Ad Valvas 2005-2006 - pagina 191

AD VALVAS 24 NOVEMBER 2005

W E T E N S C H A P

VIDI-beursberichten (3)

PAGINA 7

>Weetjes

FOTO: CHRISTIAAN KROUWELS TEKST: ANNEMIEKE BOSMAN

Naam: Danielle Posthuma Leeftijd: 33 Onderzoeksgebied: statistische genetica Functie: universitair docent Subsidiebedrag: 600.000 euro

Woordblindheid De ene dyslecticus is de andere niet. Dat is de belangrijkste conclusie in het proefschrift van Taco Horsley. Hij promoveert 24 november op een onderzoek naar de hersenactiviteit van dyslectici. Verschillende typen woordblindheid worden veroorzaakt door verschillen in hersenactiviteit, ontdekte Horsley. Sommige dyslectici hebben moeite om de juiste klank aan lettertekens en woorden te koppelen, andere dyslectici herkennen bijvoorbeeld een woordbeeld niet en moeten alles letter voor letter lezen. Horsley onderzocht dyslectici met verschillende soorten van woordblindheid en hij kwam erachter dat de hersenactiviteit bij de verwerking van gelezen woorden verschilt per type dyslexie. (WV)

MS Onder leiding van een medisch specialist van het VUmc zijn de criteria voor het stellen van een diagnose voor Multiple Sclerose (MS) zo aangepast dat deze ziekte met behulp van een MRI-scan eerder en onomstotelijk vastgesteld kan worden. Hoogleraar neurologie Chris Polman leidde het internationale panel dat de criteria aanscherpte. In het panel zat ook VUmc-hoogleraar radiologie Frederik Barkhof Hij ontwikkelde de zogenoemde Barkhof-criteria, die duidelijker onderscheid kunnen maken tussen MS en andere diagnoses met afwijkende resultaten van een MRI-scan. Een voordeel van de nieuwe diagnosecriteria is dat MS eerder vastgesteld kan worden, zodat medicijnen effectiever ingezet kunnen worden. Bovendien wordt de diagnostische periode, die voor patiënten erg zwaar is, ingekort. (FB)

De vidi-subsidie wordt door NWO uitgekeerd aan excellente onderzoekers om ze de mogelijkheid te geven een eigen onderzoekslijn op te zetten. In 2005 kregen vier VU-wetenschappers de subsidie. Dit is het derde deel in een sene portretten van hen.

E e n geboren Willy Wortel? "Als meisje wilde ik actrice worden. Of tapdanseres. Ik was aanvankelijk niet bepaald wetenschappelijk georiënteerd. Hoewel... puzzels konden mijn aandacht eindeloos vasthouden, die móést ik oplossen. En als ik ze had opgelost, wilde ik weer verder met de volgende. Dat is eigenlijk altijd mijn drijfveer geweest: iets nieuws ontdekken. Daarom heb ik ook altijd veel gereisd bijvoorbeeld. En op school was ik zeer fanatiek in wiskunde. Ik nam met minder dan een tien geen genoegen, ben zelfs een keer boos op een leraar afgestapt omdat hij het gewaagd had me een acht te geven! "Pas tegen de tijd dat ik ging studeren, formuleerde ik voor mezelf vragen die je wetenschappelijk zou kunnen noemen, die ik wel had willen oplossen. Eén: hoe zit de menselijke geest in elkaar en twee: waarom is de wereld ontstaan? Ik zag dat als hetzelfde probleem, maar de sterrenkundige component van het vraagstuk bleek wel erg moeilijk voor mij. Dus toen bleef de psychologie over."

Wat doe je h i e r eigenlijk? "Ik houd me bezig met de nature-nurture-kwestie. Onderzoek op dat terrein wordt inmiddels al wel honderd jaar gedaan, maar er blijft genoeg over om uit te pluizen. Zeker nu we het menselijk genoom eenmaal in kaart hebben gebracht, is dit onderzoeksgebied weer heel spannend. "De meesten zeggen: genen en omgeving, dat is een optelsom. Maar je ziet bijvoorbeeld dat lang niet iedereen die rookt, ook longkanker ontwikkelt. Het is gebleken dat je én stevig moet roken én een bepaald genotype moet hebben, wil je die ziekte daadwerkelijk krijgen. Ik verwacht dat je dat mechanisme ook op het cognitieve vlak kunt aantonen. Intelligentie bijvoorbeeld is uitermate erfelijk bepaald, toch kunnen binnen één gezin grote verschillen optreden als het gaat om het verwerven van kennis. Het zou mooi zijn als we konden ontrafelen hoe dat allemaal in elkaar zit. "Maar zover is het nog niet. Op dit moment ben ik vooral bezig met gegevens analyseren, papers schrijven en lesgeven. Dat laatste vind ik leuk om te doen, maar mijn hart ligt vooral bij het onderzoek."

S l i m m e r d a n de rest? "Een Vidi-beurs haal je op grond van wat je inmiddels hebt bereikt en niet omdat je opeens een briljant idee hebt gekregen. Dat telt natuurlijk mee, maar er wordt door de toewijzingscommissie toch vooral naar je cv gekeken. Met andere woorden: als je wordt afgewezen, is dat iets wat je persoonlijk kunt opvatten. Dat zou ik - mijzelf kennende - zeker hebben gedaan. Hoewel ik heel graag in de prijzen wilde vallen, heb ik daarom steeds een slag om de arm gehouden. Dat er binnen onze vakgroep verscheidene mededingers waren, maakte het extra spannend. Gelukkig hebben we hem allemaal gekregen. Ik dus ook, en dat zegt misschien wel iets."

Managementzorgen "Ik kan nu een postdoc en een aio aanstellen, het lijkt me geen enkel probleem om hen leiding te geven. Daar heb ik natuurlijk ook wel ervaring in opgedaan ondertussen. "Andere mensen begeleiden is niet altijd even makkelijk. Zeker ook omdat je je, als je het beste uit anderen wilt halen, niet kunt houden aan een standaardaanpak. Wat bij de één werkt, slaat bij de ander totaal niet aan. Het kost wel even tijd voor je de juiste werkwijze met elkaar hebt gevonden. Verder houd ik er eerlijk gezegd niet van me al te autoritair op te stellen. Ze moeten natuurlijk wel doen wat ik zeg, maar bazig, nee, dat zou ik nooit willen zijn."

Botsende belangen "Ik heb nu ouderschapsverlof, dat wil zeggen dat ik vier dagen per week werk. 's Avonds, als de kinderen slapen, ga ik meestal weer achter de computer zitten om alles af te maken wat nog op me ligt te wachten. Dat wil zeggen: de leuke dingen. Vervelende karweitjes doe ik niet 's avonds, anders wordt het wel een erg grote opoffering. "Als moeder doe ik het volgens mij wel goed, maar ik merk dat ik toch wel eens last heb van schuldgevoelens jegens de kinderen. Bijvoorbeeld wanneer ik in de speeltuin niet gezellig met de jongste zandtaartjes ga bakken, maar op een bankje een stapel artikelen zit door te nemen. En omgekeerd, hier op de faculteit heb ik me onsterfelijk belachelijk gemaakt door een keer een etentje met een Nobelprijswinnaar te laten schieten voor een rapportbespreking van de oudste. Maar ik vond gewoon echt dat ik daar naartoe moest."

Samir A. 'Rechters zijn niet doof en blind voor opvattingen van burgers en politici', zegt rechtsfilosoof Arend Soeteman in De Volkskrant van 19 november. 'Maar ze zijn er wel in getraind hun eigen moraal en politieke opvatting buiten hun overwegingen te houden.' Aanleiding voor Soetemans opmerkingen is de publieke verontwaardiging over de vrijspraak van polderterrorist Samir A.. Soeteman vindt dat rechters hun vonnis vaker aan het publiek zouden moeten uitleggen. "Voor leken is zo'n vonnis misschien onbegrijpelijk", zegt Soeteman. "Maar het is geen verdienste van een vonnis als dat aansluit bij wat de meeste mensen willen. Het is een verdienste als het vonnis aansluit bij het recht." (PB)

Banken "Als banken grensoverschrijdend hun krachten bundelen, moet er beter toezicht komen", zei hoogleraar financiën en bedrijfskunde van de financiële sector Dirk Schoenmaker m zijn oratie van 17 november. In Europa bestaat, in tegenstelling tot de Verenigde Staten, geen centrale autoriteit die kan ingrijpen als bijvoorbeeld een grote bank in problemen komt en een economische crisis dreigt. Er is op Europees niveau afgesproken welke procedures dan moeten worden gevolgd, maar die zijn vrijblijvend. In NRC Handelsblad van 17 november pleit Schoenmaker daarom voor juridisch inhoudelijke afspraken tussen de Europese lidstaten. Schoenmaker voorspelt dat door het toenemende aantal grensoverschrijdende fusies de discussie daarover over vijfjaar zal worden gevoerd. Weer vijf jaar later zal er volgens hem dan eindelijk serieus werk van worden gemaakt. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen