Ad Valvas 2005-2006 - pagina 507

AD VALVA

PAGINA 7

>Weetjes Dwarslaesie Twee genen worden actief bij het herstel van beschadigde zenuwen. Die genen kunnen worden ingezet bij de aanpak van dwarlaesie. Dat concludeert aard- en levenswetenschapper Floor Stam, die 29 mei hierop promoveerde. Zij zocht naar eiwitten en genen die het herstel van beschadigde zenuwcellen bevorderen. Dwarslaesie is een breuk in de zenuwbanen van het ruggenmerg. Tot nu toe is die onherstelbaar omdat zenuwcellen niet in staat zijn de breuk daar te overbruggen. Zenuwcellen buiten de hersenen en het ruggenmerg (het perifere zenuwstelsel) groeien echter wel goed uit na beschadiging. (PB)

Indonesië De starre houding van de Nederlandse gereformeerden heeft vooral bijgedragen aan de polarisatie tussen Nederlanders en Indonesiers in Nederlands-Indië. Dat blijkt uit het proefschrift van historicus Herman Smit, dat hij op 31 mei heeft verdedigd. Volgens Smit hebben de gereformeerden een grote kans gemist om een verzoenende rol te spelen. Daarvoor waren juist zij, vanwege hun relatie met het zendingswerk in de kolonie, bij uitstek geschikt. De Anti-Revolutionaire ParQj (ARP) heeft van 1945 tot 1949, toen Indonesië een onafhankelijke staat werd, fel oppositie gevoerd tegen het beleid van de Nederlandse regering. Anti-revolutionairen zagen het als een eis van christelijke politiek om niet met de Indonesische rebellen te onderhandelen. 'Gezag was gezag en rebel was rebel', aldus Brums Slot, destijds hoofdredacteur van dagblad Trouw en kamerlid voor de ARP. {PB)

Martij Geboren: Amsterdam 1973, opgegroeid in België Studie: Psychologie, filosofie en econometrie, UvA Promotie: 2003, UvA Onderwerp: invloed neurotransmitters op gelieugen en aandacint Functie: Universitair docent cognitieve psycliologie aan de VU Negen VU-wetenschappers ontvingen eind vongjaar een Venisubsidie van 200.000 euro voor dne jaar onderzoek. Deze NWObeurzen worden toegekend aan mensen die met langer dan dne jaar geleden promoveerden en een veelbelovend onderzoeksvoorstel indienden. Dit is het derde deel in een serie portretten van hen. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO: CHRISTIAAN KROUWELS

Schakelen in de hersenen

"Ik onderzoek de werking van bepaalde neurotransmitters in de hersenen. Dat zijn stofjes die zorgen voor informatieoverdracht tussen hersencellen. Sommige van die stofjes, de zogeheten neuromodulatoren, brengen zelf geen informatie over, maar beïnvloeden de manier waarop de informatie wordt verwerkt. Ik noem dat de schakelaars in de hersenen. Zo'n stofje is bijvoorbeeld serotonine. Ik kijk met behulp van computersimulaties hoe dat de werking van het geheugen beïnvloedt. De uitkomsten vergelijk ik met resultaten van daadwerkelijke experimenten met serotonine bij dieren en mensen. In de toekomst wil ik mijn onderzoek uitbreiden naar andere stoffen, zoals dopamine, en de verwerking van visuele beelden in de hersenen." Wat maakt jouw onderzoek belangrijk? "Vooralsnog is het puur wetenschappelijk onderzoek. We weten wel ongeveer hoe de hersenen eruitzien, maar nauwelijks hoe ze werken. Hoe creëert het brein bewustzijn? Dat is een van de grote wetenschapsvragen van deze eeuw. Maar ik hoop ook op een praktisch nut. Neurotransmitters werken via verschillende receptoren. Ik probeer te voorspellen welke receptoren de belangrijkste zijn voor bepaalde stoffen en effecten. Als je dat weet, kun je makkelijker betere medicijnen maken. Bovendien is er op dit terrein veel experimenteel onderzoek gedaan en zijn er allerlei gegevens beschikbaar, maar vaak zonder een diepere theoretische verklaring voor de waargenomen verschijnselen. Ik probeer die duiding voor een aantal zaken wel te geven en zo bestaande data opnieuw te ordenen en nuttig te maken." Waarom aan de VU? "Na mijn promotie werkte ik een tijdje als postdoc in Amerika. Om verschillende redenen wilde ik graag terug naar Amsterdam. Op een gegeven moment kon ik postdoc worden bij cognitieve psychologie aan de VU. Vanuit die positie heb ik mijn Veni-beurs aangevraagd. Dan ligt het ook wel voor de hand dat ik hier het onderzoek ga doen. Bovendien sluit mijn project aan bij wat sommige andere mensen hier doen."

Waarom kreeg uitgerekend jij die beurs? "Een baan krijgen in de wetenschap is een beetje een lot in de loterij winnen. Er waren meerdere kandidaten voor die beurs. Die moesten allemaal voor de selectiecommissie verschijnen. Misschien heb ik geluk gehad dat ik als een van de eersten moest opdraven. Iedereen was toen nog helder en wakker. Was ik aan het eind van de middag de achtste geweest, dan was het misschien anders gelopen. Maar ik vond zelf wel dat ik een goed idee had, de commissie blijkbaar ook. Bovendien heb ik met mijn aanvraag bewust twee jaar gewacht na mijn promotie, zodat ik al de nodige publicaties kon laten zien. En het onderzoek naar de werking van het brem staat volop in de belangstelling." Wat was je gaan doen zonder die beurs? "Weet ik niet. Het is een enge gedachte me voor te stellen hoe het dan gegaan was. Misschien de politiek in. Ik ben lid van een partij en deel wel eens foldertjes uit in verkiezingstijd en zo. Maar uitvinder worden was mijn eerste jongensdroom. Toen ik voor het eerst het woord 'professor' hoorde, wilde ik dat meteen worden zonder precies te weten wat het inhield. Het mooie van de wetenschap is dat je bezig bent met ontdekken. De wetenschap maakt vooruitgang mogelijk, we kunnen er een beter leven door krijgen. Behalve iets leuks, doe ik dus ook nog iets nuttigs. Daar word ik heel blij van. Bovendien vind ik onderwijs geven ook een geweldige uitdaging. Ik geef colleges statistiek in de hoop dat meer studenten er nu eindelijk eens iets van gaan begrijpen. Tegenwoordig moet je voor je een vaste aanstelling in de wetenschap krijgt, eerst bewijzen dat je zelf geld kunt binnenhalen. Daar draait de faculteit voor een steeds groter deel op. Zo'n beurs is echt een entreeticket voor de wetenschap. Ik heb het geluk al een vaste aanstelling te hebben. Heel wat mensen moeten eerst een paar jaar van tijdelijke baan naar tijdelijke baan hoppen. De tijden zijn hard. Zo snel krijg je geen vaste aanstelling meer aan de universiteit. In Amerika is het echt een uitzondering voor iemand onder de veertig. Dat zal het hier ook wel worden."

Mantelzorg Computers kunnen dementiepatiènten en mantelzorgers ondersteunen bij het zoeken naar zorg op maat. Informaticus Ziv Baida, die op 29 mei is gepromoveerd, presenteert in zijn proefschrift de zogenaamde 'Serviguration'-methode. Speciale software wordt gebruikt voor een website waarop patiënten en zorgers precies de benodigde servicepakketten kunnen samenstellen. Baida toont zich een echte multidisciplinaire wetenschapper die zich bedient van methoden uit de informatica om bedrijfskundige modellen te combineren. Een andere toepassing die Baida ontwikkelde, is een businessanalyse van samenwerkingsverbanden tussen leveranciers in de energiesector, een voorbeeld van geavanceerde e-commerce. De Serviguration-methode en -tooi zal ook in allerlei andere domeinen en toepassingen worden gebruikt. {PB)

Beeldverhaal

De achttiende-eeuwse geleerden Bottari (1689-1775), Winckelmann (1717-1768) en Seroux d'Agincourt (1730-1814) hebben een belangrijke, maar tot nog toe vrijwel vergeten bijdrage aan het vak kunstgeschiedenis geleverd. Zij zijn verantwoordelijk voor de gewoonte om illustraties op te nemen in kunstgeschiedenisboeken. De bedoeling hiervan was dat de lezer op deze manier artistieke ontwikkelingen als het ware voor zich zag voltrekken, zoals in een stripverhaal. Dat staat in het proefschnft dat kunsthistorica Ingrid Vermeulen op 1 juni verdedigt. Bottan Winckelmann en Seroux d'Agincourt expenmenteerden in papieren verzamelingen met kunsthistorische ordenmgen en met de aard van selecties. Ze bediscussieerden ook kwesties van kennerschap en de betrouwbaarheid van reproducties. Dankzij htm interesse voor afbeeldingen werd Michelangelo's Sixtijnse plafond, een van de hoogtepunten uit de renaissance, voor het eerst gereproduceerd en opgenomen in een kunsthistorisch beeldverhaal. {PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen