Ad Valvas 2005-2006 - pagina 455

AD VALVAS 27 APRIL 2006

W E

T E N S C H A P

w

PAGINA 7

^^1^^

SA'ïfe»

>Weetjes Stress Stress verslechtert de resultaten van sporters, blijkt uit het onderzoek waarop Rob Pijper 13 april promoveerde. Daarmee haalt hij de opvatting onderuit dat spanning bij wedstrijden de prestaties juist verhoogt. Hij liet mensen oefeningen doen op een klimwand. Mensen die laag aan de wand de oefeningen moesten doen, maakten minder fouten. Als ze de oefeningen echter hoger moesten doen, zagen ze klimsteunen eerder over het hoofd en durfden ze minder grote afstanden te overbruggen. Uit metingen van de hartslag bleek dat de stress toenam naarmate mensen hoger in de klimwand zaten. Volgens de onderzoeker gaan mensen onder stress op een lager niveau dan gewoonlijk functioneren en proberen risico's zoveel mogelijk te vermijden. (DdH)

Broeikas

«Ö^ÄZÄ,;,

Jl Joost Dessing Geboren: Gouda, 1978 Studie: Bewegingswetenschappen Promotie: 2005 VU Onderwerp: Hand-oogcoördinatie van bewegingen Functie: Postdoc

Negen VU-wetenschappers ontvingen eind vorig jaar een Venisubsidie van 200.000 euro voor driejaar onderzoel^. Deze NWObeurzen worden toegekend aan mensen die niet langer dan dne jaar geleden promoveerden en een veelbelovend onderzoeksvoorstel indienden. Dit is het tw/eede deel in een serie portretten van hen. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO: CHRISTIAAN KROUWELS

Ballen vangen

"Ik onderzoek hoe mensen een bal vangen of slaan. In een experiment krijgen ze een bal toegeworpen. Met infraroodcamera's kan ik heel precies de beweging van de arm registreren. Hierbij probeer ik een model op te stellen van hoe de hersenen bewegingen coördineren en hoe een arm mechanisch werkt. Later wil ik ook de activiteit in de hersenen meten. Doel van mijn onderzoek is te kijken of de theoretische modellen kloppen en te verbeteren zijn." Wat maakt jouw onderzoek belangrijk? "Het gaat echt om fundamenteel onderzoek, om beter te kunnen begrijpen hoe complexe bewegingen in zijn werk gaan. Daar bestaan allerlei theorieën over. Maar hoe het werkelijk zit, weten we niet precies. Bewegen is een heel ingewikkelde bezigheid. Je neemt iets waar en vervolgens wordt die informatie in de hersenen omgezet in stuursignalen voor de spieren die de daadwerkelijke beweging inzetten. Dat laat zich met makkelijk in één formule vatten. Natuurlijk kun je ook wel speculeren over maatschappelijk relevante toepassingen. Bijvoorbeeld hoe fietsers reageren als ze een botsing met een snel naderende auto willen voorkomen." Waarom aan de VU? 'Toen ik in 1996 ging studeren, was bewegingswetenschappen alleen mogelijk aan de VU. Inmiddels is er ook een opleiding in Groningen. Toen ik hier kwam, beviel het me prima en ik ben aan de faculteit gepromoveerd na een onderzoeksstage in Boston. Mijn huidige onderzoek is eigenlijk een voorzetting van mijn promotie. Ik zou dat ook ergens anders kunnen doen, maar mijn werk hangt ook sterk af van een nauwe samenwerking met collega's uit verschillende disciplines aan de VU. Ik verwacht hier veel van, wetenschappelijk. Ooit wil ik een tijdje ergens anders naartoe om mijn horizon te verbreden." Waarom kreeg uitgerekend jij die beurs? "De commissie vond mijn cv prima: cum laude afgestudeerd én cum laude gepromoveerd plus een beurs van mijn faculteit voor een buitenlandse stage voor excellente studenten. Nou ja, ik heb ook de prijs gekregen voor beste proefschrift van 2005 op het gebied van bewegingswetenschappen in Nederland. Verder had ik bij het interview het geluk dat er iemand in de

commissie zat die goed op hoogte was van de theorie waarop het werk gebaseerd is. Die stelde goede vragen, waarop ik weer de juiste antwoorden kon geven." Wat was je gaan doen zonder deze beurs? "Ergens anders proberen geld te vinden om onderzoek te doen. Ik had al overwogen naar het buitenland te gaan, maar na mijn promotie kreeg ik op de faculteit een aanstelling voor twee jaar om vervolgonderzoek te doen en een onderzoeksaanvraag te schrijven. Ik had nog een jaartje vooruit gekund, maar zonder beurs had ik zeer waarschijnlijk daarna niet kunnen blijven. Dus die beurs komt goed uit." Altijd al de wetenschap in gewild? "Op school was ik veel bezig met sport. Had topschaatser willen worden, maar ik kreeg problemen met m'n knieën en ben op mijn zestiende gestopt. Ik wilde verder met een bètastudie of geneeskunde. Maar toen ik via een neef bij bewegingswetenschappen op een voorlichtingsdag kwam, was ik helemaal verkocht. Ze lieten bijvoorbeeld zien hoe een duizendpoot loopt. Dat bewegen zo complex is, had ik nooit beseft. Ik ben een heel analytisch iemand. Wil precies weten hoe dingen in elkaar zitten. Wat dat betreft ben ik perfect terechtgekomen. Ik zou zo weer voor bewegingswetenschappen kiezen. Bovendien heb ik later nog een ongeluk gehad waardoor mijn achillespees is beschadigd. Nu kan ik nog maar één a twee keer in de week sporten." Ga je naar WK-voetballen kijken? "Natuurlijk! Daar zijn we heel fanatiek in op de faculteit Bewegingswetenschappen. Als er overdag een wedstrijd is, zal er ongetwijfeld wel ergens een toestel staan waar de wedstrijd gekeken kan worden. Voor mijn onderzoek is voetbal ook wel interessant, maar jongleren bijvoorbeeld nog meer. Dat doe ik zelf ook niet onverdienstelijk. Ik kan het met negen ballen en met drie ballen zelfs blind. En ik heb laatst nog geholpen bij de organisatie van de Nederlandse kampioenschappen jongleren."

Verbranding van biomassa (bos- en savannebranden) brengt aanzienlijk meer broeikasgassen in de atmosfeer dan gedacht. Op mondiale schaal bedraagt de hoeveelheid CO^ en methaan door biomassaverbranding ongeveer de helft tot een derde van de verbranding van fossiele brandstoffen als olie en aardgas. Dus terwijl het aantal eenheden broeikasgas door fossiele verbranding drie ppm (parts per million) CO^ bedraagt, zorgen bosbranden en dergelijke voor één tot anderhalf ppm. Fysisch geograaf Guido van der Werf toont dat aan in zijn proefschrift, waarop hij 12 mei hoopt te promoveren. Van der Werf, die drie jaar voor Nasa heeft gewerkt, combineerde satellietgegevens van bosbranden met een biogeochemisch model dat inschat hoeveel biomassa bij die branden in rook opgaat. Ook ontdekte van der Werf dat die bos- en savannebranden grotendeels verantwoordelijk waren voor de jaarlijkse variaties in groeisnelheid van COj en methaan. De resultaten van zijn onderzoek verschenen m gezaghebbende tijdschriften, zoals Science. (PB)

Bril De universele bril is bij een eerste test onder potentiële gebruikers succesvol gebleken. Dertig exemplaren van die bril, die speciaal ontwikkeld is voor mensen in ontwikkelingslanden, zijn getest door Indiase kinderen. Zij zijn erg enthousiast over de lenzen en de bril verbeterde hun zicht. De glazen zijn ontwikkeld door fysici van VUmc. De bril is gebaseerd op onderzoek van Nobelprijswiimaar Luis Alvarez die ontdekte dat wanneer twee zadelvormige optische lenzen over elkaar worden geschoven, verschillende optische sterkten kunnen worden gerealiseerd. Wanneer de bril op de markt komt, moet die maar een paar euro kosten zodat die betaalbaar is voor de doelgroep. (FB)

Wachtlijsten Als mensen met de ergste klachten voorrang krijgen in de zorg, lost dat een deel van de wachdijstproblematiek op, zo concludeert medicus Jurriaan Oudhoff in een onderzoek waarop hij 17 mei promoveert. Oudhoff deed onderzoek naar de acceptatie van wachdijsten. Hoe acceptabel artsen en patiënten wachtlijsten vinden, hangt af van de ernst van de klachten. Ongeveer een derde van de patiënten op de wachtlijst voor spataderen, galstenen en liesbreuken heeft ernstige klachten tijdens het wachten. Voor de overige patiënten is wachten minder erg. Momenteel wordt er nauwelijks gedifferentieerd naar de ernst van de klachten. Verder bleek uit Oudhoffs onderzoek dat mensen bereid zijn langer te wachten als ze daarover van tevoren worden geïnformeerd. (WV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen