Ad Valvas 2004-2005 - pagina 236

H E T

PAGINA 1 2

K W A A D

V A N

P E

M A S T U R B A T I E

AD VALVAS 2 0 DECEMBER 2 0 0 4

Rokken van metaaldraad, broeken met een hangslot. En hier en daar zelfs castratie. Als het over de zonde van de zelfbevrediging ging, waren artsen eeuwenlang bereid ver te gaan. Tekst: Dirk de Hoog

Volgens de verhalen zou de Griekse wijsgeer Diogenes regelmatig in het openbaar gemasturbeerd hebben om te laten zien hoe eenvoudig een goed en bevredigend leven te bereiken is. Hoewel zijn gewoonte niet massaal navolging kreeg, is in de westerse wereld eeuwenlang van zelfbevrediging geen groot probleem gemaakt. De katholieke kerk vond het weliswaar een zonde, maar die was met een enkel biechtje af te kopen. Men zag het meer als een noodzakelijk kwaad om ergere zondes als overspel en prostitutie te voorkomen. De kerk was in sommige andere seksuele zaken niet mals, bijvoorbeeld bij het plegen van sodomie. Daarvoor kon je op de brandstapel belanden. In de protestantse catechismus komt seksuele zelfbevrediging niet eens voor. In de bijbel staat wel een verhaal waarin onaneren met de dood wordt bestraft. De ter dood veroordeelde - Onan, vandaar het woord - werd echter niet zozeer gestraft vanwege de daad zelf, maar omdat hij weigerde de weduwe van zijn broer te bevruchten en toch zijn zaad liet vloeien.

ring en verzwakking van de hersenen en het zenuwstelsel leiden. Uiteindelijk kon krankzinnigheid volgen. Latere navolgers van Tissot wisten ook boeiende omschrijvingen te geven. Zoals ene Bougie in 1888: "Wie heeft niet ten minste éénmaal in zijn leven zo'n wrak gezien, een door wellust verwoeste man die geen spoor meer vertoont van zijn vroegere edele vermogens? Wie heeft ze niet zien ronddolen als uit hun graf verrezen spookverschijningen?" Zijn collega Rozier schreef er ook een verhandeling over. "Personen die zich overgeven aan geheime en verderfelijke gewoonten, vertonen bijna terstond de symptomen van ruggenmergtering. Aanvankelijk hebben zij geen koorts, maar ze worden wel mager. Hoewel zij hun eetlust behouden, teert hun lichaam weg. De jongeren onder hen zien eruit als bejaarden en krijgen ouderdomskwalen, hun ogen zakken weg in hun kassen, hun lichaam kromt zich, hun benen kunnen hen niet langer dragen, zij hebben nergens meer zin in, zijn tot niets meer in staat. Velen van hen raken verlamd."

Door wellust verwoest

Een broek met een hangslot

Het waren dan ook geen theologen maar medici die als eersten echt een probleem van zelfbevrediging maakten. Zo verscheen in 1758 in Frankrijk een boek van de arts Samuel Auguste Tissot onder de titel L'Onanisme: Dissertation sur les maladies produites par la masturbation. Volgens Tissot was sperma een van de belangrijkste lichaamssappen en stond het veriies van één ons zaad gelijk aan het verlies van veertig ons bloed. Onnodig zaadverlies zou onder meer tot stuiptrekkingen, een disfunctionerende spijsverte-

Wat Is het goede leven? Rondom die vraag schreven vijf medewerkers van het Blaise Pascal Instituut een essay. Natuur speelt in ieder geval geen rol, zo blijkt. Dirk de Hoog Wat is nodig voor een gelukkig leven? De basisingrediënten lijken verrassend simpel, namelijk een jaarinkomen van boven de vijftienduizend dollar en leven In een van oorsprong protestants land. Vandaar dat maar liefst 88 procent van de Nederlanders zegt 'gelukkig' of zelfs 'erg gelukkig' te zijn. Slechts één procent is ongelukkig. Daarmee scoort Nederiand hoog in de top-tien van de gelukkigste landen. Deze gegevens staan in een essay dat Jan Boersema schreef ter gelegenheid

Deze boeken werden in grote oplagen verkocht en leidden tot een waar anti-masturbatieoffensief. Zo werd voor jongens een strakke linnen broek aangeraden, met op de rug een hangslot waarvan alleen de ouders de sleutel hadden. Andere anti-onaniemiddelen waren pikringen met scherpe punten die bij het opzwellen van de penis voor enorme pijn zorgden en allerlei soorten bandages voor zowel jongens als meisjes. Bekend is bijvoorbeeld het geval van de Engelse prins Albert. Zijn moeder, koningin Victoria, liet een

van het 25-jarig bestaan van het Blaise Pascal Instituut. Samen met vier andere als mini-boekjes uitgegeven essays van medewerkers van dit VU-instituut zit het in de lustrumcassette Het goede leven is... De gegevens van Boersema komen uit onderzoeken waarbij mensen naar hun welbevinden wordt gevraagd. Daaruit blijkt onder meer dat geld maar een beetje gelukkig maakt. Mensen die veel meer dan vijftienduizend dollar per jaar verdienen, zijn niet noemenswaardig gelukkiger dan mensen die van dat bedrag moeten rondkomen. Wie minder heeft, ziet het leven wél minder rooskleurig in. En de meeste gelukkige mensen wonen in van oudsher protestantse landen, zoals Denemarken, Noorwegen en IJsland. De ongelukkigsten zijn te vinden in de landen van de voormalige Soyjet-Unie, zoals Oekraïne. Mogelijk speelt daarbij niet zozeer religie een rol, maar de mate van democratie: hoe vrijer, hoe gelukkiger.

ring door zijn plasbuis piereen zodat zijn penis met een touwtje naar achteren kon worden getrokken en vastgebonden. Dit was vooral bedoeld om te voorkomen dat het jongetje met een zichtbare bobbel In zijn broek zou rondlopen.

Koude baden en halve deuren Soms zagen doktoren zich genoodzaakt tot forsere ingrepen, zoals castratie, om de onaniedrift te beteugelen. Helaas kwam de ziekte ook onder meisjes voor. In 1882 verscheen in een Frans tijdschrift over geestes- en zenuwziekten een artikel van doktor Demetrius Zambaco. Daarin deed hij verslag van een ingreep bij twee in zijn ogen aan onanie verslaafde meisjes; hij verwijderde de clitoris. "IVIen kan er redelijkerwijs van uitgaan dat cauterisatie met een gloeiend stuk metaal de gevoeligheid van de clitoris doet afnemen, en zelfs geheel teniet doet als de behandeling enige malen wordt herhaald. Daar de tweede seksueel gevoelige plaats, de vagina zelf, ook afstompt door de cauterisatie is het gemakkelijk te begrijpen dat de nu minder snel geprikkelde kinderen niet langer geneigd zullen zijn zichzelf te betasten." Gelukkig gingen de pedagogen zich met het probleem bemoeien. Zo kwamen onder meer in Duitsland kostscholen van de grond voor jongens uit de betere burgerij. Daar werd met veel lichaamsbeweging, koude baden, verstandig eten en dwangbuizen op de bedden het kwaad bij de wortel aangepakt. En er werden slimme trucs bedacht. Zo kregen de wc's halve deuren, waardoor zelfs op de meest intieme momenten toezicht mogelijk bleef.

Maar daar gaat het Boersema eigenlijk niet om. Zijn belangrijkste punt is 'dat natuur en milieu nauwelijks van invloed zijn op de perceptie van het goede leven van de gemiddelde burger". En als juist het milieu je aan het hart gaat, is dat een groot probleem: Boersema

recensie zou mensen graag 'milieubewuster' zien. "Onderzoek, zoals in dit essay besproken, bevestigt dat mensen elders, het verre nageslacht en de natuur geen bepalende factoren zijn als het gaat om ons eigen welbevinden", schrijft hij. "Charity starts at home. De Bengaalse tijger legt het af tegen de huisdieren." En daarmee stuiten we op een opmerkelijke omissie in de vijf essays die pro-

Of dit de jongeren van de daad afhield, is de vraag. "Als ik aan honderd jongeren vraag of ze het doen, zeggen ze allemaal ja op één na. En die ene liegt", schreef de zenuwarts Tellegen in 1895.

Ongeschikt voor de strijd in Frankrijk en Duitsland kwam na 1914 vrij plotsklaps een einde aan het anti-masturbatieoffensief. Reden? De grote oorlog was uitgebroken en het inzicht gloorde dat soldaten aan het front beter zichzelf konden bevlekken dan zich overgeven aan de hoeren, met de kansop alleriei geslachtziektes die ze ongeschikt maakten voor de strijd. Maar het debat verstomde niet helemaal, en bijvoorbeeld ook in Nederiand onderdrukte men er nog lustig op los. Niet in de laatste plaats bij de gereformeerden. Zo adviseerde de bekende protestantse pedagoog Watering een meisje van negentien maanden dat regelmatig aan haar vagina zat "te laten slapen in een rok van zeer zwaar zeildoek, aan de voorkant versterkt met een raam van metaaldraad". VU-historicus Wiebrand Top citeerde In 1988 in zijn proefschrift over seksuele voorlichting onder gereformeerden een brochure uit 1958. "Zinnelijke lusten knopen een net waarin de jongeren worden gevangen, zij laten zich maar gaan. Zij moeten terug tot de reinheid, die gevonden wordt door nederig te buigen voor Christus. Dan groeien positieve krachten en keert de stilte weer die woont in de tempel Gods." Voor dit artikel is onder meer gebruik gemaakt van 5000 Jaar liefde en seksualiteit in liet Westen van Georges Duby (red.) (uitg. Ambo, 1994).

beren aan te geven wat het goede leven is. Onderzoek onder jongeren geeft namelijk aan dat een goede relatie en een gelukkig gezin als veruit de belangrijkste factoren voor het goede leven worden gezien. En dat onderwerp krijgt, behalve in een bijzin, geen enkele aandacht. De auteurs richten hun vragen liever op zaken als geluk in het concentratiekamp, het oninvoelbare probleem van transseksuelen en de vraag of 'het goede' zonder besef van zonde wel kan bestaan. Daarin blijken de medewerkers van het Blaise Pascal Instituut trouwe volgelingen van hun leermeester. Pascal zag het leven namelijk als een afspiegeling van de hel, leren we van Anton van Harskamp. Bovendien zijn mensen volgens Pascal "vol van begeerte, dus vol kwaad". Bert Musschenga laat echter zien dat het aardse leven niet per se een tranendal hoeft te zijn. De mens kan het lot deels in eigen hand nemen. "Iemand die gelukkig is, is erin

WM1lhMMM««lC«1.a|

geslaagd z'n doelen en ambities in voldoende mate te realiseren." Maar geen nood voor wie daar niet in slaagt. Pascal wist het al, volgens Van Harskamp. "Het gelukkige leven, eenmaal door iemand schijnbaar gerealiseerd, is domweg vervelend." Bert Musschenga e.a, Het goede leven is.... Vijf essays ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Blaise Pascal Instituut. € 5,-.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen