Ad Valvas 2004-2005 - pagina 131

Weten

swinkel Nieuwsbrief van de Wetenschapswinkel

najaar 2004

Ruilhandel tussen asielzoeker en samenleving leidt tot win­winsituatie? Ifluim anderhalfjaar na sluiting Ivan de asïelopvangboot "Embrica É j l ^ e r in het Zuid­Hollandse ^ H w r i c h e m is onderzoek naar Mi^tlsychosociale effecten van de idaar opgezette LETS­krIng (Local Ifxchange Trade System) voor lasielzoekers en lokale bevolking, Inog steeds actueel. In opdracht Ivan de Wetenschapswinkel onder­ Izoekt vu­studente Maatschappelij­ Ifce vraagstukken en beleid Saskia Iten Kate in hoeverre dit Woudri­ Ichemse 'LCW­model' een win­win­ I situatie betekent voor asielzoekers l e n de samenleving waarin zij

I

leven. Zijn de praktijkervaringen uit Wtoudrichem zo veelbelovend ais wordt verondersteld?

Annemiek Stoopendaal, onderzoeks­ coördinator van de LETS­Circle Woud­ richem (LCW), maakt zich boos over de negatieve gevolgen van het Neder­ landse asielbeleid. "Tijdens de aan­ vraagprocedure voor een verblijfsver­ gunning mogen asielzoekers nauwe­ lijks iets doen. Maar je kunt mensen toch niet vijfjaar lang in de wacht­ stand plaatsen zonder je af te vragen wat dat voor die mensen betekent? Handelen vormt de kern van een menswaardig bestaan; ieder mens dient over het recht te beschikken om iets te dóen". Toen Stoopendaal in 2000 bij het werk van de LCW betrokken raakte, ontbraken dagelijkse contacten tussen asielzoekers en de Woudrichemse be­ volking, die voor 99% uit autochtonen bestond. Stoopendaal zag hoe dit mede door het werk van de LCW ver­ anderde. Er ontstonden soms prakti­ sche vriendschappen tussen 'de wal' en 'het schip', de sfeer aan boord ver­

'Aslelzoekers hebben baat bij het klussen voor autochtonen'

beterde en de anti­houding van de lokale bevolking nam geleidelijk af. De Woudrichemse variant op de LETS­ kring was voor de media spraak­ makend genoeg om ruim aandacht aan het LCW­model te besteden. In Nederland vindt binnen 125 LETS­ kringen onderlinge ruilhandel en dienstverlening met gesloten beurs plaats. Het LCW­model vormt hiervan een afgeleide; het is speciaal op de behoeften van asielzoekers gericht. Diensten die zij verrichten worden in Woudrichem met 'druppels' beloond: een ruilmiddel voor producten uit de LETS­winkel bijvoorbeeld. Toch was het verdienen van druppels voor asiel­ zoekers niet de voornaamste reden om aan het LCW­model mee te doen, aldus Stoopendaal. De sociaal psycho­ logische motivatie was belangrijker,

CLEMENS RIKKEN

beaamt Asgedom Mengistu, asielzoe­ ker en LCW­bestuurslid: "In het begin wantrouwden we de LCW want zo'n organisatie kenden we niet. Maar ze regelden 'werk' voor ons waardoor we een zinvolle tijdbesteding vonden en meer in contact kwamen met Neder­ landers, en met elkaar. Ons Neder­ lands verbeterde en op straat werden we gegroet. Langzaam kwam ons zelf­ vertrouwen weer terug". Voor de LCW vormen de praktijkervaringen genoeg reden om positieve effecten aan het LCW­model toe te kennen. Aan de We­ tenschapswinkel werd een onder­ zoeksopdracht verstrekt omdat "de LCW de veronderstelde effecten op wetenschappelijk verantwoorde en onafhankelijke wijze in kaart wilde brengen", vertelt Stoopendaal. De LCW is er nu al van overtuigd dat

afgerond en dan Angst Marokkaanse vrouwen blootgelegd Helaas, de aaniieveling dat er buurtcentra moeten komen waar Marok­ kaanse vrouwen samen hun leefwereld kunnen verbreden is nog niet opgevolgd. Maar het onderzoek naar Marokkaanse vrouwen in Amster­ dam heeft wei de onvrede en de enorme angst blootgelegd waarmee deze vrouwen kampen. Soms zaten ze te huilen aan tafel, als studente Iris Martens vroeg naar hun leefsituatie. Marokkaanse vrou­ wen die al lang in Nederland zijn, maar geen Nederlands spreken en nauwelijks de deur uit komen. Hun leefwereld beperkt zich volledig tot hun eigen huishouden en de ver­ zorging van de kinderen. Maar wat als die de deur uit zijn en ze nog steeds niet verder durft te gaan dan de supermarkt? Ze beseffen het ter­ dege, maar komen er op eigen kracht niet uit. De Amsterdamse stichting Oemnia liet vorig jaar in opdracht van stads­ deel Geuzenveld­Slotermeer een on­ derzoek uitvoeren door de Weten­ schapswinkel en presenteerde de re­ sultaten tijdens haar startmanifesta­ tie in april. Oemnia vestigde zich in Geuzenveld­Slotermeer, omdat in dit stadsdeel minder voorzieningen wa­

ren die aansluiten op de behoefte van Marokkaanse vrouwen dan in andere stadsdelen. Het stadsdeel vond dat er al veel voorzieningen waren, waarvan de vrouwen echter geen gebruik maakten. Maar Oemnia kwam er in gesprek met het stads­ deel achter dat het van tevoren geen behoefteonderzoek had gedaan. Oemnia heeft dat nu voor het stads­ deel gedaan en wil helpen om even­ tuele problemen op te lossen. "Interviews met 23 vrouwen wezen uit dat zij vaak wanhopig zijn", zegt Samira Boucetta van Oemnia. "Hun leefwereld is klein, en dat weten ze. Ze krijgen van de overheid een cur­ sus van een halfjaar aangeboden, maar ten eerste sluit die cursus to­ taal niet aan op hun leefwereld, ten tweede ontstaan wrijvingen doordat vrouwen van alle niveaus samen in één klas komen en ten derde houdt

het na dat halfjaar opeens allemaal op. Dan worden ze doorverwezen naar een regulier ROC, maar daar­ van is er geen in dit stadsdeel. Neem de tram, zou je zeggen. Maar dat is het nu juist: dat kunnen deze vrouwen niet. Ze hebben geen erva­ ring met het openbaar vervoer en zijn bang, veel banger dan je je kunt voorstellen." Oemnia koos voor de Wetenschaps­ winkel omdat ze een deugdelijk, we­ tenschappelijk onderzoek wilde. De Wetenschapswinkel vond een stu­ dent die erop kon afstuderen, onder begeleiding van zo'n wetenschap­ per. De samenwerking is goed be­ vallen, en mede dankzij de media­ aandacht die er voor het onderzoek was, werden alle duizend rapporten opgevraagd door mensen uit het welzijnswerk, overheidsorganisaties enzovoort. De kennis is dus goed te­ rechtgekomen, alleen blijkt het door stroperigheid en andere prioriteiten bij de overheid nog erg moeilijk om de kennis daadwerkelijk toe te pas­ sen in Geuzenveld­Slotermeer. Rianne Lindhout

het LCW­model zowel asielzoekers als de Nederlandse samenleving voorde­ len biedt. "Asielzoekers hebben min­ der moeite met de inburgeringcursus, maar ook bij een negatieve uitkomst van het asielverzoek zijn zij beter in staat de situatie het hoofd te bieden. Zij zullen eerder naar het thuisland te­ rugkeren, of zullen als illegaal minder snel terechtkomen in de criminaliteit of het drugscircuit". Om de veelbelovende veronderstellin­ gen van het LCW op empirische wijze te toetsen schreef de Wetenschaps­ winkel de afstudeeropdracht "Asiel­ zoekers in actie" uit. Ten Kate reageer­ de en ontwikkelde onder toezicht van Dr. Peer Smets een onderzoeksmodel om te achterhalen in hoeverre het LCW­model bijdraagt aan de vermeen­ de win­winresultaten voor asielzoeker en samenleving. Op basis van een aselecte steekproef interviewde Ten Kate 12 Woudrichemse huishoudens over hun LCW­ervaringen. Het was lastiger om 17 asielhuishoudens uit Woudrichem te vinden. In februari 2003 werd de asielboot namelijk om financiële redenen door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) gesloten. Sindsdien verblijven de asielzoekers in verschillende centra elders in Nederland. Ten Kate zocht hen op en interviewde zonder tolk en taperecorder om de openhartigheid van de allochtone respondenten zo­ veel mogelijk te bevorderen. Opmer­ kelijk is dat Nederlands als voertaal volstond. Naar verwachting publi­

pas

inhoud I De economie i van smaak ^ Benadering en ^ bereikbaarheid oudere migranten , Technisclie Vor­ e ming in onderwijs . Proefdieronderzoek ethisch gesteund

vrije Universiteit

amsterdam

ceert de Wetenschapswinkel aan het einde van dit jaar een rapport over de onderzoeksresultaten. Vol vertrouwen kijkt Stoopendaal daar naar uit. "We hopen uiteraard op bevestiging van onze bevindingen zodat we er een sti­ mulerende bijdrage mee kunnen leve­ ren aan de maatschappelijke en poli­ tieke discussie rond het huidige asiel­ beleid. Wij willen aantonen dat het beter is om zelfredzaamheid bij asiel­ zoekers te stimuleren dan hen aan hun lot over te laten, zoals nu op schanda­ lige wijze gebeurt. Wordt vanuit deze omstandigheden een verblijfsvergun­ ning toegekend, dan is de kans op zorgafhankelijkheid onnodig groot." Manna Holstvoogd

oen!

Je staat op het midden van een brug De titel van het rapport 'Je staat op het midden van een brug' is een letterlijke uitspraak van een van de respondenten tijdens het onder­ zoek onder Irakese migranten. Hij duidt de kloof tussen zijn oude en nieuwe situatie. De Irakese ge­ meenschap is een nog weinig on­ derzochte groep nieuwkomers. Het onderzoek laat zien dat niet alleen Irak en Nederland een wereld van verschil is, maar dat ook de nieuw­ komers sterk van elkaar verschil­ len. Het waardenpatroon van de nieuwkomer bepaalt in sterke mate het slagen in het opbouwen van

contacten met autochtone bevol­ king. Andere nieuwe rapporten: De uit­ gave 'Van papierwinl<el naar ICT' is een praktijkgerichte studie naar de opzet van een informatiesysteem voor verpleeghuis 't Zonnehuis. 'Zorgen gedeeld' is een onderzoek naar de dienstverlening aan oudere migranten, waaruit veel bruikbare aanbevelingen zijn gekomen. De publicaties zijn tegen kostprijs te bestellen of gratis als pdf­bestand te downloaden. Zie verder het publicatie­ overzicht op pagina 3.

De Wetenschapswinkel De W e t e n s c h a p s w i n k e l v a n d e V r i j e U n i v e r s i t e i t b e m i d d e l t

tussen organisaties die vragen hebben en studenten of onderzoekers die deze willen beantwoorden. D e W e t e n s c h a p s w i n k e l w e r k t v o o r a l v o o r g r o e p e r i n g e n die

onderzoek niet volledig zelf kunnen betalen. V o o r w a a r d e hierbij is d a t de r e s u l t a t e n v a n o n d e r z o e k niet voor commerciële d o e l e i n d e n w o r d e n g e b r u i k t .

Heeft u een vraag of probleem, of wilt u gewoon meer weten over de Wetenschapswinkel, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. T: 020­4445650/51. F: 020­4445655. E: wetenschapswlnkel@dienst.vu.nl W: www.vu.ni/wetenschapswinkei De Wetenschapswinkel maakt deel uit van de dienst Communicatie van de VU.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen