Ad Valvas 2004-2005 - pagina 266

PAGINA 6

I E U W

AD VALVAS 20 JANUARI 2005

S

:

if^-5'

-pp,.—

Aardwetenschappen toont fossielen uit Winterswijk

y *«*.:

/« ,

fte

5

tn de

-.if

Groter dan een hond werden ze niet, maar toch: ook in Nederland hebben dinosaurussen rondgeiopen. VUmedewerker Ruud Wiggers groef bij Winterswijk hun resten op. Plus die van een tropische regenbui. Nu te zien in het WN-gebouw. We moed V sser Ze stammen weliswaar niet van de imponerende reuzen uit Jurassic Park, maar het zijn wel pootafdrukken van echte dinosaurussen. Sinds kort staan ze tentoongesteld in een vitnne bij Aardwetenschappen. De fossielen komen grotendeels uit de verzamehng van Ruud Wiggers, amateur-geoloog en systeembeheerder bij Exacte Wetenschappen. Al jaren doet hij opgravingen op de enige plek in Nederland waar je dinosaurusresten kunt vinden: een steengroeve bij Winterswajk. Wiggers is één van de paar duizend vrijwilligers die zich in Nederland met geologie bezighouden. Hij bracht vele weken door in de Winterswijkse groeve, op zoek naar sporen van dinosaurussen. De dino's in kwestie waren niet groter dan een forse hond. Ze hadden het uiterlijk van hagedissen. "Ze zijn zwaar gedegenereerd", legt Wiggers uit. "Door hun moeilijke leefomstandigheden werden ze veel kleiner dan soorten elders ter wereld." Nederland had 230 miljoen jaar geleden een tropisch klimaat. Het gebied bij Winterswijk was een lagune. Het was warm, er was weinig voedsel en het zeewater was extreem zout. In deze omstandigheden konden kleine dieren beter overleven dan grotere. Wanneer de dinosaurussen bij Wmterswijk uitstierven is niet

precies bekend, maar het moet ver voor de meteorietinslag geweest zijn die 65 miljoen jaar geleden een eind maakte aan het bestaan van alle dino's.

Gebakken door de zon "ïCijk, dit is een pootafdruk van een rychosaurier", vertelt Wiggers, wijzend op een stuk zeeklei in de vitrine waarop je de afdruk van een klauw kunt zien. "Voor een goede afdruk, die al die tijd overleeft, moeten de omstandigheden ideaal zijn. Het beest moet een spoor hebben achtergelaten in de natte zeeklei. Daarna moet deze afdruk keihard gebakken zijn door de zon. Pas daarna mag er een nieuwe laag overheen zijn gekomen." Wiggers komt al bijna twintig jaar in de groeve van Winterswijk. D e grondlaag met fossiele

'De mooiste fossielen liggen vermalen onder de Nederlandse wegen' resten van dinosaurussen is daar door de werking van bodemplaten twee kilometer naar boven gestuwd en aan de oppervlakte gekomen. In de groeve wordt muschelkalk gewonnen. Dat zijn de resten van schelpdieren van miljoenen jaren geleden. Het wordt gebruikt voor het maken van kunstmest en als onderlaag onder wegen. Wiggers: " D e mooiste fossielen liggen vermalen onder de Nederlandse wegen." Toch blijft er genoeg over om fossiele resten in te zoeken. "Soms hggen ze er gewoon zomaar

Meer geld voor Toch geen bsa allochtonen? voor ouderejaars H o g e s c h o o l I n h o U a n d wil d a t h o g e s c h o l e n in g r o t e s t e d e n m e e r geld krijgen v o o r h e t relatief g r o t e aantal a l l o c h t o n e s t u d e n t e n d a t ze o p l e i d e n . Bij de vestigingen van InhoUand in Amsterdam/Diemen en in Rotterdam is zo'n 35 procent van de studenten allochtoon. Zij vragen om meer en andere begeleiding, stelt collegevoorzitter Jos Eibers. Het mmisterie van Onderwijs laat weten dat studenten in het hoger onderwijs per definitie niet in een achterstandssituatie verkeren. Mocht dat in mdividuele gevallen wel zo zijn, dan moet de benodigde extra aandacht worden betaald uit de begroting van de instelling. Tweede-Kamerlid Fenna Vergeer (SP) vindt het voorstel van Eibers zo gek nog niet. Ze is geen voorstander van een generieke subsidie, maar een hogeschool die aantoonbaar meer werk heeft aan sommige groepen studenten, mag wat haar betreft subsidie voor benodigde projecten knjgen. (HOP/HC)

voor het oprapen. Maar meestal moet je stukken steen splijten. De fossielen zitten op de grens van twee lagen." Wiggers moet soms honderden stenen splijten met zijn geologenhamer voor hij wat vindt. Naast poot- en huidafdrukken van dinosaurussen vond hij in Winterswijk ook de versteende indrukken van een prehistorische regenbui. Ook die is te zien in de vitrine. Het streepjes- en bobbeltjespatroon ziet eruit als een stukje waddenklei waarop net regen is gevallen. "Maar deze viel 230 miljoen jaar geleden. Dat is toch fascinerend", vindt Wiggers.

Geen schedels Het idee voor de tentoonstelling ontstond toen Wiggers vorig jaar toevallig met emeritus hoogleraar Geologie Bert Boekschoten in de trein zat. "Het leek hem leuk als afstudeerproject voor een student om een tentoonstelling te maken van de fossielen uit Winterswijk." Biologiestudente Anja Janssen uit Groningen zag er wel iets in. Ze maakte een milieureconstructie van de Achterhoek van 235 miljoen jaar geleden. Onderdeel van haar afstudeeropdracht was de tentoonstelling in de VU, waarvoor ze de collectie van Wiggers gebruikte. Wiggers vindt het leuk dat zijn collectie n u eens door meer mensen kan worden bekeken. Hij is wel bescheiden over wat hij in de loop der jaren verzamelde. "Echte topstukken, zoals schedels, heb ik niet. Maar het is wel een mooie verzameling. Als ik overlijd gaan de bijzondere dingen naar het Teylers Museum in Haarlem." Wie in Nederland iets in de grond vindt, mag het in principe houden. Wiggers: "Dat heeft als nadeel dat vondsten erg versnipperd raken. In de steengroeve bij Winterswijk zag je een aantal jaren geleden hele gezinnen graven. Er lag namelijk ook pyriet. Dat vinden kinderen mooi omdat het zo glimt. Op die manier zijn al heel

veel waardevolle dingen verdwenen." De laatste jaren is de groeve nog maar een paar keer per jaar open voor publiek, omdat het bedrijf dat de muschelkalk wint te veel last had van vernielingen aan h u n apparatuur. Wiggers komt er de laatste jaren dan ook niet zo vaak meer. Hij houdt zich tegenwoordig bezig met archeologie. Waar geologen onderzoek doen naar de geschiedenis van de natuur, zoeken archeologen in de grond naar resten van menselijke activiteit. T o t voor kort groef hij bijna elk weekend in Diemen. Daar vond hij dingen die je in vergelijking met de fossielen amper oud kunt noemen. "Maar wist je dat Diemen ouder is dan Amsterdam?", vraagt hij. "Het is gebouwd op een terp. Daarin hebben we heel veel gevonden: kinderschoentjes, aardewerk." Het topstuk is een ampul met de aftjeeldmg van Thomas Becket, de aartsbisschop van Canterbury uit de twaalfde eeuw. "Misschien is iemand op bedevaart geweest naar Engeland", speculeert Wiggers. Het ampul ligt in nu in het Catharijneconvent in Utrecht. Meestal krijgen archeologen maar kort de tijd om ergens te graven, zo ook in Diemen, waar nu op de plek van de opgravingen een nieuwbouwwijk verschijnt. Dat betekent dat Wiggers soms weekenden achtereen al zijn üjd doorbrengt bij een opgraving. Momenteel is hij wat minder druk met veldwerk. Maar nog steeds besteedt hij een groot deel van zijn vrije tijd aan zijn passie. Hij is samen met andere archeologen ook bezig met een boek over Diemen. Of hij het zwaar vindt om al die dingen naast zijn werk te doen? Wiggers: "Ik kijk nooit televisie. D a n houd je een heleboel tijd over. Maar ik heb het er soms wel erg druk m e e . " De fossielen zijn te zien in de tentoonstellingsvitrine in het WN-gebouw, op de derde verdieping in de F-gang.

ELKE DINSDAG T/M ZATERDAG va 10 uur

VERKOPING ^EBRÜIk^TE FIETSEN

E r zijn g e e n p l a n n e n v o o r d e i n v o e r i n g v a n e e n negatief b i n d e n d s t u d i e advies v o o r t r a g e o u d e r e j a a r s . D a t laat h e t ministerie v a n O n d e r w i j s w e t e n i n reactie o p d e b e r i c h t g e v i n g v a n vorige week. Een bindend studieadvies voor ouderejaars is wel onderwerp van studie geweest, maar O C W heeft het plan inmiddels laten varen. Waarom dat gebeurd is en of er nog wordt gewerkt aan een ander 'drukmiddel' om studenten voort te laten maken met hun studie, wil men op het mmisterie niet kwijt. Overigens stonden koepelorganisaties VSNU en HBO-raad positief tegenover het plan om ook van ouderejaars een minimumprestatie te verlangen. (HOP/TdO)

Dames-, Heren- en Omafietsen van € 7 5 , - t o t €100,k^OH ZELr UlTZOEk^Ekl £iI£,AkirrSCHE k^EÜS MET ÊiARAklTlE

GROENO RIJWIELEN

2e Hugo de Grootstraat 12-18 Amsterdam Tel 020 - 6844270 www.groeno.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen