lehman Een jaar later stort Lehman elfduizend gulden m de partijkas van Kuypers parti), de A RP Politiek tegenstander Pieter Jelles Troelstra vroeg om een parlementaire enquête naar deze lintjesaffaire Daaruit bleek dat er geen sprake was van corruptie, maar dat Kuyper zich wel m een rare positie had gemanoeuvreerd Zelf vond Kuyper met dat hij echt fout was geweest Wel gaf hij toe dat hij de schijn tegen zich had "Het boetekleed ontsiert den man met", schreef hij uitemdehjk in De Standaard

Abraham de stakingsbreker Tijdens het enige kabinet waarvan Kuyper minister­president was, ontdekten de vakbonden een nieuw wapen, spoorwegstakingen In 1903 legden stakers 'gans het raderwerk' stil De regenng was vol­ komen verrast en gmg meteen op alle eisen van de stakers in T o e n Kuyper besefte dat hij machteloos was, kwam hij met een wet die het ambtenaren en werknemers van openbare diensten verbood te staken De vakbond, de socialisten en de anarchisten vatten dit op als een aantasting van hun verworven rechten A ls protest begonnen ze een nieuwe staking die een enorm fiasco werd omdat het kabinet voorbereid was en politiebescherming bood aan werkwilligen Kuypers zogenaamde 'worgwetten' bleven tot 1980 bestaan

Abraham de backpacker In 1905 leed Kuyper een grote verkiezmgsnederlaag Meteen ver­ trok hij nchting Middellandse Zee Zijn reisdrang was zo groot dat hij met het gebruikelijke afscheidsbezoek aan konmgm Wilhelmina bracht ­ iets wat als bijzonder onhoffelijk werd beschouwd De 69­jarige bezocht onder meer Turkije, Egypte en Palestina Hij vond er ovengens een stuk comfortabeler verblijf dan de hedendaagse backpacker, in de betere hotels Na zijn terugkeer had hi) een goedmakertje voor de koningin bij zich, een tak van een olijfboom uit het Hof van Gethsemane m Israel Zoals

Abraham de naaktloper

(erf«« *tI»<wR

In 1911 wilde Ku5fper graag een comeback in de politiek maken O m in conditie te blijven ­ hij was inmiddels 74 ­ volgde hij populaire Kneipp­kuren in Duitsland Onderdeel van het programma is naakte gymnastiek Toen Kuyper daarna m een hotel m Brussel verbleef, deed hij zoals gebruikelijk zijn oefeningen m adamskostuum Helaas vergat hij daarbij de gordijnen dicht te doen Voor het hotel stond een grote groep te gluren Ook de politie kreeg de blote voormalige minster­president in de gaten Kuyper werd, inmiddels aange­ kleed, meegenomen naar het bureau en er werd proces­verbaal opgemaakt De Nederlandse pers vermaakte zich uitstekend met de zaak Zo werd de A RP­voorman op een bekende spotprent in sociaal­ democratisch blad De notenkraker op een spotprent naakt opge­ voerd terwijl hij met zijn handen «. »». «,» « voor zijn kruis wordt afgevoerd D e comeback van Kuyper kwam er, mede door zijn onpopulaire worgwetten en de lintjesaffaire, toch niet meer van

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen