Ad Valvas 2004-2005 - pagina 498

W E T E N S

PAGINA 6

R O P A

AD VALVAS 19 MEI 2005

Weetjes Heiligen Als we de historici mogen geloven, brak het protestantisme radicaal met alles wat rooms-katholiek was. Heiligenverering, relieken en mirakels: allemaal gingen ze de vuilbak in. Maar niet heus, zegt historicus John Exalto, die op 18 mei promoveerde. Exalto toont aan dat de Reformatie een oude wereld van symbolen en rituelen heeft vervangen door een eigen symbolische en rituele taal, waann veel tradities een hertaling kregen in protestantse zin. In zijn proefschrift Gereformeerde heiligen beschrijft Exalto een bonte wereld van 17e-eeuwse voorbeeldfiguren als de martelaar, de hervormer, de man Gods, de profeet, de getuige der waarheid, de sacrale heerser, het modelkind en de moeder in Israel. Wonderen als onbrandbare bijbels en reddende engelen bevestigden de sacrale status van de protestantse helden. (PB)

Kaltstellen staphylococcus aureus is één van de belangrijkste ziekteverwekkers bij de mens. De bactene veroorzaakt een groot aantal ziektebeelden en wordt geassocieerd met een hoge mortaliteit. Geneeskundige Arjanne van Grietuysen, die op 24 mei promoveert, ontdekte hoe een bepaalde variant van deze bacterie, de meticillineresistente vanant MRSA (meticilline is een antibioticum) onschadelijk te maken is: namelijk door haar in de vriezer te stoppen. Daar verliest de bactene haar resistentie. Deze vinding IS belangrijk voor wetenschappers die werken met het micro-organisme; een goed gedefinieerde IVIRSA-stammencollectie is essentieel voor verder onderzoek. (PB)

Cholesterolbestrijding Het levereiwit SR-BI verwijdert samen met zijn sidel<ick HDL (beter bekend als de 'goede cholesterol') overtollig cholesterol uit de bloedvaten. Het dappere duo helpt zo hart- en vaatziekten te voorkomen. Onderzoek van geneeskundige Thomas Nieland, die 25 mei promoveert, in samenwerking met onder meer de Harvard Medical School, geeft inzicht in hoe dat precies gaat: HDL neemt het teveel aan cholesterol in bloedvaten op en gaat daar vervolgens mee naar de lever. Daar bindt het eiwit SR-BI zich aan HDL, onttrekt het cholesterol, en laat HDL weer los. De lever breekt het cholesterol af en HDL gaat weer op zoek naar overtollig cholesterol in de bloedvaten. (PB)

Mentale constructies Hoe bewijs je het best een wiskundige stelling? Volgens vele filosofen is dat exclusief een zaak van de logica. Een wiskundige zou uitsluitend gevolgtrekkingen maken volgens algemeen geldende logische redeneerprincipes. RIosoof Ron Rood, die op 23 mei promoveert, reconstrueert de bewijsmethode van filosoof Immanuel Kant (1724-1804). Kant geeft nog een andere mogelijkheid: hij stelt dat bewijsvoering in de wiskunde een zaak is van mentale constructies. De producten van dergelijke constructies noemt Kant intuïties. Kants bewijsconceptie is om diverse redenen van belang. Historisch, omdat die conceptie tot op heden nog steeds met goed begrepen is. Maar ook systematisch: Kant stelt het vaak nauw geachte verband tussen logica en methodologie ter discussie. Ook stelt Kant fundamentele vragen bij de verhouding tussen redeneren en taal. (PB)

'Nee' is misdadig De Europese Grondwet ligt universitair hoofddocent Europees Recht Jan Willem Sap na aan het hart. Zozeer, dat hij boos wordt als mensen dreigen tegen de Grondwet te gaan stemmen. Peter Breedveld Jan Willem Sap gooit een stuk of zeven, acht boekjes voor zich op tafel. Allemaal gaan ze over de Europese Grondwet: argumenten voor, argumenten tegen, samenvattingen, uitleg. "Uit Frankrijk meegenomen, waar ik net op vakantie ben geweest", zegt hij. Ze liggen er overal in stapels bij de kassa's van winkels. In Frankrijk wordt de discussie over de Grondwet al heel lang volop gevoerd. In Nederland begint die nu pas op gang te komen. Sap, hoofddocent Europees Recht, voert al een paar maanden campagne voor de Grondwet. Op de opiniepagina's van de NRC, Trouw en de Volkskrant verschijnt het ene na het andere betoog van zijn hand. "Het zou echt ernstig zijn als de Nederlandse burgers straks in het referendum van 1 juni tegen de Grondwet stemmen", verklaart hij zijn grote betrokkenheid. "Je wijst dan vijftig jaar Europese integratie af."

Eurofreak "De nee-campagne, die bijvoorbeeld de Christenunie voert, vind ik onverantwoordelijk. Als Tweede-Kamerlid van de Sociahstische Partij Van Bommel zegt dat hij tegen de Europese Grondwet stemt, maar toch voor Europese integratie is, dan zeg ik dat dat een grote leugen is. Tegen de Grondwet stemmen is je populistisch afkeren van Europese integratie. Het is misdadig om vlak voor het referendum te zeggen dat Europa met die Grondwet een soort superstaat wordt omdat Europees recht voorrang heeft boven nationaal recht. Dat is reeds in 1964 erkend door het Hof van Justitie van de toenmalige Europese Gemeenschap. Er is nu bovendien goed rekening gehouden met de gevoeligheden van individuele lidstaten. Vooral de Britten en de Oost-Europese leden hebben daarvoor geknokt. Wat dat betreft kun je je nog eerder voorstellen dat een federale eurofreak zegt dat deze Grondwet hem qua staatsvorming niet ver genoeg gaat."

'De Europese grens komt bij Wladiwostok te liggen^ "We bevinden ons met het referendum over de Europese Grondwet op een tweesprong", waarschuwt Sap. "Dit is een belangrijk moment in de geschiedenis. Het gaat niet om horecasluitingstijden of zo, maar om Europese mtegratie. Daarom is het goed dat de burgers worden geraadpleegd. Maar omdat de regering op 29 oktober 2004 het constitutionele verdrag al heeft ondertekend, is het niet raadzaam om een neutraal standpunt m te nemen. Het kabinet is te laat begonnen de Grondwet te verkopen. Eigenlijk doet Den Haag niks!"

Bangmakerij Daar valt wel iets op af te dingen. Minister Dormer dreigde onlangs met oorlog als Nederland tegen de Grondwet stemt. Is dat geen zwaktebod, die bangmakerij? "Ach, ik weet niet of het bangmakerij is", zegt Sap schouderophalend. "Je moet niet denken dat het Blut und ßorfen-denken in Europa dood is. Dat bestaat nog. Als je hoort hoe er op het Franse platteland over Algerijnen wordt gesproken... Het goede van de Europese Unie is dat het Blut und ßoden-denken kapot wordt gemaakt. Landen als Duitsland, Italië, Griekenland, Spanje en Portugal, waar de fascisten aan de macht waren, zijn dankzij de Europese integratie nu keurige landen geworden. Ook Turkije komt bi; de EU. Het is toch prachtig dat Turkse burgers hun rechten straks bij het Europese Hof van Justitie kunnen afdwingen? Ook Rusland moet erbij. D t x^iiropese grens komt bij Wladiwostok te liggen."

Voors en tegens 'Niet langer vormen vrijheid en gemeenschapsgevoel het motief om ons tot de Europese Unie te heidennen, maar wantrouwen, angst en eigenbelang', schreef VU-filosoof Ad Verbrühe op 30 april in NRC Handelsblad. In een groot stuk zette hIJ zijn bezwaren tegen de Grondwet op een rijtje. Hoofddocent Europees Recht Jan Willem Sap reageert op enkele. Verbrugge: 'Hoeveel controlemechanismen er ook worden uitgedacht, Europees bestuur kan uiteindelijk niet democratisch worden, omdat de saamhorigheid van een demos (volk) ontbreekt. In plaats daarvan komen er belangengroepen, lobbyorganisaties, nationale en regionale afvaardigingen, zogenaamde 'objectieve' deskundigen en hun organisaties. Daarin ligt voortdurend het gevaar op de loer van vervreemding, maar ook van corruptie en vriendjespolitiek. " Sap: "De Europese Unie is veel democratischer dan in Nederland, waar de kabinetsformatie grotendeels aan het oog is onttrokken. Het kabinet wordt hier eerst geïnstalleerd en pas daarna wordt het parlement geraadpleegd. De Europese Commissie is wel benoemd, maar de onafhankelijke leden van de Commissie worden in het openbaar aan de tand gevoeld, en de Commissie kan pas worden geïnstalleerd nadat het rechtstreeks gekozen Europees Parlement akkoord is gegaan. Bovendien heeft Nederland benoemde burgemeesters en tal van andere achterlijke 19e-eeuwse gebruiken. Het democratisch gehalte van Nederland steekt armzalig af bij dat van de Grondwet van Europa."

"Verbrugge heeft onvoldoende oog voor de werking van supranationaal recht. Bepaalde dingen los je niet meer op met intergouvernementele verdragen. De EU houdt zich bezig met wetgeving, bestuur en rechtspraak. In 1998 werd Volkswagen beboet met zo'n honderd miljoen euro wegens overtreding van mededingingsregels. Daar zit geen lidstaat meer tussen." Verbrugge: "Het is kwalijk wanneer mensen van elders hier werk kunnen komen doen onder de reële minimumprijs die daar in Nederland voor staat en die nu Juist verband houdt met afdrachten aan het sociale stelsel, kosten voor levensonderhoud enzovoort. " "Een beetje uitdaging is wel goed", vindt Sap. 'Door Europa moet de Nederlandse overheid veranderen van trekpaard in waakhond van de economie. Hoeveel procent van de burgers werkt er eigenlijk in Nederland? Het spook van de Poolse glazenwasser valt in de praktijk mee. Wij kunnen goed concurreren omdat de burgers in Nederland goed onderwijs krijgen." Het Europese burgerschap zoals dat in het Europees Grondwettelijk Verdrag is geformuleerd, is veel te mager voor werkelijke saamhorigheid. Het is vooral een Juridisch-economische categorie. Heel veel mensen voelen zich geen Europees burger, maar in de eerste plaats Nederlander, Duitser of Fransman, meent Verbrugge. "Het gaat er helemaal niet om wat Je Je op de eerste plaats voelt", werpt Sap tegen. "Verbrugge moet proberen te zien dat Je burger van twee werelden kunt zijn. Veel Brusselse subsidies gaan met naar de lidstaten, maar naar kleinere regio's binnen die lidstaten. Europa stimuleert dus regionalisering. Dat is een mogelijke oplossing voor de burgerschapscnsis van Verbrugge."

In de NRC van 21 april roept weer een andere VUwetenschapper, politicoloog Henk Overbeek, op om Verbrugge: "De investeringsstromen, maar ook research niet te gaan stemmen op 1 juni. Omdat CDA en en development, krijgen een mondiaal karakter. Dan PvdA hebben toegezegd de uitslag als bindend te kun Je Je afvragen of het voor Europa wel voordelig beschouwen wanneer dertig procent van de stemgeis om zich als zelfstandig blok te definiëren, met rechtigden gaat stemmen en zestig procent daarvan alle gedetailleerde en uniformerende regelgeving 'ja' of 'nee' stemt. Een kleine minderheid dreigt daarbinnen. daarom volgens Overbeek een bepalende stem te krijgen. "Ik erken dat universalisme en regionalisme met elkaar op gespannen voet kunnen staan", reageert "Het getuigt Juist van lef dat CDA en PvdA, door een Sap. "Maar de idealen van een mondiale organisatie opkomstpercentage te noemen, zich kwetsbaar als de Verenigde Naties zijn moeilijk te verwezenlijopstellen. Daarom moeten regering en Statenken. Euroregionalisme vult het gat tussen abstract Generaal echt alles uit de kast halen voor een grote internationaal recht en achterhaalde nationale rechtskiezersopkomst. Zet voetballers en popsterren in, systemen." breng een verhaal. Is de opkomst te laag, dan zal de regering net als in Ierland binnen een Jaar een nieuw Verbrugge over de bestrijding van milieuvervuiling: referendum moeten organiseren. Over de tekst van de "Daarvoor alleen heb Je geen Unie nodig. Dat kan Grondwet kan echter niet opnieuw worden onderhanook via verdragen en eventueel een gezó.iienlijk deld. De regeringen hebben die immers ondertekend. milieufonds." 'Nee' stemmen is volstrekt ridicuul."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen