Ad Valvas 2005-2006 - pagina 93
AP VALVAS 6 OKTOBER 2005
W E T E N S C H A P
PAGINA 9
Boek over verpleeghuis blijkt bestseller
'We hebben de dood weggestopt' Een wetenschappelijk boek schrijven dat verkoopt als een trein. Het gebeurt niet vaak, maar het lukte VU-onderzoekster Anne-Mei The. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO: MARIJN ALDERS
Twee jaar lang liep Anne-Mei The rond in een verpleegtehuis met dementerende bejaarden. Daarover schreef ze het boek In de wachtkamer van de dood. Inmiddels zijn vijftienduizend exemplaren verkocht. Voor Nederlandse begrippen een megasucces. "Ik heb het bewust voor een breed publiek geschreven en medisch-menselijke onderwerpen raken bi) veel mensen een gevoelige snaar", verklaart The het succes. Verbaasd is ze wel. "Toen ik aan het project begon, was bijna niemand erin geïnteresseerd. Dat is veranderd. De media besteden ondertussen veel aandacht aan het reilen en zeilen van verpleeghuizen. Wat dat betreft verscheen mijn boek dit voorjaar op een goed moment." The werd platgebeld door kranten, radio en televisie. Nu, een halfjaar later, heeft zij nog bijna wekelijks een interview. "Ik ben in de eerste plaats wetenschapper", antwoordt ze op de vraag of ze zich nu een ster voelt. "Schrijven is leuk, maar ik hoef niet in het middelpunt van de belangstelling te staan. Ik wil laten zien hoe complex de materie is, hoeveel verschillende kanten eraan zitten. Maar journalisten willen een standpunt. Dat het schandalig is en dat de minister onmiddellijk meer geld moet geven." Van huis uit is The cultureel antropoloog en jurist. Ze heeft eerder al twee boeken geschreven: over hoe verpleegkundigen omgaan met euthanasie en over een ziekenhuisafdeling met longkankerpatiénten. Op dat laatste boek promoveerde ze in Groningen. "Al die boeken hebben met doodgaan te maken, maar dat onderwerp heb ik niet bewust opgezocht. Ik ben student-assistent geworden bij een onderzoek naar euthanasie omdat ik geld nodig had. Zo ben ik er ingerold. Als je eenmaal met een bepaald onderwerp bezig bent, is de kans groot dat je elders weer voor een vervolgproject gevraagd wordt. Voor hetzelfde geld was ik onderzoek gaan doen op een kraamafdeling." Na haar promotie kwam ze te werken bij de afdeling Sociale Geneeskunde van het VUmc. Daar deed ze onder meer onderzoek naar de praktijk van het 'versterven' in verpleeghuizen. Terminale patiënten knjgen dan geen kunstmatige voeding meer waardoor ze langzaam wegglijden in de dood. Door dit onderzoek kwam ze op het idee voor haar boek over verpleeghuizen.
Anne-Mei The: 'Aftakelen en sterven horen bij het leven' steed en zo de aftakeling en de dood buiten de samenleving weggestopt. Dat is een van de oorzaken van problemen rond het functioneren van verpleeghuizen. Mensen zijn niet goed voorbereid op wat daar gebeurt. Ze verwachten goede zorg, maar zien hun oude vader en moeder steeds verder aftakelen."
E é n appel p e r week The wil geen pleidooi houden om dementerende mensen tot het bittere einde thuis door de familie te laten verzorgen. Dat is een onmoge-
de verzorging van onze aftakelende ouderen is gewoon meer geld nodig. Ik heb meegemaakt dat bejaarden één appel per week kregen...."
Alle jongeren op stage Verpleeghuizen moeten volgens The zichtbaarder worden in de samenleving. "Wat mij betreft horen ze midden in de wijk te staan met andere voorzieningen eromheen. Zo zijn er experimenten met een kinderdagverblijf bij een verpleeghuis, of winkels in het complex. Dat lijken me pnma initiatieven. Dan komen
'^De verpleeghuishulp staat echt onderaan in de medische pikorde'
twee kmderen die ze kreeg in de periode van vier jaar dat ze aan het boek werkte. Was dat geen vreemde combinatie? Bezig zijn met doodgaan en toch zelf verantwoordelijk zijn voor nieuw leven? "Nee", zegt The. "Ik zie juist overeenkomsten. Dementerende bejaarden zijn net zo afhankelijk van zorg als kleine kinderen. Als ik mijn kinderen naar de crèche breng, vraag ik me ook wel eens af of ze in goede handen zijn. Die betrokkenheid en warmte moeten we ook hebben als we onze ouders achterlaten m verpleeghuizen. Ik ben beter gaan beseffen dat de dood bij het leven hoort. Maar ik ben een blijmoedig mens en geniet van het leven. Ik kan zelfs meer dan
lijke opgave. "Ik wil wél pleiten voor een opwaardering van de zorg voor bejaarden. De verpleeghuishulp staat echt onderaan in de medische pikorde. De zorg is de afgelopen jaren hard achteruitgegaan. Het aantal patiënten neemt toe, maar er is steeds minder geld voor personeel. In het huis waar ik rondliep was het aantal verplegers per patiënt in tien jaar tijd bijna gehalveerd. Bovendien bestaat het personeel in de Randstad nu voor een aanzienlijk deel uit onvoldoende opgeleide vrouwen." Dat staat in schril contrast met de waardering voor het werk op een intensivecare afdeling m ziekenhuizen, volgens The. "Wie daar een zwaargewonde weet op te lappen, wordt gezien als held. Daar gaat ook veel meer geld naar toe, onder meer voor allerlei hightech apparatuur. Het is een heikel onderwerp, maar ik zou willen pleiten voor een herverdeling van het geld binnen de zorg. Voor
ook andere mensen in contact met die bejaarden." The vindt bovendien dat ook jongeren meer betrokken moeten worden bij het leven in verpleeghuizen. "Mensen worden vaak pas met aftakelen en sterven geconfronteerd als hun eigen ouders naar een verpleeghuis gaan. De familie is daar vaak totaal niet op voorbereid. Daarom vmd ik het een goede zaak als jongeren maatschappelijke stages in een verpleeghuis lopen. Niet alleen om te helpen, maar vooral om te leren zien dat aftakelen en sterven bij het leven hoort." Ze steekt de hand gelijk in eigen boezem. "Ik heb gezegd dat ik vnjwiUigerswerk in een verpleeghuis zou gaan doen omdat ik vind dat je als burger verantwoordelijkheid moet nemen voor de zorg voor de zwakkeren. Maar ik heb het niet gedaan. Andere dingen m het leven gingen toch voor." Bij The waren dat onder meer de
Anne-Mei The, in de wachtkamer van de dood. Leven en sterven met dementie in een verkleurende samenleving. Uitgeverij Theorls, € 19,95.
HKCEOHDEN MEDEDOJNC
Mensen van vlees en bloed Behalve de dood hebben de drie boeken nog iets gemeen. Het zijn levendige beschrijvingen van wat zich dagelijks afspeelt op de betreffende afdelingen. Verhalen over echte mensen van vlees en bloed. 'Het leest als een roman', staat terecht op de achterflap van haar laatste boek. "Ik heb bewust gekozen voor participerende observatie. In de antropologie is dat een methode die wordt toegepast bij het bestuderen van onbekende culturen. Je kunt op die manier ook veel te weten komen over verborgen plekken in de Nederlandse samenleving. Ik vind het een heel zinnige aanvulImg op het doorgaans statistisch en positivistisch gerichte onderzoek. Ik hoop dat deze kwalitatieve benadering meer aandacht krijgt." Volgens The zijn verpleeghuizen voor de meeste mensen onbekende oorden. "Ikzelf was er ook nooit binnen geweest. We hebben de zorg voor dementerende bejaarden uitbe-
vroeger genieten van kleine dingen, bijvoorbeeld dat de zon schijnt als ik naar het werk fiets." Inmiddels is ze met een nieuw project bezig. The onderzoekt bij hoogleraar geschiedenis James Kennedy hoe artsen over euthanasie denken. "Het IS een histonsch onderzoek", legt ze uit. "In de jaren zestig was euthanasie volstrekt taboe, nu wordt het bijna gezien als gewoon medisch handelen. Ik ga met artsen praten over hoe ze die ontwikkeling zelf hebben ervaren."
PHARMA BIO-RESEARCH AANMELDEN VOOR GENEESMIDDELENONDERZOEK KAN NU OOK m AMSTERDAM Pharma Bio-Research, een onafhankelijk wetenschappelijk instituut dat geneesmiddelenonderzoek verricht voor bekende internationale farmaceutische bedrijven, heeft nu ook een vestiging in Amsterdam Wi! jij meer informatie over deelnemen aan geneesmiddelenonderzoek"? Wil je snel weten of je in aanmerking k o m f Wil je kijken welke studies binnenkort allemaal starten'' Kom dan op vrijdagen tussen 10 00 - 18 00 uur langs bij onze nieuwe locatie aan het Legmeerplein 3 in Amsterdam
DE VOORDELEN VAN EEN BEZOEK? • • • • •
Geen afspraak nodig In een persoonlijk gesprek informatie van onze medewerkers Je lengte, gewicht en bloeddruk wordt gemeten Je cholesterol wordt bepaald Als je een interessante studie ontdekt waaraan je wilt deelnemen kan direct gekeken worden of je geschikt bent en kan er een afspraak gemaakt worden voor een keuring • Als je je aanmeldt, krijg je een Cholesterol Thuistest mee voor iemand in je omgeving
PHARMA BIO-RESEARCH Jaarlijks doen ongeveer 2500 gezonde vrijwilligers en patiënten mee aan studies bij Pharma Bio-Research Zij ontvangen een vergoeding van 90-158 euro per dag, afhankelijk van het onderzoek Zonder deze vrijwilligers kan geen onderzoek worden gedaan Zonder onderzoek komen geen nieuwe medicijnen beschikbaar Meld je daarom ook aan als vrijwilliger Kun je met langskomen in Amsterdam? Bezoek dan onze website wviwpbrnl of bel met ons gratis nummer 0800 - 742 76 22 Wij zijn altijd op zoek naar mannelijke en vrouwelijke vrijwilligers van achttien tot tachtig jaar Pharma Bio-Research, Legmeerplein 3, 1058 NJ Amsterdam, Tel 0800 - 742 76 22 (optie 4) Elke vrijdag geopend 10 00 - 18 00 uur
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 29 augustus 2005
Ad Valvas | 576 Pagina's