Ad Valvas 2004-2005 - pagina 441

Ad Va Iva s

NUMMER 28 WEEKBLAD VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT 21 APRIL 2005

' 3 Rutte is niet liberaal 4 Zeilen: goed voor je netwerk 5 Wetenschappelijk zwemmen 7 Calvijn de ijdeltuit 8 Een half procentje meer! 11 Het leven als rozentheater + Habemus papam

Mient Jan Faber: 'Ontkenning maakt deel uit van de Nederlandse cultuur'

Promovendus: 'Politie moet beter leren omgaan met geweld'

Srebrenica was geen incident

Steeds meer gewonde agenten

In Srebrenica werden in 1 9 9 5 zo'n tienduizend moslims met hulp van Nederlandse VN-soldaten door Bosnisch-Servische troepen gedeporteerd en vervolgens vermoord. Bijzonder hoogleraar Burgerinitiatieven in Oorlogssituaties MIent Jan Faber behandelt de zaak vandaag In zijn oratie. Peter Breedveld Uw oratie heet Srebrenica, vanuit een andere hoek bekeken. Welke hoek? "Die van de veiligheid. De officiële lezing van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en de parlementaire enquêtecommissie die zich over de zaak heeft gebogen, is dat in Srebrenica een humanitaire crisis dreigde. De tienduizenden moslims die naar de VN-basis m Srebrenica waren gevlucht, dreigden volgens Dutchbat om te komen van honger, dorst en hitte. Ze moesten er zo snel mogelijk weg en daarom heeft Dutchbat geholpen met de deportatie van alle moslimmannen tussen zestien en zestig die zich daar bevonden. "Ik zeg: Dutchbat had het probleem moeten benaderen vanuit de invalshoek van de veiligheid. Die mensen vluchtten daar niet heen omdat ze honger en dorst hadden, maar omdat ze vreesden voor h u n veiligheid." Denkt u dat de motivatie van de Nederlanders met zuiver was? "Ze zijn meegesleept in een situatie waarover ze geen enkele controle hadden. D u t c h b a t nam een verkeerde beshssing door niet alle vluchtelingen

op de VN-basis toe te laten. Die basis is neutraal gebied, er mochten geen strijdende legers komen. Maar veel vluchtelingen zaten in fabriekshallen rond de basis. D e oprukkende Bosnische Serviërs pakten ze meteen op en voerden ze af Daarna liepen ze zonder enige schroom de basis binnen en pakten de vluchtelingen daar ook op." Wat heeft de zaak precies te maken met uw leerstoel? "Nederland is medeverantwoordelijk voor wat daar is gebeurd. Door te stellen dat hulp bij de deportatie van de mannen het leven heeft gered van 25.000 vrouwen en kinderen, erkent Nederland die medeverantwoordelijkheid niet. Wat dat betreft is er sprake van een patroon. Ook voor het feit dat hier in de Tweede Wereldoorlog zo veel joden zijn weggevoerd, hebben we de ogen lang gesloten, net als voor de verschrikkingen van de koloniale oorlog in Indonesië." Uw oratie is dus eigenlijk een soort donderpreek. "Ha! Gedeeltelijk misschien. Maar het is voor het uitvoeren van mijn leeropdracht van belang dat ik dicht bij de realiteit blijf. In oorlogstijd is vluchten een in het oog springend burgerinitiatief. Binnenkort beginnen bovendien de rechtszaken van nabestaanden uit Srebrenica tegen de Nederlandse staat. Ik vind het belangrijk daar iets over te zeggen. Nederland moet onderkennen dat die ontkenning van de realiteit deel uitmaakt van de Nederlandse cultuur. Wanneer het ergens mis gaat, moet dat terstond worden gesignaleerd. Misschien loopt het dan een volgende keer anders."

Politieagenten raken steeds vaker gewond door geweld van b u r g e r s . D a t blijkt uit h e t proefschrift waarop VU-crim i n o l o o g Jaap T i m m e r dinsd a g 26 a p r i l h o o p t t e p r o m o v e -

T i m m e r ligt helaas met een ernstige longontsteking op bed en kan voorlopig geen toelichting geven. Maar lezing van zijn dissertatie leert dat terwijl in 1974 van de duizend agenten er zes gewond raakten, dat er m 2000 al bijna zestien waren. Omdat in de tussenliggende jaren het totale aantal agenten bijna verdubbelde, is de stijging in absolute aantallen nog sterker: van 147 naar 658 gewonden. De cijfers zijn een benadering. De politie heeft namelijk geen sluitend registratiesysteem voor geweldsincidenten. In de loop der jaren is de politie ook regelmatig gereorganiseerd, waardoor vergelijking van de cijfers van het ene met het andere jaar soms lastig is. Gewonden bij de marechaussee zijn bijvoorbeeld niet meegeteld. Per jaar zit er een redelijk groot verschil tussen het aantal slachtoffers. Zo raakten in 1980 meer dan zevenhonderd agenten gewond (ruim 34 op de duizend), mede dankzij de kroningsrellen op 30 april. Maar het jaar 1999 was een record met 895 door burgergeweld gewonde agenten. In de laatste 25 jaar kwamen elf agenten door geweld om het leven. Dit aantal is redelijk stabiel, hoewel de afgelopen vier jaar al net zo veel agenten ;NGEZSNOEN MEDEDELING

Rechts-radicaie j o n g e r e n en de u n i v e r s i t e i t Basta-debat op 2 mei, 16.00 uur www.blaisppasral.nl

zijn omgekomen als in de tien voorgaande jaren, namelijk twee. Het meeste geweld komt van de kant van verdachten die de politie wil aanhouden. In vijftien procent van de gevallen gaat het om gestoorde, gedrogeerde of dronken mensen. En ruim tien procent van de agenten raakt gewond door omstanders die zich met de zaak gaan bemoeien. Opmerkelijk is dat het aantal burgers dat door politiegeweld om het leven komt of gewond raakt, de afgelopen jaren redelijk stabiel is gebleven. Tussen 1978 en 2002 vielen 69 doden en 357 gewonden door politiekogels, waarbij de gemiddelden per jaar elkaar niet veel ontlopen. Van de doden kwamen er elf (zestien procent) om het leven door per ongeluk afgevuurde kogels. De afgelopen decennia hebben politieagenten wel vaker met een vuurwapen gedreigd, maar niet vaker geschoten. In zowel 1979 als 2000 schoot de poli-

tie zo'n zestig keer gericht op een persoon. Door 'betere' kogels en doordat agenten vaker m het been weten te schieten, vallen er per rake politiekogel steeds minder doden. In zijn dissertatie stelt Jaap Timmer dat er nog een hoop te verbeteren valt rondom het politiegeweld. Zo ontbreekt een verplichte centrale registratie, wat de controle op geweldsgebruik moeilijker maakt. Ook moeten agenten beter worden getraind. De beste remedie voor het voorkomen van slachtoffers aan zowel burger- als politiezijde is namelijk een professioneel optreden van de agenten. Timmer pleit ervoor om de huidige versnippering bij de teams van geweldspecialismen (ondersteunigseenheden, arrestatie- en bijstandsteams) tegen te gaan. Maar vooral moeten de gewone agent en de politieorganisatie als geheel beter leren omgaan met geweld. De meeste slachtoffers vallen tenslotte in onvoorziene situaties. (DdH)

op he^oehhijde-nleiMve^h^xfglercuu-'Bur^erichcip

üriff

e^vveiligheid/

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen