Ad Valvas 2005-2006 - pagina 276

N I E U V y S / H I S T O R I E

PAGINA 8

AD VALVAS 26 JANUARI 2006

Overwegend boze reacties op omstreden plan

Terpstra wil verdubbeling collegegeld masters Om het dreigende kennistekort te bestrijden pleit HBO-raad-voorzitter Doekle Terpstra voor een verdubbeling van het collegegeld voor masteropleidingen. Zo kunnen de hbo-masteropleidingen alsnog worden bekostigd. Enkele reacties. TEKST: HEIN GUPPEN (HOP)/ FLOOR BAL ILLUSTRATIE: BAS VAN DER SCHOT

In zijn nieuwjaarstoespraak waarschuwde Terpstra afgelopen maandag dat het aantal hoogopgeleiden eerder kleiner dan groter dreigt te worden. Hogescholen proberen daar iets aan te doen, door onder meer tweejarige programma's te beginnen en het aantal professionele masteropleidingen uit te breiden. Terpstra vindt het onbegrijpelijk dat de regering nog altijd niet bereid is de hbomasters te bekostigen. "Voor veel hbo-studenten is het niet logisch om een wetenschappelijke master te gaan doen." Als de politiek het financieringstekort belangrijker blijft vinden dan het kennistekort, zit er wat Terpstra betreft maar één ding op: dan moeten de collegegelden van alle masteropleidingen, dus ook die van de universiteiten, verdubbeld worden. VU-rector Taede Sminia is het daar volstrekt niet mee eens. "Dan komt de toegankelijkheid van het onderwijs in gevaar. De studiefinanciering staat al erg onder druk. Studenten moeten naast hun studie werken omdat ze van de studiefinanciering nauwelijks een kamer kunnen betalen. De overheid moet juist investeren in de jeugd."

Uitdagende stelling Annette Roeters, bestuurslid van het college van VU-Windesheim; "Het is een uitdagend gebrachte stelling die prikkelt. Eigenlijk ben ik er wel voor. Er is meer geld nodig voor de masteropleidingen in het hoger onderwijs in de breedte en de overheid zegt dat zij het niet allemaal kan betalen. Er zal meer particulier geld van studenten en hun ouders en het bedrijfsleven bij moeten komen. Die discussie zouden we eens goed moeten voeren. In de praktijk zal het voorstel moeilijk uitvoerbaar, zijn. De universiteiten en de huidige

•

•

•

*

VHELP DE HBO-HASTER \\

'j'^iö

% *

I T masterstudenten zullen er niet enthousiast over zijn." Desgevraagd zegt Terpstra te beseffen dat hij een steen in de vijver gooit: "Maar veel keuze is er niet. We weten dat er op dit moment flink wordt getwijfeld aan de bekos-

tiging van masteropleidingen. Binnen de W D , maar ook bij de PvdA gaan steeds meer stemmen op om alle masteropleidingen van universiteiten en hogescholen een gelijke positie te geven en de instellingen zelf voor de kosten op te laten

De LSVb-voorzitter: 'Ik vind het een beetje kinderachtig dat Terpstra hier nu aan gaat tomen ^

ïrrri 1

S<H^t

draaien. Daarom komen we met dit tussenvoorstel. Wij zien natuurlijk liever dat het ministerie alle masters betaalt, maar dat is in het huidige politieke krachtenveld een illusie."

Averechts effect Wietske Jacobs van studentenvakbond SRVXJ is ontstemd over het voorstel. "De SRVU Studentenvakbond vindt het ronduit belachelijk om het collegegeld voor alle masters te verdubbelen. Onderwijs moet voor iedereen toegankelijk zijn. Als een student veel geld nodig heeft om een bepaalde opleiding te volgen, ontstaat er toch selectie op

basis van financiële positie. Dit plan van Terpstra zou bedoeld zijn om het aantal hoogopgeleiden te vergroten, maar als de masteropleiding duurder wordt, zal het aantal specialisten alleen maar afnemen." Voorzitter Evelien van Roemburg van Studentenbond ISO deelt Terpstra's zorg om het dreigende kennistekort, maar is bang dat een verhoging van het collegegeld een averechts effect heeft: "Dan schrik je potentiële studenten juist af." Terpstra laat z'n schouders te snel hangen, vindt ze. "Dat deed hij als vakbondsman toch ook niet?" LSVb-voorzitter Jonathan Mijs gelooft niet dat er een politieke meerderheid voor afschaffing van de bekostiging van masteropleidingen is. "Bij de invoering van het bachelor-masterstelsel is afgesproken dat het hbo alleen de vierjarige bacheloropleiding bekostigd zou krijgen en het WO een driejarige bacheloropleiding en een masteropleiding. Ik vind het een beetje kinderachtig dat Terpstra daar nu aan gaat tomen omdat hij zijn hbo-masters niet bekostigd krijgt." Maar PvdA-kamerlid Jacques Tichelaar bevestigt dat zijn partij een gelijke uitgangspositie voor alle masteropleidingen overweegt- "Als je de toegang tot de opleidingen laagdrempelig houdt met een sociaal leenstelsel zijn er allerlei mogelijkheden. De discussie over de vraag waar de bekostiging door de overheid ophoudt, ligt gevoelig, maar moet wel gevoerd worden." Volgens Terpstra zijn er in de politiek steeds meer voorstanders voor de afschaffing van de bekostiging van de masteropleidingen, het CDA hoort daar in elk geval niet bij. CDA-kamerlid Cisca Joldersma vindt het voorstel van Doekle Terpstra zelfs "vrij absurd".

Bijzonder hoogleraar Gerrit Jan Schutte neemt afscheid

Is Apartheid een VU-uitvinding? Predikant Badenhorsts probeerde in 1939 de rassenscheiding in Zuid-Afrika principieel te baseren op het gedachtegoed van Abraham Kuyper. Aan de VU maakte niemand bezwaar, aldus historicus Gerrit Jan Schutte in zijn afscheidsrede. PETER BREEDVELD

Een dieptepunt in de geschiedenis van de VU-bijdrage aan Zuid-Afrika is de promotie van de gereformeerde predikant F.G. Badenhorsts in 1939. Dat stelt Gerrit Jan Schutte, die eind vorig jaar afscheid nam als bijzonder hoogleraar geschiedenis van het Nederlands protestantisme. Badenhorsts probeerde in zijn proefschrift de rassenscheiding in ZuidAfrika principieel te baseren op het gedachtegoed van VU-stichter Abraham Kuyper. Tegen zijn promotie maakte aan de VU niemand bezwaar. Schutte gaf in zijn afscheidsrede een voorproefje van zijn boek De Vrije Universiteit en Zuid-Afrika 18802005, dat deze maand verscheen als deel 10 van de Historische VUReeks. Zuid-Afrika was voor de VU belangrijk als verspreidingsgebied van het 'internationale calvinisme' dat Kuyper voor ogen stond. Het

land werd gezien als voorhoede van het christendom in een nog maar nauwelijks ontdekt continent. Kuyper geloofde in een Nieuw Nederland in Zuid Afrika, waar de 'grondtoon van de natie' niet werd onderdrukt door liberalisme en ongeloof.

Venster De Anglo-Boerenoorlog (tussen de Afrikaanse boeren en de Engelse overheersers) van 1899-1902 deed ook de Afrikaners beseffen hoe sterk de stamverwantschap met Nederland was en daarbij speelden de VU en

vooral ook Kuyper een belangrijke rol. Al tijdens die oorlog kwamen Zuid-Afrikaanse studenten naar de VU en zij zouden later een Europees-continentaal tegenwicht vormen voor de Angelsaksische academische traditie. Voor hen was de VU een venster tot de rest van de wereld. Onder hen Japie du Toit, zoon van de Zuid-Afrikaanse predikant-politicus S.J. du Toit, en Ferdinand Postma, kleinzoon van predikantpoliticus Dirk Postma, grondleggers van de Potschefstroomse Universiteit vir Christelike Hoer Onderwys, zusteruniversiteit van de VU.

Kuypers opvattingen over rassenkwesties zijn niet eenduidig

Maar hoe belangrijk is de VU geweest bij het onstaan van het Apartheidssysteem? Schutte meent dat Kuypers opvattingen over rassenkwesties niet eenduidig zijn. Aan de ene kant leek hij consequenties te verbinden aan de verschillen tussen rassen en volkeren wat de invloed betreft van 'de gemene gratie Gods'. Aan de andere kant wees hij op de fundamentele gelijkheid van alle mensen voor God.

Geen been Birmen de gereformeerde traditie bestaan op dit gebied twee richtingen: volgens de ene is de mensheid na de zondeval verdeeld, volgens de andere is 'in Christus' iedereen gelijk. VU-coryfee Herman Bavinck was de laatste gedachte toegedaan. De Zuid-Afrikaanse student William Nicol constateerde tot zijn ontzetting dat Bavinck geen been zag in

gemengde huwelijken: 'Welk recht hebben wij als christenen ons apart te houden, zoals jullie in Zuid-Afrika doen?', aldus Bavinck. Na de Tweede Wereldoorlog kregen begrippen als 'ras' en 'natie' andere betekenissen in Nederland en werden de verschillen met Zuid-Afrika nog groter. 'Het geloof in de mensenrechten verving de gevoelens van stamverwantschap', zegt Schune in zijn oratie. De tijd heeft het Afrikaner christelijk-nationalisme achterhaald terwijl het kuyperianisme inmiddels is doorgedrongen tot the Oval Office. Niet gek, vindt Schutte, want Kuyper heeft er zelf altijd op gehamerd dat het calvinisme 'in rapport' met de tijd en cultuur moest blijven. Gerrit Jan Schutte: De Vrije Universiteit en Zuid-Afril<a 1880-2005, Historische

reeks VU, 467 pagina's, € 39,50

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen