Ad Valvas 2005-2006 - pagina 403

AP VALVAS 6 APRIL 2006

W E T E N S C H A

P

Nieuwe hoogleraar preventie kindermishandeling Francien Lamers:

'Veel hulpverleners hebben een blinde vlek' leder week sterft in Nederland minstens één kind door mishandeling. Toch krijgen alleen aan de VU studenten onderwijs over geweld in het gezin. Een schande, vindt hoogleraar Lamers. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO: PETER STRELITSKI

PAGINA 7

>Weetjes Slaapcursus Mensen met slaapproblemen hebben baat bij de televisiecursus Beter slapen? Doe het zelf van Teleac, concludeert VU-psycholoog Annemieke van Straten. Ze liet 240 slechte slapers een dagboek bijhouden. De helft daarvan kreeg ook de slaapcursus op dvd te zien. Bij deze mensen vermmderden de slaapproblemen. Ze ontwikkelden vooral reëlere ideeën over het al dan niet slechte slapen. Opmerkelijk was dat ook mensen in de controlegroep beter gmgen slapen. Alleen een dagboek bijhouden kan dus ook al een positief effect hebben. 'Het dagboek kan best al een soort begmnend therapie-effect hebben veroorzaakt', zegt Van Straten m NRC Handelsblad van zaterdag 1 april. Toen de Teleac-cursus op tv kwam, keken 280.000 mensen. "Als veel van die mensen beter gaan functioneren, heb je iets moois bereikt", aldus de onderzoekster. (DdH)

Bang VU-student communicatiewetenschap Eelco Brancart heeft het nu keihard aangetoond: de media maken mensen bang. Brancart onderzocht voor zijn masterscriptie de berichtgeving in de media m de penode tussen 1993 en 2003, m combmatie met opiniegegevens van de Politiemonitor Bevolking, een jaarlijks onderzoek onder vijftigduizend Nederlanders. Berichten over criminaliteit beïnvloeden de manier waarop Nederlanders over criminaliteit denken. Feitelijke cnminaliteitscijfers hebben die invloed niet. Ook blijkt dat de televisie een grotere invloed heeft dan de landelijke dagbladen. Brancarts bevindingen komen grotendeels overeen met de resultaten van internationaal onderzoek op dit terrein, maar ze bieden ook nieuwe inzichten. Omdat het onderzoek gebruik maakt van de Politie Monitor konden ook de effecten van kenmerken als leeftijd en opleidmg worden meegenomen. Vrouwen, ouderen en hoogopgeleiden voelen zich het minst veilig. {PB) "Of ik blij ben met deze benoemmg?" Francien Lamers moet even nadenken over de vraag. Sinds kort is zij de opvolger van Herman Baartman, bijzonder hoogleraar preventie en hulpverlening inzake kindermishandeling bij de afdeling pedagogiek. "Deze leerstoel is imiek in Nederland en ik vind het heel belangrijk dat die blijft bestaan. Daar is de problematiek belangrijk genoeg voor." Lamers werkt al veertig jaar in de jeugdhulpverlening. Zij is coördinator en therapeut bij het Kinder- en Jeugdtraumacentrum in Haarlem. "Het is moeilijk werk, maar ook dankbaar. Kindertjes komen hier verlept binnen, maar knappen vaak zienderogen op en krijgen weer zin in het leven. Ouders zijn meestal ook blij dat ze eindelijk over him problemen kunnen praten, die zijn doodop. In die zin is het zelfs leuk werk. Ik ben blij dat ik ook in de praktijk werk. "Aan de universiteit zie je vooral al die cijfertjes over dode kinderen. In de praktijk is het minder uitzichdoos. Je kunt echt iets doen aan mishandeling, misbruik en verwaarlozing." Of het probleem toeneemt weet Lamers niet. "Het onderwerp kindermishandeling staat pas sinds de )aren zestig op de wetenschappelijke agenda. Toen kwamen artsen in Amerika tot de conclusie dat veel botbreuken bij jonge kinderen veroorzaakt waren door kindermishandeling. We weten nog steeds niet hoe omvangrijk het probleem in Nederland is. De schatting is dat vijftig tot tachtig kinderen per jaar door mishandeling overlijden en dat zeker 50.000 kinderen met allerlei vormen van mishandeling te maken hebben."

Klemmende voordeur In de media duiken regelmatig verhalen op over falende hulpverlening bij probleemgezinnen. Lamers is het daar gedeeltelijk mee eens. "De jeugdhulpverlening is de afgelopen decennia uitgekleed. Officieel is er een voordeur, maar die klemt als de pest. En als je eenmaal birmen bent, weet je niet in welke kamer je terechtkomt. Er werken veel )onge mensen bij de jeugdhulpverlening. Komen ouders bij de intake-balie. Moeten ze aan een

net afgestudeerd meisje gaan vertellen dat ze hun baby slaan. Dat werkt natuurlijk niet lekker. Net als in het onderwijs zijn veel ervaren, oudere mensen weggejaagd. Het is moeilijk en slecht betaald werk. Zeker in de oude stadswijken. Deels is het een kwestie van gewoon extra geld. Ik weet uit ervaring dat als je met kindermishandeling te maken krijgt, je allerlei noodzakelijke handelingen niet eens kunt declareren." Volgens Lamers hebben veel hulpverleners ook nog steeds een enorme blinde vlek voor het onderkeimen van mishandeling. "Ouders lopen natuurlijk niet te koop met de mededeling dat ze hun kinderen slaan. Dan gaan ze met andere klachten naar de huisarts of de Riagg: 'Mijn zoon is zo lastig. Hij luistert niet.' Het komt echt voor dat zo'n kind twee, drie jaar in therapie is, terwijl de mishandelmg gewoon doorgaat en de behandelaars dat niet doorhebben. Vraag mij niet waarom dat zo is."

Tien jaar drammen Willen ze het niet zien? Durven ze het niet te zien? Weten ouders en kinderen het zo goed geheim te houden?" Lamers vindt dat de opleidingen tekortschieten. "Alleen aan de VU krijgen studenten onderwijs over geweld in het gezin. Aan andere universiteiten bestaat nauwelijks aandacht voor het onderwerp. Dan is het niet vreemd dat beginnende hulpverleners de problemen niet onderkennen. Iedereen die met kinderen en gezinnen te maken heeft, zou

^Aan een net afgestudeerd meisje vertellen dat je je baby slaatj,

dat werkt nie f

getraind moeten zijn om slachtoffers van geweld en misbruik te herkennen. Op de eerste hulp bij het VUmc wordt sinds een paar jaar expliciet op mishandeling gelet. Maar dat is een uitzondering. De toenmalige kinderpsychiater heeft tien jaar moeten drammen om het onderwerp echt op de agenda te krijgen." Vrijdag 7 april start aan de VU weer het jaarlijkse college 'Geweld in het gezin', dat Lamers samen met artsen en juristen verzorgt. "Het wordt al 25 jaar gegeven en heeft altijd een ruime belangstelling gehad. Er kwamen zo'n 150 studenten op af Vooral pedagogen en psychologen, maar ook medici, juristen en bewegingswetenschappers. Door de invoering van het bama-stelsel staat het een beetje onder druk." Het is nu een keuzevak in de master, maar veel studenten hebben minder keuzemogelijkheden gekregen.

Nazorg voor studenten Er zijn zo'n negentig belangstellenden voor het college. Er komen ook studenten van buiten. Er zijn er bijvoorbeeld vier uit Groningen die hun scriptie over kindermishandeling willen schrijven. Die konden daar geen deskundige begeleiding krijgen." Lamers zou graag zien dat er elk jaar een echt universiteitsbreed college over geweld in het gezin zou plaatsvinden. "Het is een onderwerp dat iedereen zou moeten bezighouden, want het gaat om een enorm maatschappelijk probleem met enorme gevolgen." Zij heeft geen tijd om zo'n universiteitsbreed college te organiseren. "Ik heb maar een aanstelling voor twee dagen in de week en het college dat ik nu geef, is al behoorlijk arbeidsintensief Ik vind het heel leuk om te doen, maar het raakt veel studenten behoorlijk hefbg. 'Is het echt zo erg?' vragen ze vaak. En bij sommigen zie je het gezicht wit wegtrekken. Ik moet wel iets aan nazorg gaan doen. Ik denk dat ik de studenten het telefoonnummer van de stichting Korrelatie ga geven." Het college start vrijdagmiddag 7 april. Geïnteresseerde studenten zijn nog welkom. Zaal KB -74 Transitonum 13.30 uur.

Conflicten Automobilisten willen niet in de file staan, maar de omwonenden van snelwegen willen geen verkeersoverlast en geen vervuilde lucht. Promovenda Connie Aarsbergen-Ligtvoet had m haar vonge baan als ANWB-medewerker vaak met dit soort botsende belangen te maken. Deze week promoveert ze op een proefschrift over het denken van de Britse filosoof Isaiah Berlin (1907-1997). Berim rekende deze waardenconflicten tot de essentie van het menselijk bestaan. Er zijn volgens hem geen vaste oplossingen voor deze waardenconflicten. De uitkomst hangt af van culturele omstandigheden. Aarsbergen-Ligtvoet onderzoekt in haar proefschrift hoe Berlm deze morele diversiteit respecteert, terwijl hij ondertussen wel absolute mensenrechten wil veiligstellen. (WV)

Kwetsbaar Kwetsbare ouderen vinden toch de kwaliteit van hun leven voldoende of zelfs goed. Dat blijkt uit het onderzoek waarop Martine Puts 4 apnl bij het VUmc promoveerde. Ouderen worden kwetsbaar genoemd wanneer ze aan een aantal kenmerken voldoen. Die zijn onder meer laag lichaamsgewicht, matige longfunctie en lichamelijke inactiviteit. Puts deed een grootschalig onderzoek naar kwetsbare Nederlandse ouderen. Zij ontdekte dat de meesten ondanks een slechte gezondheid toch vinden dat ze succesvol verouderen. Bij het ouder worden ontstaat vaak een moment waarop alle lichamelijke reserves om tegenslagen op te vangen, zijn uitgeput. Relatief kleine ongemakken kunnen dan een lange kwakkelperiode inluiden waarvan de oudere nooit meer herstelt. Vroegtijdige onderkenning van kwetsbaarheid kan zo'n periode uitstellen of voorkomen, stelt Puts. (FE)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen