Ad Valvas 2004-2005 - pagina 485

AD VALVAS 12 MEI 2005

P R O F I E

PAGINA 9

Van protestzanger tot Fortuyn-analist

1k ben niet alleen een mafkees met een grote mond'

Luisteren naar het volk, dat heeft Van Herwaarden ook altijd gedaan. Thuis overheerste het intellectuele gehalte van de genuanceerde discussie, maar in de kantine van zijn voetbalclub hield Van Herwaarden zijn oren ook open. Daar klonken de politiek incorrecte klachten van het gepeupel. IVIet andere woorden: politiek Den Haag mag dan zijn overrompeld door de gigantische golfbeweging van het fortuynisme. Van Herwaarden was een gewaarschuwd man. Voor zijn scriptie bestudeerde Van Herwaarden een grote verzameling bneven aan Pim Fortuyn. Gecombineerd met de theorieën van socioloog Max Weber probeerde hij zo zijn charisma te duiden. "De schrijvers van al die boeken over Fortuyn vergeten consequent iets met dat charisma te doen", klaagt Van Herwaarden. "Als ik mijn toekomstige kinderen later de boeken laat lezen die nu verschijnen, zouden ze denken dat het om een heel normale politicus ging die de politieke en maatschappelijke situatie mee had en verder niet." IVIet zijn eigen boek ligt dat anders. Daarin beschrijft Van Herwaarden aan de hand van de brieven hoe Fortuyn, die met verve zijn rol van politieke buitenstaander vervulde, door zijn aanhangers alleriei messiaanse eigenschappen kreeg toegedicht. Dat is charisma in de weberiaanse zin. "Het gaat om de wisselwerking tussen de leider en zijn volgelingen", legt Van Herwaarden uit.

De meeste VU-mensen kennen hem nog als dwarse huistroubadour, maar Clemens van Herwaarden bouwt nu aan een ander imago. Dat van dwarse wetenschapper. Met als passend onderwerp het charisma van Pim Fortuyn. Peter Breedveld Net afgestudeerd was hij toen hij acht maanden geleden twee VU-sociologen, Jan Kleinnijenhuis en Ruud Koopmans, aanviel in Het Parool wan 7 september. Kersvers historicus Clemens van Herwaarden hekelde het feit dat deze gerenommeerde wetenschappers niks deden met het charisma van de in 2002 vermoorde politicus Pim Fortuyn. Zo werd volgens hem een interessant sociologisch begrip kaltgestellt, legen Ad Valvas zei hij toen dat Kleinnijenhuis te kortzichtig met het begrip charisma omging en alles in getallen probeert te vangen. Vorige week verscheen een bewerking van zijn eindscriptie, het boek Fortuyn: Chaos en charisma. In het voorwoord daarvan haalt Van Herwaarden opnieuw uit naar de gevestigde wetenschappers die volgens hem het fenomeen Fortuyn niet goed benaderen, maar nu worden ze niet langer met name genoemd. Hij ontploft zelfs wanneer hij er door Ad Valvas aan wordt herinnerd dat het onder anderen Kleinnijenhuis was die hij toen op de korrel nam. Wild gesticulerend schreeuwt hij dat die namen niet in zijn boek worden genoemd en dat ze door Ad Valvas ook dienen te worden verzwegen. Blijkbaar is hij niet langer uit op een confrontatie met de socioloog, probeert hij die zelfs zorgvuldig te vermijden.

Wat je écht wilt, lukt je ook. En terwijl je aan je succes werkt, is het goed toeven in hippe clubs. Dat is de boodschap van het spirituele debuut van Christiaan Wacanno. F oor Bal Christiaan Wacanno is een man wiens droom in vervulling is gegaan. De oud-VU-student Sociale Psychologie ontmoette jaren geleden een handlezeres die hem vertelde dat hij iets met 'het woord' zou gaan doen. Tien jaar later is hij de oprichter van Into-wishes, een uitgeverij die spiritualiteit een moderne plek wil geven met behulp van mode, kunst, muziek, studeren, uit eten gaan, dansen en sjansen. De vervulling, de eerste uitgave van het bedrijf, is Wacanno's eigen roman.

Zo'n woede-aanval krijgt Van Herwaarden tijdens een gesprek gewoonlijk twee of drie keer. Niks ongewoons. Zoiets duurt anderhalve minuut en daarna pakt hij de draad van het gesprek weer op alsof er niks is gebeurd. Van Herwaarden praat graag en veel en zijn favoriete gespreksonderwerp is hijzelf. Hij leurt ook langs alle media om het product Clemens te verkopen: Clemens de politieke activist, Clemens de protestzanger, de VU-troubadour die met zijn gitaar ten strijde trok tegen de oorlog in Irak en het beleid van het kabinet Balkenende, Clemens de wetenschapper. Allemaal hebben ze hun opwachting al eens gemaakt in het radioprogramma van de populaire presentator Giel Beelen, het televisieprogramma Man bijt hond, het Algemeen Dagblad, Het Parool en pas nog Nova. Ook voor zijn scriptie kreeg Van Herwaarden veel media-aandacht. Uitgeverij Bert Bakker vroeg hem de scriptie te bewerken tot een boek. "De voetnoten zijn verdampt en ik heb veel moeten schrappen", vertelt Van Herwaarden daarover. Van de veertigduizend woorden die zijn scriptie telde, bleven er uiteindelijk dertigduizend over. Zijn vader, mediëvist Jan van Herwaarden, is op 29 april met emeritaat gegaan. "Ik kan me niet spiegelen aan zijn eruditie", zegt Van Herwaarden, 'maar ik vind het wel bijzonder, dat ik, op het moment dat hij afzwaait, dit boek over Fortuyn in handen heb."

Het wordt allemaal nóg specialer omdat Fortuyn ook aanwezig was bij de inauguratie van zijn vader als hoogleraar. "Terwijl alle andere gasten in het gastenboek van die dag hun handtekening keurig in de daarvoor bestemde vakjes hebben gezet, zwiert die van Fortuyn over de lijntjes." Hij heeft ook de foto's van de inauguratie bestudeerd en op sommige staat inderdaad Fortuyn. "Dat geeft een gevoel van continuïteit. Alsof ik de fakkel van mijn vader heb overgenomen." Clemens en zijn vader. Als jongetje ging hij in verkiezingstijd met hem mee om posters te plakken voor D66. "Politiek was een onderwerp waarover bij ons thuis veel werd gesproken", vertelt Van Herwaarden. Het eerste paarse kabinet van PvdA, WD en D66 zorgde in huize Van Herwaarden voor feestvreugde. "Eindelijk een regering zonder de christenen!" Door Paars II werden volgens Van Herwaarden echter "weer ouderwets de achterkamertjes ingericht". Het is opvallend dat iemand die in het politieke spectrum naar links lijkt te neigen, met zo veel liefde over Pim Fortuyn spreekt. "Inhoudelijk ben ik het met Fortuyn oneens", reageert Van Herwaarden. "Wat ik goed vind, is dat hij ageerde tegen de in zichzelf gekeerde politieke elite. Over de oplossing die Fortuyn aandroeg kun je discussiëren, maar hij was goed in het signaleren van problemen en hij luisterde naar het volk."

Clemens de Protestzanger zit even in de ijskast nu het product Clemens de Tegendraadse Wetenschapper moet worden gepromoot. Twee jaar geleden was er sprake van een cd, maar daar is tot nu toe niets van gekomen. Dat is de schuld van de angstige platenwereld, weet Clemens. "Ik presenteer die lui mijn protestlied op een dienblaadje; een béétje slimme vogel ziet dat er iets gebeurt als Van Herwaarden op het podium staat. Ik ben niet alleen maar een mafkees met een grote mond. Maar dan zit ik tegenover zo'n dikke gast in een designer-T-shirt en dat moet dan rock 'n' roll voorstellen. Een enge kutwereld is het." Inmiddels heeft hij zijn zinnen gezet op een carrière in de journalistiek. Hij doet de postdoctorale opleiding voor journalistiek aan de Erasmus Universiteit en begint binnenkort aan zijn stage op de redactie van Het Parool, "Een mengvorm van journalistiek en wetenschap, dat zou ik het liefste doen. Zoiets als columnist-politicoloog Bart Tromp doet. En dan in de toekomst misschien een proefschrift, want dit boek smaakt naar meer.' Clemens van Herwaarden, Fortuyn: Chaos en charisma. Uitg, Bert Bakker, 126 biz., € 12,50. Op www.wezijntegenschieten.com zijn een paar van Van Herwaardens protestliederen te beluisteren.

'Ik was het niet eens met Fortuyn^ maar hij was goed in het signaleren van problemen ^

Zoen van een glamour-ninja Hoofdpersoon Maxwell ontmoet op een hip feest Donna, een spirituele glamour-ninja zonder werpsterren maar met snoepjes. Volgens Donna kan iedereen alles bereiken door een zijnsuitspraak te doen ("ik ben kunstenaar") en daar energie in te stoppen. Die energie kun je verwerven door een half jaar te mediteren in Okinawa, Japan, maar gelukkig voor Maxwell geeft Donna hem deze energie cadeau door middel van een tongzoen. In de rest van het boek probeert Maxwell zijn zijnsuitspraak - "Ik ben heel creatief en verdien heel veel met geweldig werk, met een eigen zaak of zo" - te laten uitkomen. In de tussentijd komen er veel hoofdstedelijke tentjes voorbij. Een uitgelezen kans voor wie altijd heeft willen weten hoe het er in hippe zaken als Bep, Lux, Morlang en Club N L toe-

gaat. Wacanno noemt alles en iedereen gewoon bij naam. Shockerende inkijkjes levert dat trouwens niet op. Wel veel typische kroegdialogen. Zoals: "He Liesje, hoe gaat het?", vroeg ik haar, terwijl ik snel even haar rood-witte Puma-gympen bekeek. Ze

recensie keek me glimlachend aan. "Ja, het gaat wel goed." "Ik zie dat je je haar anders hebt zitten." "Ja, ik dacht: tijd voor iets nieuws. En dat voelt wel goed." "Het staat je ook heel goed." "Dank je."'

Drie keer 'goed' in één passage zonder dat de herhaling van het woord iets bijdraagt aan het verhaal - dat is een fout die een professionele redacteur meteen uit de tekst zou hebben gehaald. Maar uit het dankwoord blijkt dat het manuscript gelezen is door Lulu Wang, een schrijfster die niet bekend staat om haar ijzersterke beheersing van het Nederlands. Het is jammer dat er in Wacanno's netwerk niemand was die zijn wat houterige taalgebruik kon bijspijkeren. Achter de uitgave van De vervulling zit een enorme energie. Christiaan Wacanno is zijn eigen pr-man, en dat doet hij goed. Overal in de stad hangen posters waarop zijn omslagfoto die hij natuurlijk ook zelf gemaakt heeft - staat. De vraag blijft of hij al die motivatie nu van een glamourninja of gewoon van zichzelf heeft.

Christiaan Wacanno, De vervulling. Uitgeverij Into-wishes, 244 bIz., € 15,50

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen