Ad Valvas 2004-2005 - pagina 171

AD VALVAS 11 NOVEMBER 2004

O N P E R W I J S X P O L I T I E K

PAGINA H

'Splits universiteit op in colleges'

Groot en toch klein Kan een onderwijsinstelling met vijftigduizend studenten nog leuk zijn? Zo groot wil de VU-Windesheim groep uiteindelijk worden. Als je het goed organiseert, moet het wel degelijk kunnen, was de teneur op de jaarlijkse onderwijsdag. Dirk de Hoog Universiteiten zijn te veel bezig breed inzetbare fiinctionarissen op te leiden in plaats van mondige, kritische burgers, stelde VU-hoogleraar James Kennedy vorige week woensdag op de jaarlijkse onderwijsdag van de VU-Windesheimgroep. "Voor zover Nederlandse universiteiten überhaupt een visie hebben, lijken ze vooral content te zijn met het scheppen van fianctionanssen die op meerdere plekken in de samenleving met bekwaamheid fiancties kunnen bekleden. D e onderwijshervormingen zijn een kans om iets meer en iets beters te eisen: een brede opleiding die leidt tot een meer systematische bezitming op burgerschap en gedreven en kritische deelname in het wereldgebeuren." In zijn inleiding wees Kennedy erop dat de VU vanuit zijn christelijke traditie juist prima in staat zou moeten zijn die brede vormende taak op zich te nemen. Bij de oprichting van de VU stond namelijk de emancipatie van gereformeerde jongeren van eenvoudige komaf centraal. Bij studeren ging het om persoonlijke ontwikkeling en niet zozeer een latere baan. "Deze traditionele visie kan helpen bij het m het juiste perspectief plaatsen van de wetenschap en van academische instellingen", zei Kennedy. In zijn visie moet de algemene ontwikkeling van studenten centraal staan. "De studenten zijn er niet voor de universiteit, maar de universiteit is er voor de student." Daarmee wil Kennedy absoluut niet pleiten voor een soort supermarkt-universiteit waar de student naar believen de leukste vakken kan kiezen. Juist de academische gemeenschap is belangnjk in het ontwikkelingsproces. "Collegezalen en klaslokalen zijn idealiter niet alleen plekken waar informatie wordt uitgedeeld. Het zijn ook plekken waar academische deugden worden gecultiveerd door discussies, docent-studentinteracties en het goede voorbeeld van de docent. O m academisch gevormd te raken moet je geen Einzelgänger zijn. Een academicus is iemand die weet hoe te participeren in academische knngen, die van zijn docenten en mede-studenten heeft geleerd wat het betekent om een scholans te zijn, een geleerd per-

soon die in zijn persoon getuigt van morele en intellectuele kwaliteiten."

Kleinschalig Omdat volgens Kennedy de interactie tussen docenten en studenten de kern van de academische vorming is, pleit hij voor kleinschalige vormen van onderwijs en zet hij vraagtekens bij het streven van de VU-Windesheimgroep om uit te groeien naar een instelling met vijftigduizend studenten. Op dit punt sloot de andere inleider, Hans Adnaanse, bijna naadloos op Keimedy aan. Hij hield namelijk een vung pleidooi voor het model van het University College zoals hij dat in Utrecht en Middelburg heeft opgencht: "Het totaal aantal studenten is niet van belang. Het gaat erom hoe je het onderwijs organiseert en dat kan ook kleinschalig." Adriaanse verwees naar het Engelse model, waar bijvoorbeeld de universiteit van Oxford - met ruim dertigduizend studenten - opgesplitst is in zo'n veertig colleges die min of meer op zichzelf staan. "De onderlinge band binnen een college is heel groot en de competitie tussen de colleges op allerlei gebieden vergroot die cohesie alleen maar." Adriaanse heeft bijzonder goede ervaringen met het college in Utrecht. Studenten zijn veel gemotiveerder en het slagingspercentage ligt tegen de negentig procent. Bovendien hoeft zo'n onderwijsvorm helemaal niet duurder te zijn dan de traditionele universiteiten. Binnen een college moet volgens Adriaanse een goed evenwicht bestaan tussen een gemeenschappelijk programma en eigen keuzes van studenten. Hij pleit voor een catalogus waarin alle cursussen die een universiteit verzorgt, vermeld staan en dat elke student daaruit een aantal vakken kan kiezen. Aan die keuzes moeten dan wel eisen worden gesteld, zodat studenten er niet wegkomen met een pretpakket. "Op het college m Utrecht is geen enkele student met hetzelfde vakkenpakket afgestudeerd", zei Adnaanse. "Iedereen legt eigen accenten. En dat IS voor de docent ook bijzonder prettig. Vroeger kreeg je bij een opdracht van alle studenten min of meer een zelfde soort werkstuk. N u zijn het echt 25 verschillende invullingen, waarvan je als docent nog heel wat kunt opsteken." Adriaanse pleit er dan ook voor dat universiteiten niet meer streven naar eenheidsworsten, maar een cultuur van verschil koesteren. Hij stelt dat de fusie tussen Hogeschool Windesheim en de VU volop kansen biedt om 'zijn model' verder te ontwikkelen. Het voornemen is om in Zwolle een VU-college op te richten. Adnaanse gaat bij de opzet daarvan adviseren.

......sftfsr*^ .„iäiatS'

L«ar«ärSJ

m 1

il

s

.AI:Ä^^#

"T','"

•

Noomen: 'Rutte moet eerst maar wat langer studeren' N e t als a n d e r e b e s t u u r d e r s v a n u n i v e r s i t e i t e n is V U - c o l l e g e v o o r z i t t e r W i m N o o m e n niet gelukkig m e t d e p l a n n e n v a n s t a a t s s e cretaris R u t t e . M a a r N o o m e n d e n k t d a t er in d e praktijk weinig v e r a n d e r t .

financiering voor de universiteiten helemaal niet te veranderen. "Het probleem ligt bij het systeem voor de hogescholen, omdat het aantal inschnjvingen daar veel zwaarder weegt voor de financiering dan bij de universiteiten. Daar heeft

Eigenlijk zou Noomen willen dat de staatssecretaris gewoon een tijdje niets zou doen. "De universiteiten hebben behoefte aan rust in de tent. Er zijn de afgelopen jaren al zo veel veranderingen in gang gezet dat die zich eerst maar eens

Dirk de Hoog "Ik waardeer het enthousiasme, de werklust en de mzet van de staatssecretaris van Onderwijs, maar hij doet er goed aan eerst wat beter op de materie te studeren en te kijken wat er werkelijk speelt bij de universiteiten en hogescholen, voordat hij met allerlei plarmen voor verandering komt", reageert N o o m e n op de voorstellen van de staatssecretaris om de financiering van het hoger onderwijs te veranderen. Zoals bekend wil Rutte studenten ieder jaar de mogelijkheid bieden ergens anders te gaan studeren en de onderwijsinstellingen daarop af te rekenen. Noomen vmdt dat een slecht plan. "In het bestaande systeem ligt veel nadruk op het behalen van een diploma. Dat lijkt me terecht. Niemand heeft er iets aan als studenten gaan shoppen bij de leukste studies en hier en daar een populair vak gaan volgen. Dat is geen kwaliteitsverbetering. Studenten aan de universiteit moeten niet per vak kiezen, maar voor een samenhangende opleiding." Wat N o o m e n betreft hoeft het systeem van

'Niemand heeft er iets aan als studenten gaan studieslioppen. Dat is geen kwaliteitsverbetering' Rutte zich te veel door laten leiden. Hij had beter het model dat nu voor de universiteiten bestaat, globaal ook voor de hogescholen kunnen invoeren, in plaats van ook de universiteiten met een nieuw model op te schepen." Maar Noomen verwacht in de praktijk weinig gevolgen. "Ik zie studenten echt niet het ene jaar aan de VU en het volgende jaar in Maastricht gaan studeren. Misschien dat sommige instellingen in de verleiding komen pretstudies te gaan bieden, maar wij zullen proberen zo veel mogelijk studenten vast te houden en te stimuleren een diploma te halen. Wat dat betreft gaan wij voor kwaliteit."

moeten uitkristalliseren. Denk bijvoorbeeld aan de invoering van het bama-systeem. Daar zijn we nog volop mee bezig." Noomen vreest echter dat Rutte niet stil zal gaan zitten. "Dat zit niet in de aard van deze staatssecretaris." Maar als hij dan echt iets wil aanpakken, heeft Noomen nog wel een suggestie. "Het systeem van de studiefinanciering voldoet al lang niet meer. Laat hij daar echts iets op bedenken, want met alleen plannen om meer te kunnen lenen, kom je er niet. Dat willen de meeste studenten nu eenmaal niet." Noomen wijst erop dat de basisbeurs ruim onvoldoende is om de kosten van een studie te dekken.

"Iedereen wil dat we studenten veertig uur m de week laten studeren en binnen een redelijke termijn een diploma laten halen. Dan moeten ze financieel ook in staat zijn zich de hele week met hun studie bezig te houden en niet allerlei bijbaantjes hoeven nemen. Geef studenten met ouders die dat niet kunnen betalen, een beurs waar ze echt van kuimen studeren." Noomen benadrukt wel dat het item studiefinancienng vooral een onderwerp van de politiek en de studentenorganisaties is. "We gaan ons daar als universiteiten niet actief mee bemoeien." Onlangs heeft Noomen een gesprekje gehad met Rutte. Dat ging onder meer over de voorwaarden waaronder de VU in Zwolle opleidingen kan opzetten. D e staatssecretans wil namelijk meer voorwaarden stellen aan het starten van nieuwe opleidmgen. "Ik denk dat we er wel uitkomen. Als wij studenten uit de regio Zwolle meer mogelijkheden bieden om te studeren, is dat een duidelijke bijdrage aan het hoger onderwijs m die regio. En een aantoonbare regionale functie is een van de voorwaarden voor een nieuwe opleiding Bovendien hebben zijn voorgangers ingestemd met onze voornemens. Ik ga wel uit van bestuurlijke continuïteit vanuit Den Haag." Noomen zegt dat de VU streeft naar zo'n zeven a tien wetenschappelijke bachelor- en masteropleidingen in Zwolle.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen