Ad Valvas 2005-2006 - pagina 543

AP VALVAS 15 JUNI 2 0 0 6

F I L O S O F I E X R E C E N S I E

PAGINA 1 1

Engagement in de Amerikaanse literatuur, dat was toch het onderzoeksdoel voor filosoof Allard den Duik? Jazeker. Zijn laatste column schetst betrokken lezers tijdens een enerverende lezing.

Literatuur leeft! Mijn verblijf in de Verenigde Staten loopt op zijn eind. Nog twee weken en dan is het voorbij. Een van mijn laatste wapenfeiten is het bijwonen van een lezing van Chuck Palahniuk (spreek uit: PoUa-nik), schrijver van onder meer Fight Club. De lezing vindt plaats in Strand Bookstore. Voor de detir staat een lange rij, die door de hele boekhandel blijkt door te lopen. De weinige beschikbare stoelen zijn allang bezet en de meeste gangpaden, waarvan de meeste niet eens uitzicht bieden op het sprekerspodium, zijn volledig verstopt. Een winkelmedewerkster - 'Nita M.' aldus haar naambordje, en een 'Militant Lesbian' volgens haar T-shirtopdruk - probeert op hardhandige wijze een soort van doorgang vrij te houden, maar haar missie is hopeloos. Er moeten inmiddels meer dan vijfhonderd mensen binnen zijn, maar het trapgat blijft nog altijd nieuwe Palahniuk-fans uitbraken. Allerlei verschillende bevolkingsgroepen zijn vertegenwoordigd, leeftijd 14 tot 44, blank, zwart, latino of Aziatisch, skaters met piercings, mannen in pak, rijkeluiskinderen in Ralph Lauren en homomannen met make-up. Desgevraagd vertelt Nita M. me dat de eerste mensen al vijf uur van tevoren kwamen opdagen. Het gejoel is oorverdovend als Palahniuk het sprekerspodium bestijgt. Hij krijgt het welkom van een filmster. Palahniuk gooit driehonderd geparfumeerde rozen in het publiek, die naar achter moeten worden doorgegeven. "Als er minder rozen zijn dan mensen", verkondigt hij met een glimlach, "dan overtreden we de brandweervoorschriften". En natuurlijk zijn we m overtreding: slechts een enkele roos komt verder dan halverwege het opeengepakte publiek, en zelfs vooraan heeft lang niet iedereen een stinkroos.

Plastic ratten Palahniuk wil kennelijk voorkomen dat zijn lezingen standaard, saai en literair zijn. Want nadat hij een verhaal heeft voorgelezen - over een steroïdengebruikende stnpper met epilepsie -, gooit hij plastic ratten, ogen en ingewanden in het uitzinnige publiek. Vervolgens krijgen Palahniuks fans de kans om vragen te stellen. De vragen variëren van "waar komen baby's vandaan?" (antwoord: "de babyfabriek") tot "waarom schrijf je?" (antwoord: "vanwege het contact met mensen die me vervolgens hun eigen verhalen vertellen"). Als het tijd is voor de laatste vraag, begint een klein, donkerharig meisje opgewonden op en neer te springen en te zwaaien. Vanwege haar enthousiasme krijgt ze het woord, en ze zegt: "Ik moet over vijf minuten terug naar Pennsylvania; kan ik nu naar voren komen om met je op de foto te gaan?" Palahniuks werk trekt duidelijk een hoop mensen aan. Hij is niet mijn favoriete schrijver, zijn lezingen zijn enigszins oppervlakkig en zijn fans behandelen hem misschien iets te veel als een goeroe. Maar ze lezen, nee, verslinden zijn boeken. Meer dan zeshonderd man staat op een dinsdagavond opeengepakt in een bloedhete boekhandel met een slechte akoestiek, om te luisteren naar een schrijver. Als ik mensen vertel over mijn filosofieproject, en wat ik wil vertellen over de hedendaagse cultuur en de bemoedigende richting waarin sommige kunstenaars haar proberen te wijzen, krijg ik vaak de reactie: "maar waarom houd je je dan bezig met het analyseren van literatuur? Jongeren lezen niet meer". Die mensen kan ik na deze avond definitief weerleggen: Zie! Literatuur leeft! Voor meer informatie: vww.allarddendulk.nl

'Levensbeschouwelijke vorming is weer in Alle scholieren en studenten moeten levensbeschouwelijke vorming krijgen, vindt pedagoog Sichren Miedema. Zijn oproep krijgt steeds meer steun, ook binnen de VU. DIRK DE HOOG "Aandacht voor levensbeschouwelijke vorming binnen het onderwijs is weer helemaal in", stelde pedagoog Siebten Miedema vorige week tevreden vast op een symposium. Daar werd de opheffing gevierd van de Hendrik Pierson Leerstoel, die Miedema jarenlang had bezet. Die leerstoel was dertien jaar geleden in het leven geroepen om meer wetenschappelijke aandacht te krijgen voor levensbeschouwelijke vorming op protestantse scholen. In die jaren maakten christelijke scholen een diepe identiteitscrisis door. Volgens Miedema is het tij gekeerd. Men kan weer trots christen of anderszins religieus zijn, ook aan de VU. De universiteit heeft aandacht voor levensbeschouwelijke vorming volwaardig opgenomen in het onderwijs- en onderzoeksprogramma en gaat vanaf september Miedema en zijn staf volledig zelf betalen, waardoor de bijzondere leerstoel opgeheven kon worden. De hernieuwde aandacht voor levensbeschouwelijke vorming komt mede door maatschappelijke ontwikkelingen zoals de aanslagen van moslimfundamentalisten. Maar de denkers over levensbeschouwelijke vorming hebben zelf ook een grote ontwikkeling doorgemaakt, wordt uitgelegd in de dikke bundel Levensbeschouwelijk leren samenleven die verscheen ter

gelegenheid van het opheffen van de genoemde leerstoel.

Interlevensbeschouwelijke universiteit In een ander boekje wordt die ontwikkeling handzamer uiteengezet Het heet simpel Beweegredenen, VU-wetenschappers en levensbeschouwing. Het is de samenvatting van een bijeenkomst die de Vereniging VU-Windesheim vorig jaar december hield over de identiteit van de universiteit. Daarin vertelt Miedema dat hij op het laatste moment de titel van zijn lezing 'Naar een levensbeschouwelijke

^Er wordt niet meer uitgegaan van één ware levensovertuiging ^ universiteit' heeft aangepast in 'interlevensbeschouwelijke universiteit'. De toevoeging van dat ene woordje maakt een wereld van verschil. Vroeger ging de discussie vooral over de vraag wat de juiste invulling van de christelijke grondslag was. Wat is de ware gereformeerde wetenschap? Levensbeschouwelijke opvoeding was godsdienstige opvoeding. Die lijn is vanaf

de oprichtmg van de VU in 1880 problematisch geweest. Bij de start woedde de discussie al of de VU toegankelijk moest zijn voor beschouwelijk * alleen echte gereformeerden, voor leren samenleven !' alle protestanten of zelfs voor alle christenen, inclusief katholieken. "Overzien we de ontwikkelingen van onze universiteit vanuit levensbeschouwelijk perspectief, dan kunnen we constateren dat deze zich in die 125 jaar ontwikkeld heeft van een gereformeerde te creëren moeten mensen ook léren omgaan universiteit in de beginperiode, via een oecumet democratie en fundamentele mensenmemsch-christelijke universiteit m de jaren zestig en nu anno 2005 gaat in de richtmg van rechten. Vnje en democratisch denkende burgers ontstaan tenslotte met vanzelf Daar moet een interlevensbeschouwelijke universiteit", je ze voor opvoeden! aldus Miedema. Er wordt niet meer uitgegaan van één ware levensovertuiging, maar van Siebren Miedema en Gerdien Bertram-Troost vele opvattingen. Interlevensbeschouwelijke vormmg gaat over meer dan alleen het kennis- (red.), Levensbeschouwelijk leren samenleven, Opvoeding, Identiteit Ontmoeting, Uitgeverij Meinemen van eikaars opvattingen, ook over het nema, Zoetermeer 2006, € 19,90 leren reflecteren daarop. Volgens Miedema zou overal m het onderwijs Bart Voorsluis (red). Beweegredenen VU-wetensprake moeten zijn van mterlevensbeschouweschappers-en levensbeschouwing. Uitgave van VUlijke vorming. In die zm zou het onderscheid podium en Vereniging VU Windesheim, 2006. tussen bijzonder en openbaar onderwijs moeTe bestellen via: www.verenigingvuwindesheim.nl ten verdwijnen. Om een leefbare samenleving

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen