Ad Valvas 2005-2006 - pagina 229

AD VALVAS 15 DECEMBER 2005

G E L U K

PAGINA 1 3

Lichter werken

Het geheim van mazzelaars en bofkonten Kun je je geluk geheel managen, ook binnen organisaties? Nee, daarvoor is liet begrip te complex en te weids volgens twee denktrainers. 'Zoek het niet in je werk, maar in jezelf.' TEKST: DIRK DE HOOG ILLUSTRATIE: NICO DEN DULK

EdU Feltmann (68), organisatiepsycholoog

'^Je moetje lot niet uit handen geven, maar gewoon voor jezelf beginnen ^ "Voor mij is geluk vooral een heel prettige gemoedstoestand, een emotie. Net zoiets als verliefdheid. Ik zie dan ook niet in wat dat met organisatie te maken heeft. Het zijn voor mij twee losstaande begrippen waarover je allebei een interessant verhaal kunt houden. Maar wat heeft het een met het ander te maken? Sterker nog, laten we alsjeblieft geluk niet zo gaan instrumentaliseren dat je het zou kunnen organiseren. Daarmee doe je enorm tekort aan de weidsheid van het begrip geluk. Bovendien heeft iedereen weer een andere vorm van geluksbeleving. En dat kan zelfs onder heel erbarmelijke omstandigheden. Ik sluit niet uit dat sommige mensen momenten van geluksbeleving hebben ervaren in de concentratiekampen. Het is ook een proces waar je voor open moet staan. Als je een gedicht probeert te schrijven, wat maar niet lukt, en dan ineens is er die ene regel die je zoekt. Eureka! Een gelukzalig gevoel. En het is nu eenmaal een levenswijsheid dat je niet overal gelukkig van wordt. Daar moet je niet te veel over inzitten. Arbeidsorganisaties bijvoorbeeld zijn helemaal niet bedoeld om mensen gelukkig te laten worden. Een bedrijf bestaat om een product te maken en een ziekenhuis om mensen te genezen. Het is natuurlijk leuk als mensen een bepaald plezier beleven aan het verrichten van die klussen, maar je kunt niet de eis stellen dat mensen gelukkig moeten worden van werken."

Ontstroeven "Hoewel het elkaar ook weer niet per definitie uitsluit. Ik kan soms heel blij zijn van het werk dat ik doe. En ik kan me voorstellen dat mensen op hun werk met elkaar geluksmomenten beleven. Net als dat overal zou kunnen. Maar om dat te willen organiseren? Aüsschien moet je wel ver weg blijven van al die organisaties. Ikzelf ben ook grotendeels buiten arbeidsorganisaties gebleven en heb mijn eigen werk gedaan in een netwerk met andere mensen. Het is natuurlijk een vreemde zaak als je binnen een organisatie zou gaan werken en dat dan de managers daar zorg moeten gaan dragen voor jouw zelfontplooiing. Je moet je lot niet uit handen geven en gewoon voor jezelf beginnen. Ik zou het heel erg toejuichen als meer afgestudeerden het zouden aandurven om onafhankelijk te blijven en zich niet instrumenteel laten inlijven bij het human capital van allerlei organisaties. Het kan. Theoretisch durf ik te stellen dat de wereld zonder organisaties heel aangenaam kan voortbestaan. Ach, je kunt natuurlijk ook heel wat verbeteren aan bestaande organisaties. 'Ontstroeven' noem ik dat. Daarbij gaat het voor-

>opgelicht

al om wat er bij mensen tussen de oren zit. Hoe zij zichzelf en hun werkomgeving zien. Als mensen niet veranderen, veranderen organisaties ook niet."

Det de BeUS (47), filosoof en historica

'BIJ bedrijven draait het doorgaans niet om levensgeluk' "Geluk is natuurlijk een complex begrip en dat maakt het moeilijk grijpbaar. Ik kies nu even voor de serieuze benadering. Voor mij heeft het te maken met het goede leven. Dat houdt onder meer in dat mensen geen gebrek leiden, zoals honger of ziekte, en hun talenten kunnen ontwikkelen. Als je ziet dat een op de tien mensen in Nederland in armoede leeft, valt er nog een hoop te doen. Voor mij hangen geluk en solidariteit met elkaar samen. Via die invalshoek hebben geluk en organisatie wel met elkaar te maken. Solidariteit kun je organiseren. Dan praat je over de maakbare samenleving. Spreiding van kermis, macht en inkomen was de leus van de PvdA in de jaren zeventig. Die invulling van geluk is in onze welvaartsmaatschappij een beetje weggeëbt. Het bezitten van een koelkast en een auto vindt iedereen al vanzelfsprekend. Maar men wil alleen meer, meer, meer; dat is het economische denken."

Zelfontplooiing "Daar zou ik tegenover willen zetten dat mensen zich vooral moeten richten op zelfontplooiing. De verbeelding aan de macht. Mensen moeten proberen van het leven een kunstwerk te maken. Daar heb je natuurlijk ook met organisaties van

doen. De meeste mensen moeten tenslotte werken om te leven en bij bedrijven draait het doorgaans niet om zelfontplooiing en levensgeluk. Managers maken de dienst uit en sommige mensen praten wel over de 'kantoorlog': Targets halen, mission statements, functiewaarderingen. Daar draait het om. En er is een enorme scheiding tussen denken en doen. Tussen de beleidsmakers en de uitvoerders. Het human resource management is ook helemaal niet gericht op echte zelfontplooiing van mensen, maar om ze optimaal binnen de organisatie te laten functioneren. Kijk, als ontwikkeling van talenten echt serieus wordt genomen, zie ik wel kansen voor het organiseren van geluk. Nu ja, dat mensen tevredener kutmen leven. "Maar dan moet je ook investeren in andere dingen, zoals muziekles, sporten, bewegen. Veel mensen zoeken hun ontplooiing nu ook al buiten hun werk binnen een vereniging, een zangkoor of iets dergelijks. Ik heb zelf ervaren dat het ook anders kan. In 1984 zat ik in de hockeyploeg die goud won op de Olympische Spelen. Daar gingen we echt met z'n allen op een gezamenlijk doel af. Dat was keihard werken met elf heel verschillende individuen, maar prestatie en plezier gingen wel samen. Op het moment zelf had ik het gevoel van 'Is dit nu alles?', maar achteraf ervaar ik het zeker als een geluksbeleving. Misschien zie je het geluk vooral als je achterom kijkt, maar je moet er wel eerst iets voor gedaan hebben." Det de Baus en Edu Feltmann zijn vennoten van het trainings- en adviesbureau IGOP. Zij spreken op het symposium: 'Geluk: een kwestie van organiseren?', vrijdag 16 december van 10 tot 17 uur, Olympisch Stadion 24/28, Amsterdam. De organisatie is in handen van de afdeling Cultuur, Organisatie en Management van de faculteit Sociale Wetenschappen in samenwerking met het tijdschrift Filosofie in Bedrijf.

Kabel "Ik wilde graag een kabelintemetaansluiting bij Zonnet. Daarom belde ik ze om te vragen of het geschikt was voor mijn computer. Ik weet weinig van computers, daarom wilde ik zeker zijn dat het zou werken. Het meisje van Zonnet verzekerde me dat alles goed zou komen en dat het geen probleem was. Dus sloot ik een contract voor een jaar af Het kostte 14,95 euro per maand en nog eens vijftig euro aansluitkosten. Na een paar weken kreeg ik een doos opgestuurd met alleen een modem erin. Er zat geen handleiding of zelfs maar een brief met

'Welkom bij Zoimet' bij. Toen ik het wilde installeren, bleek het toch niet te werken omdat ik een verouderd besturingssysteem op mijn computer had. Terwijl ik wel doorgegeven had dat ik geen Windows XP had. Ze had me dus verkeerd voorgelicht. Zonnet reageerde totaal niet op de aangetekende bneven die ik hen stuurde. Pas nadat ik de Rechtswmkel had ingeschakeld, kreeg ik een excuusbnef en kon ik de modem retour sturen. Het heeft uiteindelijk maanden geduurd voordat ik mijn geld terug kreeg." (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen