Ad Valvas 2005-2006 - pagina 177

AP VALVAS 17 NOVEMBER 2005

»*

W E T E N S C H A P

PAGINA 9

Nieuwe professoren in aantocht Vier jonge hoogleraren kregen de exacte faculteiten er deze week bij. Ze zijn benoemd op de zogeheten Fenna-leerstoelen voor vrouwelijk bètatalent, TEKST: WELMOED VISSER FOTO'S MARUN ALDERS Jacintha Ellers (36) promoveerde in 1998 als bioloog in Leiden en was daarna postdoc aan Stanford University in de Verenigde Staten In 2002 begon ze als universitair docent bodemecolo gie aan de VU Wat? "Ik doe onderzoek naar de warmtegevoeligheid van insecten Verschillende groepen msec ten van dezelfde soort kunnen heel verschillend reageren op een stijging in hun omgevingstempe ratuur Neem bijvoorbeeld de drosophilae de fruitvliegies Het fruitvliegie m de biobak vermeerdert zich sterk bij een hogere temperatuur, andere soorten fruitvliegies doen dat juist met Wij proberen de genen te vinden die voor deze verschillen verantwoordelijk zijn Ik doe onderzoek naar spnng staarten Die zitten in de bodem Spnngstaarten uit het bos maken veel extremere temperatuurschommelingen mee dan spnngstaarten in heidegebieden De genen zijn gelijk, maar er moeten verschillen zijn in welke genen tot expressie komen We onderzoeken hoe dat precies zit Ik begeleid aio's, studenten en een postdoc. Maar ik vind het heel belangrijk om zelf ook laboratonumwerk te blijven doen, idealiter een tot twee dagen per week ' Waarheen, waarvoor? Ik hoop dat we over een paar jaar de genen vinden die deze verschil lende reacties op temperatuurwisselingen veroorzaken Dat zou een grote doorbraak betekenen Vervolgens wil ik onderzoeken hoe de evolutie van soorten verloopt m systemen met verschillende temperaturen en welke gevolgen dit heeft voor de soortensamenstelling Als je dat weet, kun je iets zeggen over de gevolgen van het broeikaseffect op ecosystemen Maar dat blijft natuurlijk ui terst complex

Martine Smit (37) studeerde en promoveerde bij de afdeling farmacochemie aan de VU Toen haar proefschrift in 1995 af was, vertrok ze voor vier jaar als postdoc naar New York In 1999 kwam ze terug als KNAW-fe//oiv en in 2001 werd ze universitair docent bij farmacochemie Inmid dels geeft ze leiding aan een onderzoeksgroep van veertien mensen Wat? 'Ik doe onderzoek naar processen die mogelijk ten grondslag liggen aan ziekten als kan ker, MS en reuma Deze ziekten lijken te worden veroorzaakt door een verstoorde communicatie tussen cellen van het afweersysteem en de rest van het lichaam. De communicatie tussen cellen gebeurt via receptoreiwitten gelegen aan de buitenkant van de cel Bij ziekten als reuma, arthen osclerose en bepaalde vormen van kanker spelen de zogeheten chemokinereceptoren een rol Ook herpesvirussen blijken dergelijke chemokinereceptoren aan te maken na infectie, om vervolgens de communicatie m cellen over te nemen Deze virale receptoreiwitten zouden wel eens een cruci ale rol kunnen spelen in het versnellen of veroorzaken van dergelijke ernstige aandoeningen Ik leid een groep met aio's postdocs en studenten, dus ik sta zelf niet meer in het lab Ik geef onderwijs en begeleid onderzoekers Waarheen, waarvoor? Het zou fantastisch zijn als we over een jaar of vijf precies weten wat de rol IS van chemokinereceptoren bij het ontstaan van die ziekten Dan kun je beginnen met de ont wikkeling van geneesmiddelen, die de ziekten in een vroeg stadium te lijf gaan Ik hoop heel erg dat we door slim onderzoek kunnen bijdragen aan de verbetenng van de algemene gezondheid.

Marjan Hofkes (42) studeerde econometne aan de VU Ze promoveerde in 1991 bij dezelfde afdeling econometrie Ze werkte twee jaar als beleidsadviseur bij het mimstene van Financien en keerde in 1993 terug naar Buitenveldert, eerst als postdoc bij algemene economie, later als on derzoeker bij het Instituut Voor Milieuvraagstukken, waar ze inmiddels plaatsvervangend directeur IS

Wat? 'De laatste jaren heb ik weinig tijd gehad om zelf onderzoek te doen Ik was vooral bezig met het managen van onze groep, het binnenhalen van geld en andere bestuurlijke activiteiten Natuurlijk ben ik altijd wel betrokken gebleven bij de wetenschap, doordat ik aio's begeleid, in de redactie van een wetenschappelijk tijdschrift zit en in de Vrom raad, de adviesraad van het ministe ne van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu Ik wil wel weer meer tijd vrijmaken om zelf onderzoek te doen en de Fenna leerstoel is daar een goede gelegenheid voor Ik maak economische modellen van duurzame ontwikkeling Daarbij houd ik me bezig met vra gen als hoe kun je de ontwikkeling en toepassing van nieuwe duurzame technologieën stimuleren en hoe kun je de economie duurzamer inrichten'' Daarvoor heb je allerlei beleidsinstrumenten Ik maak wiskundige modellen waann je kunt doorrekenen wat de effecten van bepaalde maatregelen zijn voor de economie en het milieu Mijn onderzoek gebeurt eigenlijk vooral met pen en papier en achter de computer Waarheen, waarvoor? Ik zou het erg mooi vinden als wij met ons onderzoek uiteindelijk kun nen bijdragen aan een duurzamere economie en als we de wetenschappelijke input kunnen leveren voor goed milieubeleid Over tien jaar zou ik graag decaan zijn van de nieuwe faculteit Economie, Aarde en Lucht

Marloes Groot (36), natuurkundige, studeerde en promoveerde aan de VU In 1997 werd ze postdoc in Chicago en daarna werkte ze twee jaar als onderzoeker in het Franse Palaiseau In 2000 kwam ze terug naar de VU, eerst met een Puls beurs daarna met een Vidi beurs Wat? Ik doe onderzoek naar elementaire processen m eiwitten de overdracht van protonen en elektronen bij chemische reacties van eiwitten Omdat dat heel snel gaat, kun je dat bijna met vastleggen Je hebt hier hele moderne, stabiele lasers voor nodig, want het gebeurt in femtosecon den (10^^) tot picoseconden (10"^^) Met de lasers knip je als het ware heel snel achter elkaar een sene foto's van de toestand van je eiwit Als je de beelden achter elkaar zet, krijg je een filmpje waarin je precies kunt zien op welk moment protonen en elektronen overspnngen We onderzoeken bijvoorbeeld de reactie van het lichtgevoelige eiwit rodopsine op licht Wat gebeurt er fysisch als er een lichtdeeltje op het eiwit valt"? Rodopsine zit in het netvlies Het invallen van licht veroorzaakt een hele keten aan biochemische reacties, maar het eerste stukje van deze keten is fysisch Ik ben de laatste jaren meer bezig met het begeleiden van aio s en postdocs dan met het di recte onderzoekswerk Wel ben ik er altijd bij als er nieuwe expenmenten worden gestart, of als er problemen zijn Waarheen, waarvoor? Het zou een echte doorbraak zijn als het ons lukt om te onderzoeken wat lichtinval fysisch veroorzaakt in een cel van bijvoorbeeld een oog Nu kijken we nog naar losse moleculen Een cel is veel complexer, maar ik hoop wel dat we dat over een aantal jaren voor el kaar hebben

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen