Ad Valvas 2004-2005 - pagina 482

V y E T E N S C H A P / N I E U V \ f S

PAGINA 6

AD VALVAS 12 MEI 2005

Alternatief bezuinigingsplan lijkt geen kans te maken

Einde nabij voor onderzoeiisgroep ecoiogie zoek geeft geen aanleiding om te stoppen met Plantenecofysiologie, vindt Verkleij: "We hebben binnen het instituut een van de hoogste citatiescores in prestigieuze wetenschappehjke tijdschriften." Daarnaast vindt hij dat het reorganisatieplan met de indeling in planten- en dierenecologie achter de feiten aan loopt: "We werken aan vergelijkbare moleculaire processen in organismes. Ook in het onderwijs werken we intensief samen." Verhoef werpt tegen dat hij als bestuurder wel gedwongen was om keuzes te maken. "Als je zo veel moet bezuinigen, gaat dat niet meer met de kaasschaaf', vindt hij. "Plantenecofysiologie is nou eenmaal niet het meest in het oog springende onderzoek, ook al omdat het geen eigen hoogleraar heeft. Dat was twee jaar geleden een bezuinigingsmaatregel van het faculteitsbestuur waar wij als instituut niets aan konden doen." Verkleij vindt de gang van zaken "op zijn minst verdacht". Juist zijn onderzoeksgroep had geen zeggenschap over het reorganisatieplan, omdat ze niet meer met een hoogleraar was vertegenwoordigd in de instituutsdirectie. "Het was voor de directie natuurlijk veel gemakkelijker om een andere afdeUng op te heffen dan om in hun

De ecologen liggen met elkaar overhoop over bezuinigingen. Plantenecofysiologie dreigt in het huidige reorganisatieplan helemaal te verdwijnen. Ten onrechte, vindt plantenecoioog Jos Verkleij. Hij bedacht een alternatief bezuinigingsplan. We moed Visser Stomverbaasd was Jos Verkleij, universitair hoofddocent Plantenecofysiologie, toen hij het reorganisatieplan van zijn faculteit een paar weken geleden onder ogen kreeg. Wat bleek: zijn hele onderzoeksgroep dreigt te worden opgeheven. Twee wetenschappers, onder wie Verkleij zelf, en drie analisten verliezen hun baan. Voor de vier aio's van Plantenecofysiologie wordt een oplossing gezocht. Een noodzakelijke bezuinigingsmaatregel, volgens het bestuur van het Instituut voor Ecologische Wetenschappen (lEW). Verkleij wist als groepshoofd van niets. Sterker nog, hij was eerder gerustgesteld door hetzelfde bestuur. Dat vond zijn onderzoek van zo'n hoge kwaliteit dat er zeker plaats voor zou blijven. Verkleij voelt zich beetgenomen. Volgens instituutsdirecteur Herman Verhoef had Verkleij wel eerder van de plannen kunnen weten. "Het opheffen van een onderzoekslijn komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. We moeten in de toekomst meer studenten trekken en planten vinden studenten het minst interessant. Dat probleem is uitgebreid aan de orde geweest in vergaderingen, evenals het voorlopige reorganisatieplan. Daar zat Verkleij bij. Hij heeft toen weliswaar zijn ongenoegen kenbaar gemaakt, maar geen ofiBcieel protest aangetekend." Verkleij ontkent dat hij op tijd van de plannen op de hoogte is gesteld, laat staan dat hij ermee zou hebben ingestemd. "Vuile spelletjes en aperte leugens", noemt hij de opmerkingen van Verhoef

We hebben binnen het instituut een van de hoogste citatiescores' eigen vlees te snijden", denkt Verkleij. "Wij hebben al flink ingeleverd doordat we geen professor meer hebben", vindt hij. "Van de andere afdelingen heb ik niet de indruk dat daar alles op alles is gezet om te bezuinigen. Bij Systeemecologie werd willens en wetens een universitair docent te veel benoemd. Diezelfde groep kreeg er vorig jaar een nieuwe analist bij, hoewel er op dat moment een vacaturestop gold. Nu dreigen vidj het slachtoffer te worden van onzorgvuldig aanstellingsbeleid van een andere afdeling."

Alternatief plan

Solidariteit

Dat er bij het lEW ontslagen vallen, is onvermijdehjk. Ecologie moet in totaal 650 duizend euro bezuinigen. Dat is 42 procent van het eerstegeldstroombudget in 2003. Binnen de faculteit Aard- en Levenswetenschappen (FALW) is het een van de 'krimpinstituten': een instituut dat veel minder geld van de faculteit krijgt omdat het te weinig studenten trekt. Verhoef plaatst vraagtekens bij het beleid om elk instituut direct financieel af te rekenen op studentenaantallen. "Erg goed voor de onderlinge solidariteit is dat niet. De klassieke opleiding Biologie trekt nu weliswaar weinig studenten, maar is wel de basis van waaruit studententrekkers als Medische Biologie en Gezondheidswetenschappen zijn ontstaan. Die disciplines kunnen alleen bloeien als je de moederwetenschap ook onderhoudt. Bovendien is Ecologie wel weer heel goed in het binnenhalen van derdegeldstroomonderzoek. Dat komt op deze manier ook in gevaar." Decaan Pier Vellinga van FALW vindt de inkrimping van Ecologie geen kwestie van gebrek aan solidariteit. "Wij moesten fors bezuinigen. Daarbij stond voor ons als faculteitsbestuur vast dat het onderwijs buiten schot moest blijven. Dat betekent inderdaad dat de instituten die relatief weinig onderwijs geven en veel

onderzoek doen. Ecologie en Aardwetenschappen, het hardst worden getroffen", legt Vellinga uit. Hij vindt dat studenten de basis zijn van het bestaansrecht van een universiteit. "Zonder studenten kun je niet bestaan, niet als universiteit en niet als faculteit."

Verdacht Het is vooral de manier waarop de bezuinigingen binnen het Instituut voor Ecologie zijn verdeeld, waarover Verkleij geschokt is. "Van de

drie afdelingen Dierecologie, Systeemecologie en Plantenecofysiologie verdwijnt de laatste volledig, om de andere twee afdelingen te sparen. Daarmee komt een onevenredig groot deel van de bezuiniging voor rekening van Plantenecofysiologie", vindt hij. De argumentatie daarvoor noemt hij "flinterdun". "Dat we te weinig studenten trekken geldt net zo goed voor andere onderzoekslijnen binnen het instituut. En ons onderzoek past precies in de onderzoeksthema's die voor lEW zijn vastgelegd: stressecologie en ecogenomics." Ook het niveau van het onder-

Op de dag dat Verhoef zijn definitieve tekst van het reorganisatieplan indiende, kwam Verkleij met een alternatief bezuinigingsplan voor het lEW. Daarin geven alledrie de onderzoeksgroepen een deel van hun formatie op. Verkleij spaart zijn eigen baan niet in dit plan. Hij is bereid ook met functioneel leeftijdsontslag te gaan, "hoewel ik dat helemaal niet wil. Maar als de afdeling dan kan voortbestaan, moet het maar." Bij de andere afdelingen stelt Verkleij onder meer voor om de andere 57-plussers, onder wie Herman Verhoef, ook met FPU (Flexibel Pensioen en Uittreding) te sturen. Volgens Verhoef maakt het plan van Verkleij weinig kans. "Je kunt niet zomaar alle 57-plussers wegsturen onder het mom van gelijke monniken, gelijke kappen. Daarmee verlies je erg veel knowhow." Bovendien komt Verkleij volgens Verhoef rijkelijk laat met zijn plan. "Een eventueel alternatief plan had hij eerder moeten inbrengen", vindt hij. De onderdeelcommissie van FALW komt op de dag van verschijnen van dit artikel met een advies aan het faculteitsbestuur over het alternatieve reorganisatieplan van Verkleij. Voor die tijd wilde de commissie geen commentaar geven.

T o p p u b l i c a t i e s v o o r n o p Leerrechten misschien toch haifiaarJijks Wie een wetenschappelijk artikel wil raadplegen, hoeft voortaan niet altijd meer naar de bibliotheek. De stichting Surfnet heeft 10 mei de website 'Keur der wetenschap' gelanceerd met daarop ruim 40.000 publicaties van Nederlandse topwetenschappers. Van tien VU-toppers, onder wie Dorret Boomsma, Willem Frijhoff en Andy Tanenbaum, zijn er publicaties op te vinden. Ongeveer zestig procent van de artikelen is met één druk op de knop volledig beschikbaar. Bij de resterende publicaties is dit om auteursrechtelijke redenen niet mogelijk. 'Keur der wetenschap' is een belangrijk onderdeel van het DARE-project, dat probeert via het web onderzoeksresultaten toegankelijk te maken voor een breed publiek. Pubhcaties zijn gerubriceerd op naam van de wetenschappers, die weer kunnen worden onderverdeeld op instelling of vakgebied. Sinds 2003 is aan de infrastructuur

gewerkt, en daar is nu de inhoud aan toegevoegd. Het DARE-project loopt tot eind 2006, maar volgens programmamanager Leo Waaijers is de kans groot dat de publicaties ook daarna online beschikbaar blijven. "De stroom aan positieve reacties is zo groot dat ik me nauwelijks kan voorstellen dat we er weer mee ophouden." Het besef dat de resultaten van pubhek bekostigd onderzoek best gratis beschikbaar mogen zijn via het internet, is vooral de laatste twee jaar gegroeid. Het ligt voor de hand dat de machtige wetenschappelijke uitgevers niet blij zijn met de komst van de databank, maar volgens Waaijers zijn de reacties wisselend. "We hebben de drie grootste uitgevers op dit gebied - Elsevier, Springer en Wiley - om deelname gevraagd. Alleen Springer antwoordde positief Nu hadden zij slechts zo'n tweehonderd publicaties die voor deze site in aanmerking kwamen, maar voor het open acc«s-principe is dat natuurlijk mooi meegenomen." (HOP/TdO) www.darenet.nl

Afgestudeerden die leerrechten overhouden, krijgen wellicht de mogelijkheid daarvan maximaal een jaar in te zetten voor een schakelprogramma of een aanvullende cursus na hun studie. Staatssecretaris Rutte onderzoekt bovendien of het haalbaar is leerrechten halfjaarlijks te verzilveren. Coalitiepartij CDA deed Rutte de suggestie om na te gaan of het achteraf besteden van nietbenutte leerrechten kan worden betaald door de zogenoemde diplomabonus te schlappen die hogescholen en universiteiten hiervoor per bachelor ontvangen. Afgestudeerde hbo'ers zouden de leerrechten kunnen inzetten voor een schakelprogramma dat ze moeten volgen om te worden toegelaten tot een universitaire masteropleiding. Daarvoor zouden ze dan het normale collegegeld betalen. Maar ze kunnen het ook bewaren om hun kennis in een latere levensfase bij te spijkeren.

Rutte onderzoekt de mogelijkheden. Daarbij laat hij ook nagaan of de leerrechten niet beter halfjaarhjks besteed kunnen worden in plaats van jaarlijks. "Maar dan moeten de instellingen daar niet te veel last van krijgen. We kijken op dit moment met de IB-Groep of het niet voor te veel administratieve rompslomp zorgt." Leerrechten in halve jaren kunnen onder meer uitkomst bieden voor deeltijdstudenten. Die zouden in een model van jaarlijkse leerrechten in de knel komen doordat ze naast hun werk studeren. Koepelorganisaties HBO-raad en VSNU lijken minder enthousiast. De diplomabonus biedt immers meer zekerheid. En het is niet uitgesloten dat afgestudeerden hun extra leerrechten opmaken bij een particuliere instelling. Zelf is Rutte echter nog niet zover. "We denken erover om iets te doen met het niet benutte leerrecht en de experimenten met het open bestel, zoals we die eerder hebben aangekondigd. Maar het is zeer de vraag of dat lukt." (HOP/TdO)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen