Ad Valvas 2004-2005 - pagina 314

PAGINA 6

W E T E N S C H A P / O R

AD VALVAS 10 FEBRUARI 2005

Hoogleraar Integriteit wil alleen oordelen op basis van feiten

Onderzoeker, geen dominee Hoe corrupt zijn ambtenaren? Leo Huberts doet al jaren onderzoek naar die vraag, sinds vorig jaar als hoogleraar Integriteit van het Bestuur. Zijn oratie is eind deze maand aanleiding voor een groot symposium. Dirk de Hoog "Heel wat journalisten hebben aan mijn kop lopen zeuren over de affaire Rob Oudkerk. Met steeds als vraag: handelde de Amsterdamse wethouder integer? In eerste instantie wilde ik daar niets over zeggen. Het beschermen van de privé-sfeer is een groot goed", vertelt Leo Huberts (51). Oudkerk kwam in opspraak door zijn bezoeken aan hoeren. De media benaderden Huberts omdat hij een van de experts in Nederland is op het gebied van integriteit van bestuur. Niet voor niets benoemde de VU hem vorig jaar dan ook tot hoogleraar Bestuurskunde. Nieuw aan de VU is Huberts echter niet. Hij kwam in 1990 m dienst als wetenschappelijk medewerker en werd in 1997 bijzonder hoogleraar Politiestudies. Integriteit was al die jaren de rode draad m zijn onderzoek. "Uiteindelijk heb ik me wel uitgelaten over Oudkerk. Dat was op het moment dat duidelijk werd dat hij de tippelzone op de Amsterdamse Theemsweg had bezocht. Als je daar privé naar toe gaat, terwijl je in het gemeentebestuur vóór sluiting stemt, maak je jezelf als bestuurder ongeloofwaardig." Huberts gebruikt het voorbeeld van Oudkerk om aan te geven dat integriteit alles te maken heeft met normen en waarden. "De vraag is wat in de ogen van burgers wel en niet toelaatbaar is. Politici en ambtenaren zitten er voor burgers en niet voor hun eigen belang. Ze moeten dus ook oppassen met nevenfuncties en

'Hoe beter je zoekt, hoe meer je vindt' neveninkomsten, vooral vanwege het gevaar van belangenverstrengeling. Dat is funest voor de geloofwaardigheid van het openbaar bestuur." Hijzelf wil echter niet de moralist uithangen. Vandaar ook zijn terughoudendheid om over het privé-leven van een Amsterdamse wethouder te oordelen. "Ik zeg altijd dat ik onderzoeker ben, geen dominee."

Integriteit Dankzij het werk van de onderzoeksgroep Integriteit van Bestuur kan hij inderdaad iets zeggen over de integriteit van de Nederlandse ambtenaar en bestuurder. Zowel in 1990 als twee jaar geleden werd aan alle gemeentesecretarissen in Nederland gevraagd hoeveel onderzoeken ze hadden lopen naar corruptie of fraude. De uitkomst was verrassend, vindt Huberts. "Het is nog

steeds zo dat er in Nederland elke werkdag wel een nieuw onderzoek naar corruptie of fraude start. Maar als je Amsterdam niet meetelt, bleek het aantal onderzoeken dat gemeenten doen onveranderd en dat had ik niet verwacht. Het onderwerp heeft veel meer aandacht gekregen, je zou dus meer zaken verwachten." De conclusie dat de omvang van fraude en corruptie in Nederland de afgelopen decennia stabiel is gebleven, is niet gerechtvaardigd. "We weten hoeveel onderzoeken er lopen, maar we weten niet wat onontdekt blijft. Wel is zeker: hoe beter je zoekt, hoe meer je vindt. In Amsterdam bijvoorbeeld is na 1998 het aantal onderzoeken naar verdachte ambtenaren wel sterk gestegen. Dat ging gepaard met de oprichting van een apart Bureau Integriteit. Daarmee loopt Amsterdam voor op anderen."

Plaatsjes gezakt In de ogen van zakenlieden staat Nederland al jaren in de toptien van de minst corrupte landen ter wereld. Ook onder meer Finland (koploper), andere Scandinavische landen, Australië, NieuwZeeland en Singapore staan erin. Onder aan de lijst bungelen arme landen als Indonesië, Nigeria en Bangladesh. "Nederland is afgelopen jaar wel een paar plaatsjes gezakt. Mogelijk vanwege de bouwfraude", zegt Huberts. "Die kwestie is een mooi voorbeeld van hoe schending van integriteitsregels kan voortwoekeren en nagenoeg een hele bedrijfstak in haar greep kan krijgen. Het

schenden van regels wordt dan de normaalste zaak gevonden. Eruit stappen is erg moeihjk, want iedereen doet het. Uiteindelijk kost het de gemeenschap honderden miljoenen euro's." T o t nu toe heeft de onderzoeksgroep van Huberts zich vooral bezig gehouden met openbaar bestuur en politie. Hij wil het integriteitsonderzoek breder trekken naar het besturen van organisaties in het algemeen. "Het probleem speelt overal, ook bij ideële organisaties. Veel mensen zijn bijvoorbeeld gevallen over het hoge salaris van de directeur van de Hartstichting. Dat is ook een integriteitsprobleem. Op het symposium dat we organiseren, komen ook allerlei beroepsgroepen aan bod. Het gaar niet alleen over ambtenaren en politici." In zijn oratie wil Huberts ook ingaan op het belang van integriteit binnen de wetenschap. "Wat onderzoek je wel en wat met en onder welke voorwaarden? Voor welke waarden en normen sta je als wetenschapper? Welke nevenactiviteiten kuimen door de beugel? M e t dat soort vragen krijgt elke onderzoeksgroep te maken. Een gedragscode is daarom zinnig. Daar moet onder meer in staan dat mensen ergens vertrouwelijk kunnen klagen als dingen in hun ogen niet door de beugel kunnen. Bijvoorbeeld als ik aan de haal zou gaan met de onderzoeksgegevens van een promovendus. Geen mens is heilig tenslotte." Zie voor de oratie en de workshops van het Integriteitsforum op 23 februari www.fsw.vu.nl

Weinig versciiiiien tussen OR-fracties Komende week kunnen alle personeelsleden van de VU stemmen voor de ondernemingsraad. Maar kiezen blijkt hier geen sinecure, want de inhoudelijke verschillen tussen de fracties zijn klein. Druk, druk druk. Dat hebben de lijsttrekkers van de drie kieslijsten voor de ondernemingsraad in ieder geval gemeen. Ze zitten nu alle dne al m het dagelijks besmur van de OR. Bovendien zit Cees Bruinsma (CNV) ook nog in de Onderdeelcommissie van de faculteit Psychologie en Pegagogiek en Janneke Eppinga (AbvaKabo) in die van het Bureau van de Universiteit. Alleen Ed Koster (Vawo/Cmhf) heeft geen andere bestuursverplichtmgen bmnen de VU. Daarom konden we slechts per mail wat vragen stellen over de belangrijkste verschilpunten tussen de fracties. "In de OR zijn geen inhoudelijke verschillen in standpunten tussen de dne lijsten aan te geven", laat Brumsma weten. Hij kan het weten , want hij was afgelopen jaren voorzitter van de raad. "Er zijn nauwelijks verschillen, alleen de achterban is anders", vindt ook Eppinga.

Het dagelijks bestuur: voorzitter Cees Bruinsma, Ed Koster en Jannel(e Eppinga In ieder geval is de achterban van de AbvaKabo de grootste. Die haalde de vorige keer tien van de 21 zetels, terwijl de CNV er zeven kreeg en Cmhf vier. Opmerkelijk detail: alleen bij de AbvaKabo zitten vrouwen m de fractie. Toch blijkt er over sommige kwesties

wel verschillend gedacht te worden. Zoals de vraag of de VU-Windesheimgroep nadrukkelijk een christelijke uitstraling moet nastreven. "Ik zou persoonlijk de uitstraling breed oecumenisch willen zien, dus ook meer samenwerken met rooms-katho-

lieke instellingen", mailt Koster van Vawo/Cmhf En Eppinga laat weten dat ze de groep "niet zozeer als christelijk, maar wel als betrokken en staande midden in de samenleving met de daarbij behorende verantwoordeHjkheden" zou willen zien;

"Als je dat vanuit een christelijke achtergrond uitdraagt en je erdoor laat inspireren moet je daar ook naar handelen. Dat is iets wat ik in de praktijk veel te weinig zie, en waar ik graag mee aan het werk wil." CNV'er Bruinsma houdt zich wat de VU-Windesheimgroep betreft op de vlakte: "Vragen naar de identiteit is belangrijk voor elke instelling. Zeker voor de VU. Hoe wij omgaan met de chnstelijke identiteit is ook van belang voor andersgelovigen." De bezuinigingen zijn samen met de fusie met Hogeschool Windesheim de belangrijkste items de komende üjd, vinden ze alle drie, net zoals het feit dat de kinderopvang beter moet worden geregeld. Maar hoe ze concreet vorm willen geven aan die 'belangrijke items', laten ze alledrie in het midden. Wel melden ze alledrie dat het last in, first oMf-principe bij gedwongen ontslagen niet blindelings moet worden toegepast. Er moet ook gelet worden op de inhoudelijke prioriteiten en de belangen van jonge werknemers. D a n rest nog de vraag waarom mensen überhaupt moeten gaan stemmen. Bij de vorige verkiezingen in 2002 stuurde nog geen kwart van de medewerkers het stembiljet terug. Brumsma: "Met een grote opkomst drukt het personeel uit dat het belang hecht aan een goed functionerende medezeggenschap." (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen