Ad Valvas 2004-2005 - pagina 87

AD VALVAS 30 SEPTEMBER 2004

C U L T U U R

PAGINA 15

'Gek? Keefman is een kunstwerk!' Eerdere acteurs speelden hem klein en zielig, maar Chris Junge geeft hem ook arrogantie mee. Want een personage als Keefman moet je niet betuttelen. Volgende week in De Griffioen: de succesvolle monoloog van Jan Arends. Annemieke Bosman Toen schrijver Jan Arends in 1974 een einde aan zijn leven maakte door uit het raam van zijn Amsterdamse appartement te springen, liet hij een bescheiden, maar indrukwekkend oeuvre na. Niet minder dan 'Nobelprijs-kwaliteit', dichtte een gerespecteerd criticus hem toe. Acteur Chris Junge is het daar volmondig mee eens. Volgende week kun je hem in het Griffioen-theater zien met de monoloog Keefman, Arends' succesvolste verhaal. Kort samengevat is Keefman de tirade van een gestoorde man tegen zijn psychiater, een uitbarsting van paranoia met als thema: ik wil verpleger van psychiatrische patiënten worden, jij moet me daarbij helpen, maar je vertikt het. In de maatschappijkritiese jaren zeventig, maar ook daarna, werd het verhaal primair als een aanklacht tegen de psychiatrie beschouwd en Arends, die de nodige inrichtingen vanbinnen had gezien, werd vaak met zijn personage vereenzelvigd. Junge distantieert zich van dergelijke bespiegelingen. "Voor mij is Keefman vooral literatuur, Arends heeft het weergaloos knap geschreven. Ook al is Keefman eigenlijk een intrieste figuur, door zijn hersenspinsels wordt hij ook grappig." De humor - en Keefinans waanzin zitten hem vooral in zijn niet aflatende gedram en de drogredeneringen waarmee hij zijn verlangen om verpleger te worden omkleedt. Voortdurend

spreekt hij zichzelf tegen, gevangen in zijn eigen logica. "Ik wil psychiatrische patiënten helpen, maar dat kan niet met mijn doofheid. Daar heb ik mensen over horen fluisteren." Het is een loop waar hij maar niet uit kan komen - als je met hem mee sjeest, word je zelf bijna gek. O m in ónze tijdgeest te spreken: Arends heeft onvervalste belevingsliteratuur geschreven. Junge vindt vooral Keefmans emoties belangrijk. "Met het feit dat hij eigenlijk gek is, houd ik me nooit zo bezig", vertelt hij. "Woede, eenzaamheid, een

gevoel van miskeiming, grootheidswaan - het zijn gevoelens die iedereen kent. Keefman heeft een minderwaardigheidsgevoel... Maar daar heb je het al, nu ga ik zitten psychologiseren en daar heb ik eigenlijk moeite mee. Dat doe je bij Beckett ook niet. Keefman is een immanent kunstwerk." Vandaar dat Junge er nog steeds niet op is uitgekeken. Hij speelde de monoloog voor het eerst in 1997 en hij heeft - vermoedt hij - nog lang niet alle contradicties in Keefinans redeneringen ontdekt. Hoe hij de man moest

Vespa-helmpjes bij Kung Fu Wat heeft Kung Fu met eten te maken? Vrij weinig leek mij, de Kung Fu-films die ik heb gezien maakten mij nou niet bepaald hongerig. Maar restaurant Kung F u denkt de link gelegd te hebben. Het is helemaal hip en betaalbaar - echt iets voor mij dus. In het donkere en m o d e m ingerichte restaurant met zwart gelakt meubilair, blauwe aquaria en grote videoschermen lijkt het niet al te druk. T o c h zijn alle tafeltjes voor drie bezet of gereserveerd. Maar over twintig minuutjes komt er weer wat vrij, dus we kunnen even

neerzetten, bepaalde hij gaandeweg. "Ik ben geen acteur die van tevoren al helemaal in de huid van zijn personage kruipt. Als ik een tekst moet instuderen, ram ik hem erin of het een telefoonboek is - toevallig kan ik dat vrij goed. De interpretatie komt later wel. De tekst neemt vanzelf bezit van je." En zo is de ene Keefman de andere niet. "Jack Wouterse bijvoorbeeld heeft hem heel klein, heel sneu gespeeld. Zat-ie in van dat Zeemanondergoed op het toneel, dat was zeer aandoenlijk. Ik heb zelf meer registers.

wachten. Geen probleem natuurlijk, kijken we wel naar een dvd-film - die zo zonder geluid overigens niet veel meer effect heeft dan een bewegend schilderij. En we kijken naar de Kung Fu-klanten. Die zijn jong en yupperig, ze kennen elkaar, zoenen elkaar en ongeveer de helft komt binnen met een Vespa-bloempothelmpje. Tijdens het wachten kunnen we al dim sum bestellen. We nemen wat gefrituurd en wat gestoomd. Het is lekker, maar een stuk minder spannend dan hoe ze op de menukaart beschreven stonden. De twintig minuten lopen iets uit... pas na anderhalf uur kunnen we aan tafel. We bestellen gebakken rundvlees met vers fruit in een bijzonder sausje, gebakken kip met aardappel, pinda en nog wat sparmende ingrediënten en een octopussalade met mango en andere exotische toevoegingen. Alles smaakt prima, maar het

ik laveer tussen arrogantie en zieligheid. Dat haal ik uit mezelf, ik heb geen toneelschool gedaan. Daar hebben ze, vind ik, te weinig respect voor de student als autonoom kunstenaar. Ze willen je er te veel kneden, te veel sturen. Wat dat betreft lijk ik wel op Keefman, die wil zich ook absoluut niet laten betuttelen." Keefman door Theatergroep Zeenzucht, donderdag 7 oktober in theater De Griffioen, Uilenstede 106. Aanvang 20.30 uur, entree € 8,-/€ 10,-. Meer info: www.griffioen.nl.

had erg veel weg van de gewone chinees (daar zijn ze alleen iets minder openhartig over de ingrediënten) en van de rieten mandjes van Lonny uit de supermarkt. We doen chic en nemen er twee gepocheerde oesters in zwartebonensaus bij. Daar moet je van houden, verder geen commentaar. Als we aan het toetje beginnen (kokosijs met gebakken kokos in... iets groens), zo rond half twaalf, trekken de bewegende schilderijen weer mijn aandacht want Bruce Lee heeft plaats gemaakt voor Emanuelle. Naakte dames dartelen door het beeld. Wij dartelen na toch een leuke avond, tussen de Vespa-scooters door, naar onze fietsjes. Jumoke Vreden Kung Fu, Rokin 84, 020-5289590.

Reykd Lycklama op boekenjacht Elke week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro winkelen bij de VU-boekhandel. Deze week is de beurt aan de organisatrice van de Wil Weg Dag.

Fictie ioii-fïctie In de VU-boekhandel werden de volgende boeken de afgelopen maand het best verkocht: 1) Jessica Durlacher, Emoticon 2) Arnon Grunberg, De joodse messias 3) Maarten 't Hart, Lotte Weeda

Dirk de Hoog "Tijdens mijn studie ben ik zelf in Ierland en Burkina Faso geweest. Dat vond ik de leerzaamste en leukste tijd", vertelt Reyka Lycklama ä Nijeholt (31). D e medewerkster van Bureau Internationalisering organiseert deze week voor de derde keer de Wil Weg Dag, waar VU-studenten informatie kunnen krijgen over studeren in het buitenland. De voorlichtingsdag is hard nodig, vindt Lycklama. "Er doen per jaar maar zo'n 150 VUstudenten mee aan een uitwisselingsprogramma. Dat moeten er veel meer worden." Het bezoek aan de boekhandel is perfect voorbereid. Lycklama heeft al een verlanglijstje gemaakt. Bovenaan staat Sagen en legenden van de Veluwe. Helaas alleen verkrijgbaar op bestelling. Tweede keuze is een boek over schilderen. "Vroeger deed ik dat als hobby. Ik ben er net weer mee begonnen en wil wat meer van de basistechniek afweten", zegt de boekenzoekster. Vrij snel vindt ze Kleurenmengtechnieken van lan Sidaway. Voor € 6 , 9 5

een goede aankoop. Dan gaan we op zoek naar haar favoriete schrijver, Louis de Bemières. "Zijn Kapitein Corelli's mandoline is het mooiste boek dat ik ken. Het gaat over een romantische liefde die dramatisch afloopt. Ik hou wel van melancholie, hoewel ik zelf behoorlijk opgewekt ben." Voor € 18,95 verdwijnt De oorlog van Don Emmanuels edele delen van de betreffende auteur in het mandje. Eigenlijk was ze op zoek naar Thomas Rosenboom. Die heeft ze nog niet gelezen. Ze heeft geluk: Gewassen vlees ligt in de aanbieding voor € 15,-. Rest nog net iets meer dan negen euro. Wat te doen? "Kinderboeken vind ik ook leuk. Ik lees regelmatig voor aan mijn nichtjes." Eventjes gaat In de soete suikerbol van W.G. van der Hulst door haar handen. "Mijn moeder las vaak boeken van die schrijver voor." Het is te duur. Na wat heen en weer geloop valt haar oog op iets heel anders. De Geïllustreerde rozenencyclopedie van Nico Vermeulen voor € 9,95. "Mag ik die? Dan ga ik rozen schilderen." Dat het budget met een paar dubbeltjes is overschreden, zien we door de vingers.

4) Tessa de Loo, De zoon uit Spanje 5) A.Th. van Deursen, De last van veel geluk

INCEZONDEN »EDEDELINC

Gabriel Garcia Märquez

Herinneringen aan mijn droeve hoeren verkrijgbaar vanaf 1 november a.s.

| v u goe/c/rande/[Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen