Ad Valvas 2004-2005 - pagina 549

AD VALVAS 16 JUNI 2005

L E T T E

PAGINA 5

^ ^ ^ — ^ ^ — B y Ê Jiiii Bezuinigingen: hard ­­ maar minder hard dan gevreesd 1 ^?^^^^^^^^^H

il ,e '^ *­M

te re n Reproman Julian Orton, binnenkort liuisman

Na jarenlange negatieve bedrijfsresul­ taten ­ dit jaar oplopend tot bijna anderhalf miljoen ­ moet het mes in de letterenfaculteit. En al heeft het bestuur de schade weten te beper­ ken, de bezuinigingen doen toch pijn. Peter Breedveld Geldproblemen horen bij een faculteit. A ls een faculteitsbestuur niet om de zoveel tijd een bezuinigingsronde zou aankondigen, of een her­ verdelmg van het beschikbare geld, zou er toch iets missen. En als in reactie daarop met werd geprotesteerd, als opleidmgen niet al bij voor­ baat zouden klagen dat ze nu al te weinig krij­ gen, zou het ook niet goed zijn. De faculteit der Letteren aan de VU is geen uit­ zondering. Al heel lang klinken de klachten dat kleme opleidingen als Duits en Semitische Talen té klein dreigen te worden, dat er naar nieuwe manieren van financiering moet worden gezocht, dat er meer moet worden gedaan om studenten te trekken. Maar dat de situatie écht nijpend is, dat er écht harde klappen gaan vallen, dat begon pas in begin dit jaar door te dringen tot de letterenfa­ culteit. Toen presenteerde het faculteitsbestuur een reorganisatieplan waarin onder andere spra­ ke was van een krimp van 150 fte (full time equivalence) naar 125 fte. Minstens 25 fulltime banen moesten dus verdwijnen. "De onrust was groot", vertelt taalwetenschap­ per Gerard Steen. En de voorzitter van de Onderdeelcommissie Letteren (een facultaire medezeggenschapsraad) vervolgt: "Niemand wist namelijk waar dit vandaan kwam. We voel­ den ons erdoor overvallen." Inmiddels is de storm weer gaan liggen. In een paar maanden tijd is het faculteitsbestuur erin geslaagd het aan­ tal gedwongen ontslagen voorlopig te beperken tot twee. Er gaan in totaal wel negentien mede­ werkers weg, maar twaalf daarvan gaan met ver­ vroegd pensioen of vertrekken met een bonusre­ geling. Steen heeft daarom veel waardering voor het faculteitsbestuur, en ook voor de medewer­ kers ­ om wie het gaat, is nog vertrouwelijk ­ die uit vrije wil vertrekken: "Mensen hebben echt offers gebracht voor de algemene zaak."

Gedumpt De rust mag dan zijn weergekeerd, nu de rook is opgetrokken wordt ook de schade zichtbaar, en die is toch nog behoorlijk. A ssyriologie ver­ dwijnt, de reproductieafdeling wordt opgeheven en in 2007 moet ook Italiaans eraan geloven, omdat dat bijvak onvoldoende levensvatbaar zou zijn. Dat laatste is een persoonlijk drama voor de betrokken docente. Andrea van Leeuwen. "Het voelt toch alsof ik word gedumpt, na bijna der­ tig jaar bij de faculteit in dienst te zijn geweest".

vertelt ze geëmotioneerd. "Ik heb altijd veel lief­ de en energie in Italiaans gestoken en krijg daar veel voldoening voor terug. Het is een groot deel van mijn leven." De vermeende slechte levensvatbaarheid van Italiaans wordt door Van Leeuwen en ook door Steen ernstig betwijfeld. De studie voorziet in een belangrijke behoefte onder studenten Archeologie, Kunstgeschiedenis, Oudheidkunde en Informatie­ en Communicatiewetenschap­ pen. "Wat is een letterenfaculteit zonder Italiaans?" vraagt Van Leeuwen retorisch.

Njet Ook onder de ongeveer 45 letterenpromovendi vallen gevoelige klappen. Volgens Jenny Audring van het Promovendi Overleg Letteren (POL) hebben vier promovendi ondanks eerder gemaakte, mondelinge afspraken niet de verlen­ ging gekregen die ze nodig hebben vanwege ouderschapsverlof of het overnemen van onder­ wijstaken. Drie anderen verwachten ook proble­ men met de hun toegezegde verlenging. Eén van hen is historica Annemarie Speetjens, die iets meer dan drie jaar geleden een promo­ tieonderzoek over devotionele uitingen in de late Middeleeuwen overnam van een promoven­ da die er om persoonlijke redenen mee was gestopt. Haar voorgangster had er acht maan­ den aan gewerkt en die tijd werd afgetrokken van de vier jaar die normaliter voor promotie­ onderzoek staat. "Ik voorzag zelf al problemen, omdat er nog veel afbakeningswerk te doen was en niet al het werk van mijn voorgangster bruikbaar was", vertelt Speetjens. Haar promotor en de promo­ vendicoördinator stelden haar echter gerust: eventuele problemen zouden aan het einde van de periode wel worden getackled. Maar toen werden de bezuinigingsplannen bekendgemaakt en bleek er geen geld voor verlenging te zijn. Speetjens denkt nog acht maanden tot een jaar nodig te hebben (ze heeft zich ook laten inzet­ ten voor extra onderwijs), maar is nu werkloos. Ze heeft natuurlijk geprotesteerd bij het facul­ teitsbestuur, omdat promovendi die in het ver­ leden in soortgehjke situaties zaten wél extra ajd hebben gekregen. Het antwoord was echter een 'njet', vertelt ze. Letterendecaan Wülem Frijhoff wilde niet eens met haar spreken, en dat ervaart ze als een grote onrechtvaardigheid. "De verlenging van Speetjens was al afgewezen door competente mensen", reageert Frijhoff. "Dan is het niet correct om alsnog verhaal pro­ beren te halen bij de decaan. Die kan immers moeilijk tegen zijn eigen beleidsmensen ingaan." Verlenging is in het kader van de huidige vaca­ turestop aan de faculteit niet mogelijk, legt de decaan uit, maar de afwijzing heeft volgens hem ook te maken met verkeerde planning en te wei­ nig alerte begeleiding. "Ik begrijp heel goed dat ze teleurgesteld is en wijs nooit verzoeken om afspraken af, maar in dit geval zou ik haar valse

hoop geven en mijn medewerkers in een onmo­ gelijke positie brengen. Zo werkt dat niet." De promovendi houden zich gedeisd. "Verge­ leken met de vaste medewerkers komen we er nog genadig af', meent promovendus Philip Springer, adviserend lid van de Onderdeelcom­ missie.

Constructief Ook onder de studenten bestaat een zekere gelatenheid. "Dat Italiaans verdwijnt is voor onder andere archeologiestudenten lastig", zegt facultaire­studentenraadslid Ilona Venderbos, die zelf Archeologie studeert. En het einde van de reproafdeling is volgens haar en mederaads­ lid Eveline Vrolijk "betreurenswaardig". Het faculteitsbestuur adviseert dat de studievereni­ gingen zelf gaan zorgen voor de productie en verspreiding van syllabi en dergelijke, maar daar voelen die verenigingen niks voor, weten Vrolijk en Venderbos. Het faculteitsbestuur heeft ze vijf extra studie­ begeleiders en ruimere openingstijden voor de

Decaan Frijhoff: 'Docenten moeten minder kopiëren. Schrijf liever een goed handboek!' studentenbalie beloofd, en daar zijn ze bhj mee. Ze hebben het volste begrip voor de moeilijke beslissingen die de decaan heeft te nemen. "Wij zien ook wel dat een voorziening als Italiaans met de huidige studentenaantallen niet vol te houden is." Ook onder geschiedenisstudenten bestaat wei­ nig verontwaardiging, al wordt ook die oplei­ ding flink afgeslankt door het vertrek van twee personen plus een verkleining van het vakken­ pakket. "Je moet zo constructief mogelijk zijn", antwoordt een student op de vraag waarom er geen opstand komt. "Ik ben heel bhj met de positieve inbreng van de studentenraad", zegt Willem Frijhoff glunderend. "Daar hebben we hebben veel steun aan gehad". De decaan vindt dat er een meer ondernemen­ de mentaliteit moet komen aan zijn faculteit. "Onderzoekers moeten meer naar buiten gericht zijn, naar nieuwe manieren zoeken om geld birmen te halen. En onderwijsprogramma's moeten meer marktgericht worden. Ik denk bij­ voorbeeld aan vervolgonderwijs voor leraren, aan cursussen op het gebied van remedial tea­ ching, taalbeheersing of erfgoedbeheer. Onze samenwerking met hogeschool Windesheim is wat dat betreft een belangrijke troef" De promovendi blijven nu nog buiten schot.

maar dat het anders moet, staat voor Frijhoff vast. De faculteit gaat onder andere de optie van een bursaalstelsel onderzoeken. Het huidige systeem is namelijk duur. Bovendien zijn de vooruitzichten voor promovendi meestal niet gunstig. Een carrière in de wetenschap zit er meestal niet in. "Ze solliciteren zich suf en moeten het dan vaak doen met een baantje als leraar." Met name het snoeien in de talen heeft de decaan pijn gedaan: "Ik houd erg van talen. Ik spreek ze graag." Maar er zou volgens Frijhoff op het gebied van bijvoorbeeld Italiaans ook samenwerking kunnen worden gezocht met de Universiteit van Amsterdam. Het opheffen van de reproafdeling; ook erg jam­ mer. "Maar het is een enorm dure voorzienmg. Bovendien zouden de docenten minder moeten kopiëren. Schrijf liever een goed handboek!"

Handtekeningen Ondanks zijn waardering voor het feit dat het faculteitsbestuur het aantal ontslagen heeft weten te beperken, is onderdeelcommissievoor­ zitter Gerard Steen erg kritisch over de bezuini­ gings­ en reorganisatieplannen. Zo gaat het bestuur ervan uit dat een aantal medewerkers met vervroegd pensioen kan of met een bonus­ regeling vertrekt, maar die regelingen zijn niets waard zolang er nog geen handtekeningen zijn gezet (inmiddels zijn de afspraken met mede­ werkers die per 1 september vertrekken, vastge­ legd) . De studenteninstroom moet groeien, maar met hoeveel dan? En wie garandeert dat het college van bestuur straks het budget voor Letteren niet afslankt en er dus weer een nieu­ we bezuinigingsronde volgt? "En je kunt mede­ werkers wel op pad sturen om zelf geld birmen te halen, maar komt dat geld dan ook ten goede aan degene die het binnenhaalt? Daarover moe­ ten harde afspraken worden gemaakt." Steen zet ook vraagtekens bij de banen die ver­ loren gaan. "Het heeft er de schijn van dat daarbij vooral is gelet op wie voor vervroegd pensioen in aanmerking kwam, en niet op de banen die de faculteit echt kan missen." Verder levert de reorganisatie de faculteit jaar­ lijks een miljoen euro op, maar kost ze de facul­ teit vanwege de bonussen en wachtgelden 1,2 miljoen. Steen vindt dat Letteren moet zoeken naar een manier om de bonussen te bekostigen, zonder dat haar financiële beleidsruimte onder druk komt. Een bezuinigingsronde is een vreselijke operatie die niemand voor zijn plezier doet, zegt decaan Frijhoff. De insteek is een nieuwe faculteit in september 2006. Dan is het matrixsysteem, waarbij het aanbod is onderverdeeld in vijf onderling vervlochten 'domeinen' als Moderne talen en Geschiedenis, systematischer ingezet. Frijhoff prijst de "ontzettend grote loyaliteit" van zijn medewerkers. "Dat is een kenmerk van de VU."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen