Ad Valvas 2005-2006 - pagina 305

AP VALVAS 9 FEBRUARI 2006

O P I N I E

PAGINA 5

Gerontoloog Van Tilburg:

'Studenten zijn realistischer en zakelijker'

Oud op je 21ste De student lijkt steeds meer op een berekenende angsthaas, vindt redacteur Peter Breedveld. Altijd en overal houdt hij rekening met zijn carrièreperspectieven. Waar zijn ze gebleven: de studentikoze provocaties en onbezonnen daden? "Wat is de bedoeling? Welke vragen gaat u precies stellen?" Zulke vragen stelden geschiedenisstudenten toen Ad Valvas hen afgelopen zomer benaderde voor een artikel over het bezuinigingsplan van de Letterenfaculteit. Een waar kruisverhoor voordat er aan de student zelf maar een enkele vraag kon worden gesteld. Deze houding stond in schril contrast met die van de decaan, docenten, onderzoekers en ander personeel. Zij lieten zich makkelijk benaderen; ze waren openhartig en flexibel. Bij geschiedenis vielen harde klappen, je zou denken dat juist ook de studenten graag hun zegje zouden doen. Dat wilden ze ook: per e-mail lieten ze weten dat ze eventueel genegen waren om te reageren op onze vragen, mits de te publiceren tekst vóór plaatsing mocht worden ingezien en zonodig aangepast. Als wij daarmee akkoord gingen, zou er voor een gesprek op een bepaalde datum op een bepaalde tijd een bepaalde kamer 'betrokken kunnen worden'. Ad Valvas laat zich niet snel ontmoedigen en het begeerde interview vond plaats, maar als Cerberussen bleven de studenten hun kostbare informatie bewaken. "Je denkt toch niet dat we julhe zomaar alles gaan vertellen?" zei een van hen na afloop van het gesprek.

Sorry Peter, maar voor een reactie op m'n tentamen over de middeleeuwen verwijs Ik je naar m'n voorlichter, volgende vraag?

Nee, nee, we willen natuurlijk geen oudere mensen beledigen. Het gaat om studenten die zich nu al als oude mensen gedragen. "Ze zijn inderdaad wel veel rationeler en zakelijker geworden. Berekenend ook. Ben je net iets interessants aan het verteilen, onderbreken ze Je: 'IVIoeten we dat echt weten voor het tentamen?' Aan de andere kant is er een grote bereidheid om vooral vaardigheden te leren. Vroeger richtten wij ons als studenten vooral op maatschappelijk relevante zaken, tegenwoordig is het belangrijk een goed stuk te schrijven en een goed betoog te kunnen houden." Maar waarom gedragen ze zich zo formalistisch en institutioneel? "Dat is typisch voor mensen met een zwakke positie. Formalisme is een drempel opwerpen uit zelfbescherming. Vergeet niet dat de positie van studenten sinds de jaren zeventig enorm is verzwakt. Hun inspraak is fors ingeperkt. Over bijvoorbeeld een herziening van het onderwijsprogramma hebben ze niet veel meer te zeggen. Tegelijkertijd zijn studenten ook realistischer geworden. Ze begrijpen wel dat een bezuinigende faculteit moeilijke keuzes moet maken."

LÜ

Gewichtigdoenerij Studenten doen vaak alsof ze Wouter Bos zijn en over uiterst belangrijke informatie beschikken die niet zomaar in handen mag vallen van journalisten. Een student weigerde eens medewerking aan een artikel vanwege de publieke functie die hij zou gaan bekleden. Hij deed namelijk een lerarenopleiding. Een ander, op de campus door een redacteur gevraagd naar zijn mening over het rookbeleid, vroeg zich hardop af of het nu wel 'opportuun' was om 'met de pers te praten'. Regelmatig wil een student domweg de publicatie van een artikel of foto verbieden. Even telefonisch een feitelijke vraag stellen, kan niet meer bij elke studentenorganisatie. Eerst moet daar met de anderen over worden vergaderd: 'belt u over twee weken maar terug'. Het lijkt de Rijksvoorlichtingsdienst wel! Wat is er toch met de hedendaagse student aan de hand? In de jaren zestig en zeventig hadden studenten

studenten die zich gedragen als oude dametjes en heertjes, daar weet professor Theo van Tilburg vast wel iets over te vertellen. Want Van Tilburg is gerontoloog en bestudeert de 'persoonlijke relatienetwerken en eenzaamheid van ouderen'. Toch kijkt de sociaal wetenschapper Van Tilburg bedenkelijk bij de term 'ouwelijke studenten'. "Studenten die zich ouwelijk gedragen... U ziet dat 'ouwelijk' kennelijk als iets negatiefs.'

Q O O

het druk met spontane protestdemonstraties en bezettingen, domme uitspattingen en gedurfde confrontaties met de autoriteiten. Op foto's zien we langharige rebellen die de burgerij met afgrijzen vervullen. Zelfs in de tijd daarvóór waren studenten onaangepaste herrieschoppers. In de zeventiende en achttiende eeuw hadden rechters in universiteitssteden hun handen vol aan studenten die zich schuldig maakten aan openbare

Waarom is de student nu zo'n bang vogeltje geworden?

dronkenschap, aanranding, verkrachting en schermutselingen met gezagsdragers. [* zie noot] Natuurlijk zit niemand te wachten op de terugkeer van de plunderende, brandschattende student, maar waarom is de student nu zo'n bang vogeltje geworden die zijn onzekerheid verbergt achter gewichtigdoenerij? Waar is de avontuurlijkheid gebleven?

Koudwatervrees Twee weken geleden riep VU-rector Taede Sminia studenten bijna wanhopig op om een stage of studie in het buitenland te gaan doen, en om andere studenten aan te sporen dat óók te gaan doen. Intemationaliserings- en stagebemiddelingsbureaus klagen steen en been over de koudwatervrees van studenten wat een buitenlands verblijf betreft. Vaak blijken studenten al helemaal geset-

teld: een appartementje, een baan, een vaste vriendenkring, of wonen ze al samen. Niemand heeft zin om dat op te geven om in Amerika of Engeland opnieuw vrienden te moeten maken. Rond de twintig zijn ze, en ze hebben al van alles te verliezen: huis en haard, de belegde spaarcenten, een zorgvuldig opgebouwd imago, een goede positie bij de Shell of Ernst Young. Ruimte voor gekke uitspattingen is er dus niet meer. De student van nu is een berekenende angsthaas geworden. Een vroegoude man of vrouw die zich geen vergissing meer kan veroorloven. Wat een tragedie. * Studeren ver van tiuis van VU-historicus Ad Tervoort in de bundel Losbandige Jeugd. Groenendijk en Roberts, uitgeverij Verloren (2004)

Studenten zijn zo verstandig. Is de studententijd niet bIJ ultstel< geschikt om heel domme dingen te doen? "Hal Dat vind ik wel een goeie. In mijn studententijd deden we vaak dingen die, achteraf gezien, heel onverstandig waren. Tegenkandidaten naar voren schuiven, alleen om het bestuur dwars te zitten, bijvoorbeeld. Maar nu wordt er bij het samenstellen van een onderwijsprogramma meer vanuit de student gedacht. Het moet allemaal 'studeerbaar' zijn. Er is dus veel minder aanleiding voor studenten om dwars te gaan liggen." Is de student van nu kleurloos? "Ik denk van niet. Studenten komen hier vooral om te studeren en daarnaast hebben ze andere prioriteiten, zoals een baan. Er zijn ook veel hbo-instromers, waardoor studenten gemiddeld iets ouder zijn dan vroeger. We moeten trouwens niet gaan doen alsof vroeger alle studenten zo mondig waren en constant op de barricaden stonden. Dat wordt door mijn leeftijdgenoten nogal eens overdreven."

Recensie

Niet klein te krijgen Ongeneeslijke patiënten willen nog afslanken, tinnen soldaatjes verven of nog even hun verjaardag vieren. AnneMei The volgde dertig m e n sen met longkanker vanaf de diagnose tot hun overlijden en schreef er een ontroerend boek over. DIRK DE HOOG

'Op de polikliniek Longoncologie trof ik taferelen die ik niet verwachtte. Ongeneeslijke patiënten van wie het leven enkele maanden tot jaren werd verlengd, leken niet bezig te

zijn met hun naderende dood. Ze waren vol hoop en maakten plannen voor de toekomst', schrijft AnneMei The in haar net verschenen boek Tussen hoop en vrees. Het is een bewerking van haar proefschrift uit 1999. Daarin bestudeerde The, antropoloog en jurist, de commimicatie tussen patiënten, artsen en verplegend personeel. Ze deed dat op een bijzondere manier. Vijf jaar lang volgde ze dertig patiënten met longkanker vanaf de diagnose tot hun overlijden. Ze zat bij de gesprekken met de arts, liep mee op de verpleegafdelingen en zocht de patiënten thuis op. Door deze participerende benadering ontstaat een heel levendig beeld van een afdeling

waar uiteindelijk alle patiënten dood zullen gaan. Het is de beschrijving van een ziekenhuis als een dorp. Waar mensen elkaar aardig vinden, of juist vervelend, waar de dagelijkse dingen doorgaan terwijl een kamer verderop iemand dood ligt te gaan. Het boek is ook bijzonder omdat het meer over leven gaat dan over dood. Zo zit een patiënt tussen de chemokuren door fanatiek tinnen soldaatjes te verven, overweegt een vrouw te gaan afslanken en komen opgegeven patiënten vrijwillig naar de poli omdat het daar zo gezellig en vertrouwd is. The kreeg landelijke bekendheid door een boek over de dagelijkse gang van zaken in een

verpleeghuis. Het succes van dat boek heeft haar aangezet een populaire versie van haar dissertatie te schrijven. Het is een aanrader voor studenten uit de sociale, historische en medische hoek. Niet zozeer omdat longkanker zo'n geweldig onderwerp is, maar omdat de manier waarop The onderzoek doet een verademing is. Theorieën, formules, statistieken en cijfers maken plaats voor mensen. En die gaan dood, maar ze willen nog wel eerst even hun verjaardag vieren. Anne Mei The, Tussen I-loop en Vrees, paiiiatieve befiandeiing en communicatie in ziei<enhuizen. Uitgeverij Bohn Stafleu van Loghum (2006), 124 biz. € 19,90

ANNÊ-MÊITHÊ

Tussen Hoop Vrees COMMUNICATIE )i« ^(EKEhMUIZeh

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen