Ad Valvas 2005-2006 - pagina 43

C U L T U U R

AP VALVAS 8 SEPTEMBER 2005

De voorleestafel in de Joods-Portugese Synagoge

MUZIEK: SPORTFREUNDE STILLER

MONUMENT: SYNAGOGE

Een tempel in Mokum

PAGINA 19

Dit is München!

FILM: SIN CITY

Über-strip

"Van de tachtigduizend Amsterdamse joden waren na de bevrijding nog slechts vijfduizend in leven", schrijft Geert Mak in Een kleine geschiedenis van Amsterdam. Ook de gebedshuizen van de joodse bevolking moesten het ontgelden: ze werden leeggeroofd, ontmanteld of vernield. De enige twee Amsterdamse synagoges die de oorlogsverschrikkingen ongeschonden hebben doorstaan zijn de Gerard Dou-sjTiagoge en de Joods-Portugese synagoge op het Jonas Daniël Meijerplein, beide te bezoeken tijdens de Open Monumentendagen op 10 en 11 september. Met de bouw van de Joods-Portugese Synagoge werd begonnen in 1671; toen was het de grootste synagoge ter wereld. De architectuur van het inderdaad indrukwekkend hoge gebouw is geïnspireerd op de Tempel van Salomo in Jeruzalem. Het is nog in gebruik, maar tussendoor worden er ook rondleidingen gegeven. Zo ook tijdens de Open Monumentendagen, maar dan voor niets. In 350 Nederlandse gemeenten zijn tijdens dit weekend monumenten gratis te bezoeken - dit jaar gebouwen die te maken hebben met het thema Religieus erfgoed. In Amsterdam gaat het om zo'n zestig locaties; behalve de genoemde synagoge (en die in de Gerard Doustraat) bij voorbeeld ook de Vrijmetselaarsloge in de Vondelstraat en de Fatihmoskee aan de Rozengracht. (NS)

Filmhuis Griffioen opent het nieuwe seizoen met onder meer de beste stripverfilming aller tijden: Sin City. En dat voor maar twee euro! Regisseur Robert Rodriguez vertaalde, met hulp van zijn vriend en assistent-regisseur Quentin Tarantino, de hard-boiled stripreeks van Frank Miller naar film. Het stripboek, zegt Rodriguez, was het scenario. En inderdaad is de superieure grafische schaduwwereld van Miller op ongelooflijke wijze tot leven gekomen. In shots, compositie, tempo en dramatisch gestileerd zwart-wit (met een dropje kleur hier en daar) is de film meer een strip dan alle stripverfilmingen tot nu toe. Duister, gewelddadig, snel, met mooie vrouwen en prachtige mannen: Bruce Willes, Mickey Rourke (eindelijk weer) en Benicio del Toro. En Rutger Hauer! Een onderzoekje leerde vorig jaar dat Griffioen-bezoekers er vaker HoUywood-films wilden zien. In de openingsweek Cinemania komt het filmhuis aan die wens tegemoet met titels als Sin City en Oscar-winnaar Million Dollar Baby (met en van Clint Eastwood). Niks mis mee, maar vergeet ook Simon niet: de beste Nederlandse film van 2004, en de beste film over euthanasie überhaupt. Van hilarisch tot intriest; check de trailer op www. simondefilm.nl. (KD)

Het Tian An Men Plein (het Plein van de Hemelse Vrede) kreeg wereldwijde bekendheid door de studentendemonstraties in 1989. Het beeld van een student die met opengesperde armen de oprukkende tanks probeerde te stoppen, maakte destijds een onuitwisbare indruk. De Chinezen hebben met het plein een haast religieuze relatie. Bijna allemaal willen ze ten minste één keer in hun leven de plek bezoeken. In Foam, het Fotografie Museum Amsterdam, kun je zien hoe 25 jonge beeldend kunstenaars uit China over hun Tian An Men denken. Het gaat om recente werken, waarbij ze gebruikmaakten van verschillende media - waaronder uiteraard fotografie. Elke kunstenaar levert ook nog in een paar zinnen commentaar op het plein. Er zijn ook werken te zien van bekende Magnum-fotografen, zodat een mooie vergelijking te maken is tussen de visie van de jongste generatie Chinezen en die van de meer gevestigde westerse orde. (NS)

Op www.openmonumentendag.nl staat alle Informatie over de deelnemende monumenten, activiteiten en openingstijden.

Cinemania. Ma 12 t/m vr 16 september. Alle films kosten deze week € 2,-. Filmhuis Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen, www.filmhuisgnffioen.com.

Tian An Men - Gate to Heaven. T/m 16 oktober in Foam, Keizersgracht 609, Amsterdam. Entree: € 5,-. wwAV.foam.nl.

GAO BROTHERS An installation on TAM, 2 0 0 0

FOTOGRAFIE: JONGE CHINEZEN

25 keer hemels

>De 'muurversierster' op boekenjacht Elke week laat Ad Valvas iemand voor vijftig euro boeken uitzoeken in de VU-boekhandel. Deze week: de mysterieuze kelderkunstenaar. ANNE PEK Ze gaat ermee ophouden, mailt ze. Anoniem, net als haar eerdere mailtjes. Want de 'muurversierder' die de afgelopen anderhalf jaar de nisjes in de fietsenkelder onder het hoofdgebouw met kunstzinnige voorwerpen vulde, koestert het mysterieuze waas dat om haar heen hing. Maar nu ze na meer dan 175 nisvuUers gaat stoppen - "de muur is vol" - wil ze haar identiteit wel prijsgeven. Ze heet Nina Dirksen, is 54, heeft lang in de culturele wereld gewerkt en zit nu bij het Onderwijsbureau van Economie. Doordat ze voor haar werk veel door de VU loopt, kon ze altijd wel even langs de kelder om een werkje te plaatsen. Ze fabriceerde ze thuis, van restjes en gevonden voorwerpen, want "het mocht niets kosten". Nee,

ze is nooit betrapt bij het aanbrengen van een werkje. En er is er ook nooit een gestolen. Ze zitten dan ook vastgeplakt. Behalve op kunst is ze dol op boeken. En omdat ze onlangs in IJsland was, wü ze nu graag een boek van een IJslandse schrijver. Vooral Halldór Laxness trekt haar: "Zijn boeken moeten op die van Henning Mankell lijken, en daar houd ik van." Helaas heeft de VU-boekhandel geen Laxness liggen. Maar Dirksen heeft al meteen een vervanger op het oog: Hebzucht van Elfiiede Jelinek (€ 23,50). "De boeken die ik al van haar ken, vond ik erg goed. Extreem van taalgebruik en onderwerpen." Het tweede boek wordt een thriller: Momentopnamevan Harlan Cohen (€ 17,50). "Van hem las ik ook eerder iets. Hij combineert spanning met humor." Nog negen euro te gaan. Dat wordt de pocketkast. Hmm, niets wat direct aanspreekt. Gelukkig meldt Dirksen dat ze zich graag laat beïnvloeden door anderen. "Dit is een geweldig boek", zegt de verslaggeefster en ze wijst op Ziek van liefde van lan McEwan (€ 7,90). Dirksen laat zich overtuigen, waarmee de teller op € 49,- stokt.

In Duitsland spelen ze met gemak een compleet voetbalstadion plat, in Londen zijn twee komende concerten al praktisch uitverkocht en komende dinsdag staan ze in de Melkweg: Sportfreunde Stiller. Drie frisse jongens uit München die al even frisse gitaarpop maken in hun moerstaal. In eigen land zijn ze waanzinnig populair: bij een eerder concert hadden ze een toen nog niet wereldberoemd Schots bandje in het voorprogramma, luisterend naar de naam Franz Ferdinand. De muziek van beide bands vertoont dan ook overeenkomsten in vrolijke aanstekelijkheid en strakke beats. Net als in Londen delen de Sportfreunde in Amsterdam het podium met twee bands uit München, Casino Cosmos en Monta, onder de noemer This is Munich (waarom niet Hier ist München?). Casino Cosmos maakt gitaarrock in de huidige traditie van Bloc Party, Kaiser Chiefs en, nu ja vooruit, Franz Ferdinand. De eenmansformatie Monta vormt dan weer een mooie tegenhanger, met intelligente, niet al te blijmoedige luisterliedjes. (NS) Ter gel^enheld van de avond This is Municli verioten we vier pakketten met elk een cdsingle van Sportfreunde Stiller en twee kaarten voor de avond. Belangstelling? Mail dan voor maandag 12 september 17.00 uur je naam en telefoonnummer naar de Ad l'a/i'as-redactie, actie@advalvas.vu.nl, o.v.v. This is Munich. This IS Municli. Di 13 september, 20.30 uur in de IVlelkweg, Lijnbaansgracht 234A. Entree: € 13,- + lidmaatschap, www.melkweg.nl.

WGOIHIEIIIIEDEDEinail

Fictie won-fictie De best verkochte boeken van de afgelopen maand in de VUboekhandel: 1) Wettenbundel Privaatrecht 2) Wettenbundel Staats- en Bestuursrecht 3) Berenson, Basis Business Statistics 4) J. van Hoof, Sociologie en de moderne samenleving 5) Concise Oxford English Dictionary

Gerard Reve - Geert van Oorschot

Briefwisseling 1951-1987 vanaf 9 sept.

800 pag./gebonden € 45,-

| v u 5oe/c/?flndc/[Amsterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen