Ad Valvas 2005-2006 - pagina 259

AP VALVAS 19 JANUARI 2006

W E T E N S C H A P

Aan universiteit geen ruimte voor multidiscipline

PAGINA 7

>Weetjes

Laroui kiest voor fictie Schrijver-milieuwetenschapper Fouad Laroui heeft ontslag genomen bij de VU en gaat fulltime schrijven. 'Collega's vertelden me dat ik geen echte wetenschapper ben omdat ik romans schrijf.' TEKST: PETER BREEDVELD FOTO: MARIJN ALDERS

Hasj 'Gebruik van carmabis voor je achttiende jaar leidt tot een hoger risico op gebruik van harddrugs op latere leeftijd', concluderen Dorret Boomsma en Jacqueline Vink in een artikel in het tijdschrift Behavior Genetics. Ze vergeleken tweelingen van vwe de een wel op jonge leeftijd blowde en de ander niet. De hasjrokers hadden een twee- tot vijfmaal zo grote kans op harddruggebruik later. De Nederlandse cijfers komen overeen met eerder onderzoek in Australië. Daar is gebruik van softdrugs verboden. Dit lijkt erop te wijzen dat door legalisering van cannabis het gebruik van harddrugs niet zal afnemen. Wel gebruiken in Nederland minder mensen carmabis dan in landen waar het goedje verboden is. De onderzoekers pleiten ervoor het gebruik van cannabis voor het achttiende jaar tegen te gaan. (DdH)

Hoortest

In zijn favoriete lunchcafé zit schrijver Fouad Laroui aan een tafeltje met een beeldschone Marokkaanse jonge vrouw. Ze praten wat, Laroui geeft haar zijn e-mailadres en ze nemen afscheid. "Sinds ik een tijdje geleden door een Marokkaans televisieprogramma ben geïnterviewd word ik voortdurend benaderd door Marokkanen die in Amsterdam wonen", legt hij uit. "Deze vrouw is met haar man naar Amsterdam gekomen, daarna gescheiden en nu weet ze niet hoe ze in Nederland haar leven weer op de rails krijgt. Ik geef zulke mensen altijd dezelfde raad: Leer Nederlands spreken en maak Nederlandse vrienden. Vooral over dat laatste zijn ze altijd verbaasd. 'Maar Nederlanders zijn koud en afstandelijk', zeggen ze. 'Hoe weet je dat?' antwoord ik dan. 'Hoeveel Nederlanders ken je eigenlijk?'" Sinds 1 januari is Laroui een vrij man. Hij heeft ontslag genomen als milieuwetenschapper bij de VU en is fulltime schrijver geworden. Zijn wetenschappelijke carrière gaf hem geen bevrediging meer. "Altijd wanneer er een nieuwe decaan of directeur aantreedt, kun je er zeker van zijn dat hij in zijn speech zal benadrukken dat wetenschappers verschillende disciplines moeten combmeren. In de praktijk ben je alleen een goede wetenschapper als je veel artikelen publiceert. Dat lukt alleen als je een echte vakidioot bent en je je 24 uur per dag bezighoudt met jouw eigen specialisatie. Dan ben je de hele dag bezig met een heel klein deelgebiedje van je vak dat alleen begrepen wordt door een handjevol andere mensen in de wereld. Dus wie echt multidisciplinair bezig is, komt aan het eind van het jaar flink op de koffie." "Die manier van beoordelen stoorde me eind jaren negentig al, toen ik nog in Engeland aan de universiteit van York werkte. Daar moesten we vier artikelen per jaar in toptijdschriften publiceren. Een nieuwe decaan schroefde dat aantal op tot zes. Ik heb toen mijn biezen gepakt en nu zie ik het in Nederland ook gebeuren. Zelfs als je goede, boeiende colleges geeft - en dat is toch een belangrijke taak op een universiteit - telt dat niet mee bij je eindbeoordeling. Ik wil heel

graag multidisciplinair zijn, ik bevind me op het snijvlak van hard science, milieuwetenschap en menswetenschappen. Ik heb daar een brief over geschreven aan een decaan, maar geen antwoord gekregen."

Kind in snoepwinkel Op de universiteit voelde Laroui zich als een gulzig kind in een snoepwinkel. Regelmatig bezocht hij oraties van collega's die niks met zijn vak te maken hadden, maar die hem gewoon interessant leken. Hij kan er smakelijk over vertellen. "Een van de beste oraties die ik het afgelopen jaar heb gehoord was die van bioloog Jan Boersema over Paaseiland, en in een oratie van een nieuwe hoogleraar oogheelkunde passeerde tot mijn stomme verbazing de middeleeuwse islamitische filosofie." Het verbaast hem dat zijn collega's niet net zo geïnteresseerd zijn in de ontwikkelingen in andere vakgebieden. "Aan de VU zit de beroemdste paleontoloog van Nederland: Jan Smit. Hij heeft de theorie van die komeetinslag als oorzaak van het uitsterven van de dinosauriërs bevestigd. Die man is wereldberoemd, je kunt niet om hem heen. Maar aan de VU kent niemand hem! 'Jan Smit?', zeggen ze: 'is dat niet die smartlappenzanger?'"

Handelaar in fictie

Laroui heeft inmiddels vijf romans op zijn naam staan. Onlangs verscheen zijn nieuwste Het tragische einde van Philomène Tralala. "Het feit dat ik romanschrijver ben heeft op de universiteit ook tegen me gewerkt", vertelt hij.

^Wie echt multidisciplinair bezig isy komt aan het eind van het jaar op de kofße ^

"Collega's hebben me letterlijk gezegd dat ik geen echte wetenschapper ben omdat ik romans schrijf. 'Jij bent een handelaar in fictie', kreeg ik te horen. Dat is gekscherend bedoeld, maar toch." Philomène Tralala gaat over een Franse zwarte schrijfster van Marokkaanse afkomst die maar niet loskomt van haar imago als zwarte, Marokkaanse 'exoot' waarmee de sjieke literaire critici haar hebben opgescheept. Het wordt haar regelmatig te veel waardoor ze zich overgeeft aan woeste scheldtirades. 'Een uiterst vindingrijk, Céline-achtig proza, dat door Frans van Woerden met merkbaar plezier in het Nederlands is vertaald', schrijft dagblad Trouw over het boek [Laroui schrijft zijn romans in het Frans, PB]. Ondanks het positieve oordeel is Laroui niet blij met dat 'Céline-achtig proza': "Mijn volgende boek ga ik anders schrijven, want ik ben het zat om steeds te lezen dat ik schrijf als Louis Ferdinand Celine. Ik schrijf gewoon zoals ik denk dat mensen praten. Maar in mijn volgende boek maken ze hun zinnen netjes af"

Exit exotisme

"Ook ga ik in mijn boeken minder naar de Franse literatuur verwijzen. Met die verwijzingen plaats ik mezelf in de traditie van de Franse literatuur. Toch denken veel literaire recensenten dat ik in de traditie van de Arabische literatuur schrijf. Ik word gezien als een exotische schrijver, terwijl ik helemaal ben gevormd door de Franse literatuur. Inderdaad, dat is hetzelfde probleem als waar Philomène mee kampt. Ik bedoel: hou jij van Woody Allen-films? Ik ook! Hou je van Bach? Ik ook! Dus hoe exotisch ben ik nou werkelijk? "Een paar weken geleden dineerde ik met de schrijfster Yasmina Alias; arabist Hans Jansen was er ook bij. Alias komt uit Somaliè, ze ziet er exotisch uit, net als Philomène. Maar als je ons hoort praten is er geen verschil meer tussen de Nederlander, de Somalische en de Marokkaan. Je hoort gewoon drie Amsterdammers. Misschien is het jammer dat het exotisme verdwijnt, maar ik ben er niet rouwig om. Als dit het gevolg is van globalisering: lang leve de globalisering!"

Gehoorproblemen worden in Nederland zwaar onderschat. Ongeveer één en een kwart miljoen ouderen zijn slechthorend, maar slechts 22 procent van hen draagt een hoortoestel. Dat blijkt uit het onderzoek van VU-promovendus Cas Smits, die eerder de Nationale Hoortest ontwikkelde. Sinds de introductie ervan hebben tweehonderdduizend mensen de test gedaan. Ermee gemeten wordt hoe goed iemand in staat is om spraak te verstaan in rumoerige situaties. Een groot voordeel van de test is de laagdrempeligheid: de Nationale Hoortest is telefonisch of via internet te doen. Daarom komt er binnenkort ook een Europese standaardgehoortest, die is gebaseerd op de test van Smits. (WV)

Anders ziek Voor Nederlandse artsen is het soms moeilijk om met chronisch zieke patiënten met een andere culturele achtergrond om te gaan. Vaak verschilt hun beleving van de ziekte nogal van de gangbare Nederlandse opvatting. VU-promovenda Krista Coppoolse interviewde 42 chronisch zieken van Marokkaanse afkomst en geeft in haar proefschrift een analyse van de verschillen. Ze ontdekte dat het 'verlies van het zelf van cruciale betekenis is om chronisch zieke migranten te begrijpen. Niet de culturele verschillen maar het migrantenbestaan veroorzaken de problemen. "Mensen zijn uit hun vertrouwde omgeving weg en hebben hier een geïsoleerd bestaan", vertelt Coppoolse. "Daardoor kunnen ze de ziekte moeilijk met anderen delen en zijn ze de hele dag met hun ziekzijn bezig." Ze staan dan bijvoorbeeld niet open voor de suggestie dat hun ziekte een niet-medische achtergrond kan hebben. (WV/FB)

Zuidas Huidige gebruikers van de Zuidas waarderen de ontwikkeling van een wijk waarin werken, recreëren, winkelen en wonen worden gecombineerd, maar zijn slechts in beperkte mate bereid daar extra voor te betalen. Dit blijkt uit een onderzoek waarop Caroline Rodenburg 23 december promoveerde. Ze vindt het lastig om aanbevelingen te doen op grond van haar enquête. "Ik heb alleen de huidige gebruikers ondervraagd, maar er zijn misschien potentiële gebruikers m bmnen- en buitenland die wel bereid zijn meer te betalen voor allerlei voorzieningen. Dat zou je verder moeten onderzoeken. Het belang van mijn proefschrift is dan ook vooral dat ik heb laten zien dat je deze methode kimt gebruiken voor onderzoek van stedelijke ontwikkeling." (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen