Ad Valvas 2005-2006 - pagina 51

AD VALVAS 15 SEPTEMBER 2005

V \ y E T E N S C H A

P

PAGINA 7

De stad uit voor een hoger loon >Weetjes Traditioneel leggen economen een rechtstreeks verband tussen werkgelegenheid en de hoogte van de lonen. Simonetta Longhi vindt dat te simpel. "Geografische factoren spelen ook een belangrijke rol."

Regenwormen

TEKST: PETER BREEDVELD FOTO: PETER STRELITSKI

De aanwezigheid van zware metalen in de bodem heeft niet altijd automatisch negatieve gevolgen voor het leven van bodemdieren. Dat stelt Peter Hobbelen in het proefschrift waarop hij 20 september promoveert. Hobbelen onderzocht de afbraak van dode bladeren door regenwormen m de Biesbosch, een gebied waar in de jaren zeventig en tachtig veel zware metalen uit Maas en Rijn zijn bezonken. Hobbelen stelt vast dat de regenwormen weliswaar een verhoogde concentratie metalen in hun lichaam hebben, maar hij vindt geen verschillen in de hoeveelheid dode bladeren die ze gezamenlijk consumeren. Het lijkt er op dat de regenwormen opgewassen zijn tegen de vervuiling. Hobbelen: "Ik denk dat het komt doordat de bodem in de Biesbosch uit zware klei bestaat. Klei bindt metalen, waardoor de organismen er relatief weinig last van hebben." (WV)

Alzheimer Elektrische stimulatie van de zenuwcellen bij Alzheimerpatienten heeft nauwelijks effect. Dat concludeert neuropsycholoog Koene van Dijk, die op 6 september promoveerde. De gedachte achter de behandeling is dat zenuwcellen gebruikt moeten worden om intact te blijven. Door elektrische stimulatie via de huid worden hersencellen bij dementerende mensen kunstmatig geactiveerd. De promovendus herhaalde op grotere schaal eerder gedaan onderzoek, maar vond nauwelijks positieve cognitieve effecten. Wel bleken Alzheimerpatiënten die nog geen medicijnen slikten tegen de aandoening door de stimulatie lichamelijk actiever te worden, maar hun geheugen bleek niet zichtbaar te verbeteren. (DdH)

Hedge funds

Simonetta Longhi: 'De lonen lioeven niet te dalen ais de werkloosheid ergens stijgt'

Je hoort vaak zeggen dat het openstellen van de grenzen voor buitenlandse arbeidskrachten een negatief effect zou hebben op de hoogte van de lonen. Onlangs speelde dat weer een rol bij de discussie rond de zogenaamde Bolkestein-richtlijn. Die voorziet in (onder andere) de onbeperkte toegang voor nieuwe leden van de Europese Unie tot de Europese arbeidsmarkt. In werkelijkheid is het effect van immigratie op de loonhoogtes echter te verwaarlozen. Immigranten beïnvloeden hoogstens de lonen van al eerder gearriveerde immigranten. "Traditioneel wordt in de economie een rechtstreekse relatie gelegd tussen lonen en het arbeidsaanbod", vertelt ruimtelijk econoom Simonetta Longhi. "Daarbij gaat men ervan uit dat wanneer de werkloosheid stijgt, de lonen lager worden. Maar daarbij worden geografische factoren genegeerd." Wanneer in een bepaalde regio het loonniveau daalt, kunnen werknemers besluiten te gaan pendelen naar een nabijgelegen regio waar hogere lonen worden betaald. De lonen van een bedrijf in een dichtbevolkt, stedelijk gebied worden zo beïnvloed door de lonen van een concurrent op het dunbevolkte, nabijgelegen platteland.

Migratie Simonetta Longhi (30) is Italiaanse. Ze komt uit een dorp bij Modena (bakermat van de aceto balsamtco) en studeerde in Bologna. Daar kwam ze via hoogleraar Ruimtelijke Economie Aura Reggiani in contact met Peter Nijkamp, een van de meest gerenommeerde ruimtelijk economen ter wereld. Via Nijkamp - toen nog verbonden aan de VU, inmiddels voorzitter van de Nederlandse organisatie

voor Wetenschappelijk Onderzoek - kreeg ze een onderzoeksplaats aan de VU. "Ruimtelijke economie zit tussen macro-economie en micro-economie in", legt Longhi uit. "Terwijl micro-economie kijkt naar bijvoorbeeld de relatie tussen lonen en beschikbare arbeid en macro-economie zich bezighoudt met de relatie tussen verschillende landen, gaat ruimtelijke economie over de manier waarop regio's zich met elkaar verhouden, wat iets gecompliceerder is." Bestudeer je bijvoorbeeld de gevolgen van de Europese integratie voor de relatie tussen Frankrijk en Duitsland, dan valt daar weinig nieuws over te melden, meent Longhi. "Omdat er weinig migratie van Frankrijk naar Duitsland of andersom plaatsvindt." Tussen regio's binnen een land is echter wel degelijk veel gaande, vanwege de gedeelde taal en cultuur. In haar proefschrift behandelt Longhi vijf Oost-Europese landen (Bulgarije, Roeme-

Immigranten beïnvloeden hoogstens de lonen van al eerder gearriveerde immigranten

nié, Estland, Slovenië en Hongarije), allemaal net lid of kandidaat-lid van de Europese Unie. Onder invloed van het aanstaande lidmaatschap en de daarbij horende vrije toegang tot de Europese markt blijkt er sprake te zijn van een trend waarbij bedrijven, die zich traditioneel rond de hoofdstad concentreerden, verhuisden naar regio's die dichter bij de 'oude' Europese lidstaten liggen. Dat heeft gevolgen voor de economie en de bevolking in zowel de regio's die door de bedrijven worden verlaten als die waar ze zich vestigen. Longhi: "Op termijn kun je wel verwachten dat bepaalde bedrijven terugverhuizen, omdat ze bijvoorbeeld bij voorkeur opereren in regio's met een hoog loonniveau, waar mensen veel te besteden hebben."

Globalisering "De strekking van mijn proefschrift is dat het belangrijk is ons bewust te zijn van de invloed die regionale veranderingen op elkaar hebben", vervolgt Longhi. "Alleen in afgelegen, geïsoleerde regio's is werkelijk sprake van een lineaire mvloed van de werkgelegenheid op de lonen. Dat komt in deze tijd van globalisering steeds minder voor." Longhi is vorige week gepromoveerd, maar ze werkt alweer sinds dit voorjaar aan de universiteit van Essex in het Verenigd Koninkrijk. Daar onderzoekt ze de gevolgen van het toenemend aantal hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt voor de lonen van die hoger opgeleiden. Moeten hier niet de regionale verschillen in ogenschouw worden genomen? Longhi beaamt dat ook hier de ruimtelijke economie meerwaarde kan bieden. "Helaas is dit onderzoeksproject niet ruimtelijk-economisch."

De Autoriteit Financiële Markten wil dat de risico's van zogenaamde hedgefondsen beter in kaart worden gebracht. Een vorig jaar verschenen VU-rapport wees er al op dat over de opbrengsten van zo'n belegging een vertekend beeld bestaat. "Eind jaren negentig zijn van de bedrijven die zich bezighouden met hedgefondsen, data verzameld", aldus financieel econoom Pieter Jelle van der Sluis, die aan het rapport meeschreef. "Daarbij zijn de gegevens van bedrijven die failliet zijn gegaan echter over het hoofd gezien." Zo ontstaat een te rooskleurig beeld van wat beleggen in een hedgefonds kan opleveren. Overigens gaat het met hedgefondsen in de meeste gevallen goed, benadrukt Van der Sluis. Hedgefondsen speculeren op een koersdaling op de beurs. Als bijvoorbeeld wordt verwacht dat KPN in de problemen komt, worden er KPN-aandelen van een bank geleend en verkocht. Treedt de verwachte koersdaling op, dan worden de aandelen teruggekocht en teruggegeven aan de bank. Die krijgt daar een rentevergoeding voor. (PB)

Zelfzorg Patiënten die van hun huisarts een boekje met zelfzorgtips krijgen, komen minder vaak op consult. Dat stelt psychologe Anne Marie Plass, die op 8 september bij Sociale Geneeskunde op dit onderwerp provomeerde. Zeven huisartspraktijken in een Haagse achterstandswijk gaven patiënten die met alledaagse klachten langskwamen het boekje Tips voor de thuisdokter. Hierin stonden twaalf gangbare klachten beschreven met tips als 'slik paracetamol bij hoofdpijn'. Van de 162 onderzochte patiënten nam het huisartsbezoek sterk af. Turkse patiënten kwamen in plaats van gemiddeld 7,4 keer nog maar vier keer per jaar. Nederlanders verminderden hun bezoekjes van gemiddeld 4,6 naar 2,6 keer per jaar. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen