Ad Valvas 2005-2006 - pagina 509

AD VALVAS 1 JUNI 2006

0_N_DERVV

I J S

De video rukt op

PAGINA 9

CD Gedrag observeren

'Nu even een filnnpje' studenten kijken steeds vaker naar videobeelden in de collegezaal. Als ze daar tenminste nog zitten, want ze kunnen zelfs thuis college volgen op cd. Variaties op lessen in beeld. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO: CHRISTIAAN KROUWELS

Het gebruik van video in het onderwijs is hot. Steeds meer docenten leuken hun colleges op met een filmpje. Studenten maken geregeld opdrachten aan de hand van bewegende beelden. De computer en het internet verge­ makkelijken het gebruik van video in het onderwijs. Het beeld lijkt de docent te verdringen, of beter gezegd, het onderwijs wordt multimediaal. De toepassingen van video zijn zo veelzijdig dat Janneke van der Hulst even moet nadenken over de vraag wat niet goed werkt met videogebruik. Zij is onderwijs­ kundige en adviseur ict­toepassmgen bij het Onderwijscentrum VU en lid van de videogroep VU. Die groep organiseert regelmatig bijeenkomsten voor docenten en geeft informatie over videogebruik. "Wat niet werkt, is een camera achter in de college­ zaal zetten en studenten in een zaal ergens anders laten meekijken. Dat is het combineren van de slechte kanten van twee media. Het levert een saai beeld op en vaak slechte geluidskwaliteit waar de student passief naar zit te kijken. Het is natuurlijk wel goedkoop, maar levert geen kwaliteit op", aldus Van der Hulst.

verhoor van een verdachte geeft andere informatie dan een uitgetypt proces­verbaal. Met beeld heb je meer te maken met emoties dan bij geschreven teksten."

Jezelf terugzien Of beelden per definiüe informatie indringender over­ brengen, weet Van der Hulst niet. "Wel bekend is dat informatie die via verschillende kanalen binnenkomt, beter blijft hangen. Dus maak gebruik van verschillende technieken. Wissel dingen met elkaar af. Een kort film­ pje tijdens een hoorcollege verhoogt de aandacht. Maar een student die een uur alleen maar naar een beeld­ scherm zit te kijken, dut weg. Laat die actief opdrachten maken, of biedt de informatie zo aan dat hij even kan stoppen om koffie te drinken." Een andere nuttige toepassing van video is zelfreflectie bij het aanleren van vaardig­ heden. Dat gebeurt bij de lerarenopleiding. De lessen die een student geeft, worden opgenomen en later bespro­ ken. "Zulke mogelijkheden zijn er ook bi) andere studies. Jezelf op video terugzien is heel leerzaam. Dat geldt ook voor huisartsen in opleiding, mensen die interviews moe­ ten houden of juristen die een pleidooi leren houden. Met de huidige technieken is het grote voordeel dat je niet een hele videoband hoeft af te kijken, maar dat je met de computer opvallende stukjes eruit kunt halen en bespreken." Van der Hulst ziet ook mogelijkheden studenten zelf video's te laten maken. "Als je een bepaald onderwerp wilt behandelen, kan het heel leuk zijn studenten vooraf deskundigen over dat onderwerp te laten interviewen en daar een videocompilatie van te maken."

'Met beeld heb je meer te maken met emoties^

Emotieloos Vanwege de enorme toestroom van studenten kregen bijvoorbeeld vorig jaar studenten psychologie aan de UvA op deze manier college. "Je merkte hoe dat werkte toen Balkenende en Hirsi Ali dit voorjaar aan de VU gastcolleges gaven. In de zaal ging het er heel levendig en emotievol aan toe, maar daar merkte je weinig van als je naar een beeldscherm in de hal stond te kijken. Onderwijs is niet alleen overdracht van informatie. Het is ook een sociaal proces. We praten tegenwoordig niet voor niets zoveel over de community of kamers. De tech­ niek zal de docent nooit kunnen vervangen. Als je al video­onderwijs op afstand aanbiedt, zorg dan dat het mteractief werkt door studenten via een beeldverbinding vragen te laten stellen." Waar het volgens Van der Hulst om gaat, is dat je vooraf goed nadenkt welke kennis en vaardigheden je wilt overbrengen en wat daarbij goede technieken zijn. "Geneeskundestudenten moeten op hun pc echo's be­ kijken van foetussen en daar vragen over beantwoorden. Vroeger liet de docent die filmpjes in de collegezaal zien en vertelde zij wat die beelden voorstelden. Nu de stu­ denten zelf die beelden moeten bestuderen, zijn de ten­ tamenresultaten een stuk beter. Zulke toepassingen kun je ook voor andere onderwerpen bedenken. Een gefilmd

Stamelen Techniek hoeft geen struikelblok meer te zijn volgens de onderwijskundige. "De tijd van zelf het wiel uitvinden is al lang voorbij. Er zijn allerlei kant­en­klare computer­ en intemetprogramma's beschikbaar en het bedienen van een camera is ook niet moeilijk. Bovendien geven het Onderwijscentrum en het Audiovisueel Centrum ondersteuning en allerlei cursussen. Misschien is het wel makkelijker dan thuis de video programmeren." Woensdag 21 juni is er weer een workshop video m het onderwijs. Eén probleem wil Van der Hulst nog wel noemen. "Je moet altijd opletten hoe het met het copynght van de beelden zit. Het AVC heeft veel programma's van de publieke omroepen op video en via internet beschik­ baar, maar die mogen alleen binnen de VU worden gebruikt. En bij het zelf maken van opnames moet je beslist voorkomen dat die beelden gaan rondzwerven op internet. Niemand wil later geconfronteerd worden met opnames die gemaakt zijn toen je als stagiaire voor de klas stond te stamelen." Meer informatie: www.icto.vu.nl/video

Bij psychologie en pedagogiek moeten de bachelorstudenten voor een onderzoekspracticum videofilmpjes bekijken en daar vragen over beantwoorden. Het gaat om het leren observeren van mensen. Voorbeeld: aan een jongen wordt de vraag gesteld of hij een (gestolen) koptelefoon in zijn tas heeft. In het ene filmpje is dat het geval, in het andere niet. De studenten moeten verschillen in het gedrag benoemen. Bijvoorbeeld of in het ene filmpje de jongen meer met z'n handen beweegt dan in het andere. De filmpjes zijn door de faculteit gemaakt en sommige zijn al meer dan tien jaar oud. "Toen stonden ze nog op een videoband die studenten bij een tv­toestel moesten bekijken. Nu kan dat via blackboard op de computer", vertelt facultair ict­ adviseur Rob van Leeuwen. Studenten mogen zelf weten waar en wanneer ze het practicum doen. Ze moeten het afsluiten met een toets die nog ouderwets door de docent wordt nagekeken. Veel studenten komen toch voor het practicum naar de universiteit. "We garanderen dat het systeem werkt op de computerzalen van de faculteit, want de computers van studenten thuis zijn voor ons natuurlijk niet te controleren. Voor video heb je in ieder geval een goede internetverbinding nodig. Veel flats op Uilenstede hebben dat nog niet", aldus Van Leeuwen.

O In je eigen tempo Wie het eerstejaarsvak bestuursrecht volgt, krijgt bij de syllabus een cd. Daarop zie je docent Jan Struiksma die voor een schoolbord college staat te geven. Op de computer kunnen studenten ook de sheets die hij gebruikt, bekijken. Daarnaast krijgen studenten negentig opdrachten en de mogelijke antwoorden daarbij. Struiksma werkt voor het derde jaar tevreden met het systeem. "Meer dan zeshonderd studenten moeten dat college volgen. Dan kun je een paar grote hoorcolleges geven, maar dat werkt niet geweldig. We willen grote aantallen studenten toch kleinschalig onderwijs aanbieden. Daarom werken de studenten in groepjes van dertig onder begeleiding van een docent." Voordeel van de cd is volgens Struiksma dat studenten op eigen gelegenheid en in eigen tempo de stof kunnen bestuderen. "Toen ik ermee begon, klaagden studenten dat ze het niet gezellig vonden. Maar daar zijn die werkgfroepen voor. Daar kunnen ze vragen stellen en de bestudeerde stof bespreken. Het is geen louter videocollege, maar een integrale aanpak. Bovendien is het ook handig voor deeltijdstudenten en hbo'ers die willen doorstromen. Die kunnen in hun eigen tijd sneller door de stof heen. Ik heb de colleges zelf opgenomen in een werkgroepkamertje. Ai die opdrachten maken en op cd zetten, daar ben ik een haHjaar mee bezig geweest."

O Uitstekende feedback Bij de lerarenopleiding is het gebruikelijk dat er video­opnames gemaakt worden van lessen die studenten op hun praktijkschool geven. Sinds een paar jaar is daar een aparte leeromgeving voor ontwikkeld: Dhridu. Studenten kunnen via de computer videofragmenten van elkaar bekijken en feedback geven. Ook de opleidingsdocent kan feedback geven. Docent vakdidactiek biologie Els Scheringa heeft meegeholpen het systeem te ontwikkelen. "Voordeel is dat je specifieke opdrachten aan de studenten kunt geven. Bijvoorbeeld fragmenten selecteren die laten zien hoe studenten de klas aan het werk zeften of momenten die de studenten zelf moeilijk vonden. Daar krijgen ze dan van medestudenten commentaar op. Ze vinden deze vorm van feedback heel leerzaam, want ze zien dingen van zichzelf die ze eerder niet hadden opgemerkt." Het systeem werkt met sfream/n^'video. Daarbij worden de filmpjes vanaf een centrale server bekeken. Dat maakt het systeem veiliger, want de filmpjes kunnen niet worden gekopieerd. Deze methode is al bij diverse universiteiten en hogescholen beschikbaar. Uiteraard leren studenten zelf video­opnames te maken en digitaal te monteren. Dividu IS ontwikkeld in het kader van de Digitale Universiteit, een samenwerkings­ verband van verschillende hoger onderwijsinstellingen. IKCQOISlDIKDeDaW

^j^j^^?W^*??W?WWp?PS^?W*W>wP?**^^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen