Ad Valvas 2004-2005 - pagina 459

AD VALVAS 28 APRIL 2005

W E

T E N S C H A P

PAGINA 7

Peter van Koppens zoektocht naar de échte waarheid

'De Nederlandse politie kan niet puzzelen'

Weetjes Grondwet Nederlandse stemgerechtigden moeten op IJuni, tijdens het referendum over de Europese grondwet, massaal thuisblijven. Dat betoogt hoogleraar Internationale Betrekkingen Henk Overbeek in NRC Handelsblad van 21 april. CDA en PvdA hebben namelijk gezegd de uitslag als bindend te beschouwen bij een opkomst van ten minste dertig procent en wanneer minstens zestig procent van de stemmers voor of tegen is. Dat betekent volgens Overbeek dat wellicht minder dan eenvijfde van het Nederlands electoraat kan uitmaken of Nederland het grondwetsverdrag al dan niet ratificeert. Bovendien zouden politieke leiders zich niet achter 'de wil van het volk' moeten verschuilen, vindt Overbeek. (PB)

Spel Tussen traditioneel onderwijs en lederwijs, waar kinderen zelf bepalen wat ze leren, is nog een derde weg: ontwikkelingsgericht onderwijs. Daarin is niet de canon (de ijelangrijke cultuurgoederen van onze samenleving) uitgangspunt, maar de eigen activiteit van de leerlingen. Binnen die activiteit zoeken leerkrachten naar momenten waar de canon betekenisvol wordt en de handelingsmogelijkheden van leerlingen kan versterken en verbreden. Dat betoogde hoogleraar Cultuurhistorische Onderwijspedagogiek Bert van Oers in zijn oratie van 27 april. Kinderen spelen in een spel rollen die ze nog met beheersen. Ze maken eigen versies van de werkelijkheid en nemen daarin de vrijheid om die op eigen wijze in te vullen. Leerkrachten kunnen daarop inspelen. (PB) ï'ëfêr Strelitski

De berechting van een nieuwe verdachte in de Schiedammer parkmoord deze week geeft rechtspsycholoog Peter van Koppen alsnog gelijk. Hij concludeerde in 2003 al dat er een onschuldig man vast zat. Floor Ba Hoeveel mensen er in Nederland onschuldig vastzitten? VU-hoogleraar Rechtspsychologie Peter van Koppen vindt dat een domme vraag. Daar valt niet achter te komen. Wakker ligt hij er niet van. "Er zitten mensen in de gevangenis die niet gedaan hebben waarvoor ze veroordeeld zijn. Daar ben ik niet gefrustreerd over, nee. Ik ben wetenschapper, geen actievoerder." Van Koppen is inmiddels een grote naam in Nederland op het gebied van het bestuderen van strafzaken waarin mensen menen onschuldig te zijn veroordeeld. Het begon toen hij gevraagd werd in een brief aan het Hof de onschuld te bepleiten van Kees Borsboom, veroordeelde in de Schiedammer parkmoord. "Ik wist niets van die zaak. Toen besloot ik om met een aantal studenten in Leiden (Van Koppen werkt ook aan de Leidse universiteit FB) het dossier te bekijken. Uit dat onderzoek bleek dat de bewijsstukken waarop Borsboom was veroordeeld, stuk voor stuk niet klopten. D e tijdstippen waarop hij van zijn werk was vertrokken en waarop getuigen hem hadden gezien, pasten niet bij het moment van het misdrijf. "Bij het standaardrecherchewerk is vaak wel duidelijk wat het verhaal is of wie de dader. Rechercheurs moeten het dan netjes afronden. Daar zijn de meesten goed in. Maar ingewikkelde zaken als deze moord zitten heel anders in elkaar. Die lijken meer op een puzzel. In Nederland wordt snel een blik met mensen opengetrokken, terwijl die elkaar na een paar dagen in de weg zitten. Ik heb nog nooit van een korpschef gehoord: 'Dit is een moeilijke zaak, daar gaan we onze beste mensen op zetten.' Dat zouden ze wel moeten doen." De hoogleraar was ook niet gelukkig met het rapport dat het Pieter Baan Centrum over de zaak schreef. Dat centrum onderzoekt de psychische gesteldheid van verdachten. "Normaliter vragen ze aan iemand die bekend heeft: 'Wat ging er door je heen toen je de keel van je vrouw dichtkneep?' Maar wat doen ze met mensen als Kees Borsboom, die ontkeimen en niets zeggen? Dan gebruiken ze het politiedossier als informatiebron. Zo stond in het rapport over Borsboom dat hij passief agressief was en dat er bij hem onder de oppervlakte veel broeide. Waar halen ze dat vandaan? Uit het feit

De Schiedammer parkmoord Op 22 juni 2000 speelt de tienjarige Nienke samen met haar vriendje Maikel (11) in een Schiedams park. Plotseling grijpt een man ze vast en dwingt hen naar de bosjes. Daar misbruikt hij ze. Nienke wordt gewurgd, Maikel neeisestoken. Hij houdt zich dood en weet zo te ontsnappen. De jongen omschrijft de dader als een bleke man met veel puistjes. Na een paar dagen blijkt dat de voorbijganger die het alarmnummer heeft gebeld, een seksuele voorkeur voor kinderen heeft. Het onderzoek richt zich dan voornamelijk op deze Kees Borsboom. Hoewel die niet voldoet aan het signalement en hij zijn bekentenis weer intrekt, wordt hij nog dat jaar veroordeeld tot achttien jaar plus tbs met dwangverpleging.

Bot dossier van meer dan een meter is geen uitzondering. D e meeste rechtenstudenten hebben aan het eind van hun studie nog geen dossier gezien. Daarom is dit heel leerzaam voor ze. Ze leren hoe ze een proces-verbaal moeten lezen en waarop ze moeten letten. Vaak gaat het niet om de dingen die erin staan, maar die weggelaten zijn. Door veel verbalen te lezen, leer je dat. Je verwacht bijvoorbeeld dat iets aan een bepaalde getuige wordt gevraagd, maar dat staat niet in het verbaal. Waarom niet? Omdat er niet naar gevraagd is, of omdat het niet opgeschreven is?"

Kinderziektes

Van Koppen denkt er ook over een dergelijk project aan de VU te beginnen. "Maar ik moet het nog met mijn collega's bespreken. Zo'n project heeft allerlei kinderziektes. Zo heb ik de selectie van de zaken zwaar onderschat. We hadden meer dan 120 zeer diverse aanmeldingen, van mensen die vinden dat ze te veel belasting betalen tot civiele zaken. Peter van Koppen publiceert drie jaar later het boek De Schiedammer parkmoord: Een rechtspsy- Inmiddels heb ik alle bekende moorden voorbij zien komen. Dan spreek ik zo'n veroordeelde en zeg ik: chologische reconstructie. Daarin zet hij vraagte'Volgens mij bent u terecht veroordeeld. U heeft kens bij de veroordeling. Maar omdat zijn onderzelfs nooit ontkend.' We hebben een strenge seleczoek op het dossier gebaseerd is en het geen nieutie gemaakt." O m te kunnen meedoen aan het project moet een we feiten aan het licht brengt, verwerpt de rechtveroordeelde geen mogehjkheden meer hebben om bank een herziening van het proces. in beroep te gaan en meer dan vier jaar of tbs In september 2004 is er een onverwachte ontwikgekregen hebben. Hij moet ook beweren onschuldig keling. De 25-jarige verkrachter Wik H. bekent de te zijn. Mensen die zeggen dat ze medeplichtige in moord. Op de kleding van Nienke wordt zijn dna plaats van de hoofdschuldige zijn, komen niet in aanmerking. gevonden. Borsboom komt in december 2004 vrij. Ook de studenten moeten goed geselecteerd worHij procedeert nog om een schadeveisoeding. De den, vindt Van Koppen. "Ze moeten gewoon slim uitspraak in het proces tegen Wik H. was bij het ter zijn. In het project in Maastricht hebben we een perse gaan van dit nummer nog niet bekend. groep van psychologie- en rechtenstudenten. Maar ze zouden ook Geschiedenis of Geneeskunde kunnen studeren. De juridische kermis die ze nodig hebben, doen ze tijdens het project wel op. Als je dat hij een ernstig misdrijf zou hebben gepleegd. rechercheurs van cold case-teams spreekt, hoor je Dat stellen ze vast op een moment dat iemand nog dat het bij hen ook niet om het aantal mensen gaat. niet eens veroordeeld is." Je moet variatie in je team hebben. Iemand met een andere achtergrond kijkt op een andere manier naar Strafzaken een zaak." De begeleiding van de studenten in Maastricht is in Sinds de Schiedammer parkmoord onderzocht Van handen van mensen van verschillende vakgroepen. Koppen met zijn Leidse studenten nog een aantal Koppen zelf begeleidt ook. "Ik ben hele dagen met zaken met discutabele uitspraken. Die leverden studenten aan het praten. Het belangrijkste is ze geen spectaculaire resultaten op. In 2004 zette hij door te zagen. Ze moeten het dossier minutieus aan de Universiteit Maastricht het project Gerede kennen en precies vertellen wat ze gelezen hebben. Twijfel op. Ongeveer twintig studenten onderzoeWat heeft die ene getuige gezegd, wat de ander? ken daar strafzaken in kleine groepjes. Binnenkort Alles staat in het dossier beschreven en je moet prekomt het eerste rapport uit. cies bepalen wat de waarde van alle informatie is. "We onderzoeken nu vijf zaken. Het project past in Langzaam werk je naar het moment dat het een de traditie van die universiteit om studenten de verhaal wordt. Zo precies heeft een rechter nog praktijk te laten zien. We willen studenten kennis nooit een dossier bekeken." laten maken met heel gecompliceerde zaken. Een

Kinderen met aangeboren lip-, kaaken verhemeltespleten (cheilognathopalato-schisis) krijgen bot uit de onderkaak of de heup in de kaakspleet ingebracht. Dit gebeurt vrijwel altijd als ze acht of negen jaar zijn, vóór de doorbraak van de blijvende hoektand. Die tand kan dan door het bottransplantaat heen groeien. Tandheelkundige Aart van der Meij, die vandaag promoveert, heeft een nieuwe evaluatiemethode ontwikkeld. Met computertomografie (röntgenopnames van dwarsdoorsneden) is de hoeveelheid bot meetbaar die overblijft van het oorspronkelijke bottransplantaat. De bestaande evaluatiemethoden, die gebruik maken van röntgentechnieken, kunnen wel een indruk geven van de hoogte van de kaak op de plek van het ingebrachte bot, maar niet de dikte en het volume van het bottransplantaat in beeld brengen. (PB)

Kip Verwilderde kippen en hanen veroorzaken overlast met hun gekraai en gekakel of hinderen het verkeen Daarom worden ze vaak afgemaakt. Volgens een rapport van de Wetenschapswinkel van de Universiteit Wageningen, mede geschreven door VU-studente Geschiedenis Christiane Willard, zijn er diervriendelijkere oplossingen. De eieren van wilde kippen kunnen onvruchtbaar worden gemaakt, zodat de populatie niet groeit. Ze in een vroeg stadium flink schudden of door er maisolie op te smeren is afdoende. Dat stopt de ontwikkeling van het embryo. Ook zijn de eieren te vervangen door nepeieren. Al moeten die niet te lang blijven liggen, want dan kan de broedende hen uitgeput raken. Verder moeten er geschikte nesten worden gecreëerd, waardoor de kippeneieren makkelijk te vinden zijn. Het plaatsen van halfopen rennen waarin voer wordt gestrooid, houdt de wilde-kippenpopulatie op één plek. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen