Ad Valvas 2005-2006 - pagina 491

AP VALVAS 18 MEI 2006

W E T E N S

C H A P

De assistent (12)

PAGINA 7

>Weetjes

Foto: Christiaan Krouwels Tekst: Dirk de Hoog

Medici

Naam: Bose-Einstein condensator Plaats: Lasercentrum VU Leeftijd: vijfjaar Werktijden: dagelijlts Aantal proefschriften: vijf

Artsen moeten patiënten volmondig informeren over eventueel gemaakte fouten bij medische ingrepen. 'Nu is dat vaak onmogelijk omdat verzekeringen van artsen het erkennen van fouten verbieden', stelde Johan Legemaate in zijn oratie op 10 mei tot bijzonder hoogleraar gezondheidsrecht. Volgens de nieuwe hoogleraar zijn de polisvoorwaarden in strijd met de wet. Bovendien leidt in de praktijk het erkennen van een fout niet automatisch tot bijvoorbeeld een schadevergoeding. Volgens Legemaate kan betere informatie rondom de behandeling allerlei juridische procedures voorkomen. Ook kan meer openheid bijdragen aan een beter veiligheidsklimaat in het ziekenhuis. Nu worden veel fouten verzwegen en ontkend, terwijl bij meer openheid die fouten in de toekomst voorkomen kunnen worden. (DdH)

Romeinen De Romeinse Rijnvloot had waarschijnlijk een Nederlandse basis bij Naaldwijk. Archeoloog Ton Derks maakt dat op uit een Latijnse inscriptie op een bronzen plaat die in 2004 bij Naaldwijk werd opgegraven. Uit de inscriptie valt op te maken dat de plaat en het monument waarop deze oorspronkelijk was aangebracht, het werk was van de Rijnvloot van het Romeinse leger. Uit de tekst blijkt dat dit monument, waarschijnlijk een standbeeld van keizer Claudius, in het jaar 47 of 48 in de omgeving van het huidige Naaldwijk is opgericht. Volgens de geschiedschrijver Tacitus gaf Claudius in 47 zijn generaal Corbulo de opdracht het leger tot achter de Rijngrens terug te trekken. De generaal liet een verbindingskanaal aanleggen tussen de Oude Rijn en de Maasmonding, waarmee de gevaarlijke omweg over open zee vermeden kon worden. Ter hoogte van Naaldwijk moet het Kanaal van Corbulo in de Maas zijn uitgemond. Als de vlootbasis daadwerkelijk aan het kruispunt van deze waterwegen heeft gelegen, is de plaats daarvoor strategisch zeer goed gekozen. (PB)

Geweld

Functie

Resultaten

"in dit apparaat kunnen we heliumgas tot nagenoeg het absolute nulpunt afkoelen," legt universitair docent atoom- en laserfysica Wim Vassen uit. In vacuüm koelt het gas met behulp van lasers tot 0,001 graad keivin. Daarna wordt het gas nog verder gekoeld tot 0,000001 graad keivin. Dat is bijna het absolute nulpunt van min 273 graden Celsius. "Atomen gaan zich bij zulke lage temperaturen heel anders gedragen. Je kunt niet meer praten over gewone gassen of vaste stoffen. We moeten de atomen ook als golven zien. Er zijn twee soorten atomen. Die noemen we bosonen en fermionen en die hebben bij die lage temperaturen heel verschillende eigenschappen. Die eigenschappen kunnen we weer met lasers bestuderen", doceert Vassen.

"We werken hier met helium-3 en helium-4. Helium-3 is een fermion en helium-4 een boson. In januari 2005 hebben we bij die ultralage temperatuur een Bose-Einstein condensaat van helium-4 gerealiseerd en in november als eerste laboratorium in de wereld helium-3 ook zover afgekoeld. Daar zijn we natuurlijk heel erg trots op", aldus Vassen. Het Bose-Einstein condensatie-effect is al in de jaren twintig van de vorige eeuw door Albert Einstein voorspeld, maar pas in 1995 voor het eerst gerealiseerd door wetenschappers in Amerika. Die kregen er in 2001 de Nobelprijs voor. "We doen hier heel fundamenteel onderzoek. Hier gaat het echt over het verleggen van de grenzen van onze kennis van de werking van de materie", vindt Vassen.

Dil IS het elfde deel in een serie over VU apparaten Eerder verscheen het oogbewegingsregistratieapparaat(l), de rolstoelergometer (2), de sputtermachine {3), de stressmeter (4), de petscan (5), de pipetteerrobot (6), het helium 3-experiment (7), de oversteekme ter (8), de cad/cam (9), de patchclamp (10) en de slijtagemeter (11)

7 [AV26-2005]

8 [AV30-2005]

9 [AV35 2005]

10 [AV18-2006]

11 [AV24-2006]

Agenten worden steeds vaker het slachtoffer van geweld. Dat is de conclusie van politiesocioloog Jaap Timmer na een telefonische rondgang bij Nederlandse politiekorpsen. Vorig jaar liepen 995 agenten verwondingen op bij het uitoefenen van hun beroep. Tien jaar geleden waren dat er 700 en dertig jaar geleden raakten slechts 270 agenten per jaar gewond. Timmer onderzocht ook de situatie waarin agenten gewond raken: in twintig procent van de gevallen gebeurt dat in massale situaties zoals demonstraties, in twaalf procent is er sprake van lastige omstanders en in negen procent gaat het om spontane geweldsuitbarstingen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat geweld tegen de politie minder voorkomt naarmate de politie beter is geïntegreerd in de samenleving. (WV)

Ondervoeding Door het gebruik van een vragenlijst is de herkenning en behandeling van ondervoeding in ziekenhuizen van vijftig naar tachtig procent toegenomen. Dat concludeert diëtist Hinke Kruizinga in haar proefschrift waar ze woensdag 17 mei op promoveerde. Kruizinga stelde onder meer een eenvoudige vragenlijst op waarmee verpleegkundigen elke nieuw opgenomen patiënt kunnen screenen op ondervoeding. Ondervoeding door of tijdens ziekte komt vaak voor: bij een kwart tot veertig procent van de patiënten in Nederlandse ziekenhuizen. In slechts de helft van deze gevallen wordt de ondervoeding opgemerkt en de behandeling gestart. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen