Ad Valvas 2005-2006 - pagina 123

AP VALVAS 2 1 OKTOBER 2005

W

E T E N S C H A

P

Patiënt in de zaal

PAGINA 7

>Weetjes

Een college waarbij de patiënt vertelt over zijn aandoening. Zo houdt het nieuwe curriculum geneeskunde studenten bij de les. TEKST: FLOOR BAL FOTO: CHRISTIAAN KROUWELS

Corruptie Topfunctionarissen in het openbaar bestuur menen dat vijf procent van de politici corrupt is, zo bleek twee maanden geleden uit VU-onderzoek. Nederland gonsde, er werden kamervragen gesteld, maar de enquête onder topfunctionarissen is van 'nul of generlei waarde', zo meldt criminoloog Hans Nelen in Het Financieek Dagblad van 14 oktober. 'Als we hadden geweten dat hierover zoveel commotie zou ontstaan, hadden we het niet opgenomen in het onderzoeksrapport.' Over de precieze omvang van de corruptie binnen overheidsgelederen is het moeilijk uitspraken doen, is de conclusie van het rapport, dat vorige week officieel werd gepresenteerd. In de overheidssector vinden jaarlijks circa 130 interne onderzoeken naar corruptie plaats, meestal door gemeenten en departementen. In eenderde van de gevallen volgt strafrechtelijk onderzoek. Dat tweederde van de opsporingsonderzoeken geen enkel strafrechtelijk vervolg kent, is volgens de onderzoekers deels te wijten aan gebrekkige financieel-economische kennis bij opsporingsambtenaren. {PB)

Suikerziekte

Chirurg Van Royen op zoek naar de pijn van meneer H.

"Zoals meneer H. waarschijnlijk voelde, gaf ik hem een slap handje. Het is belangrijk dat je dat altijd doet als je een nieuwe patiënt ontmoet." Het lijkt een bizar advies dat orthopedisch chirurg Barend van Royen aan eerstejaars studenten geneeskunde geeft. Maar volgens hem is het misschien wel de belangrijkste les van het college. "De arme patiënt met reuma die jij een stevige hand geeft, krijgt verrekte veel pijn. En dan moet je nog beginnen met het consult." Maar meneer H. heeft geen last van reuma, hij heeft een pijnlijke knie. In heldere bewoordingen legt hij uit wat er mis is. "Mijn linkerknie doet bij het lopen flink pijn. Na een paar honderd meter lopen wordt de pijn ondraaglijk. Fietsen gaat wel heel goed." In de collegezaal is het doodstil. Voonn de zaal, naast Van Royen, zit meneer H., een zeventigjarige man met een blauw ruitjesoverhemd en grijze broek. Hij is de zesde patiënt die de studenten in 'het echt' zien. Het is een onderdeel van het nieuwe curriculum dat dit studiejaar is ingevoerd; elke week krijgen de studenten een patiënt te zien met een probleem op het gebied dat ze die week bestuderen. Deze week is het thema 'bouw en beweging', waarbij het menselijke bewegingsapparaat wordt behandeld.

De heup in de lies Nadat meneer H. zijn knieklachten heeft uitgelegd, mogen studenten vragen stellen om te ontdekken wat de mogelijke oorzaak is. Een student vraagt of meneer H. ook last van zijn heupen heeft. Van Royen stelt meteen een tegenvraag: "Waar zitten je heupen?" De student wijst naar de zijkant van zijn lichaam, op middelhoogte. Het is de fout waarop de orthopedisch chirurg zat te wachten. "In de medische terminologie zit de heup in de lies. Veel mensen weten niet precies waar het zit, vandaar dat ik ze altijd vraag of ze willen aanwijzen waar de pijn zit. Meneer H. wijst daarom voor de zekerheid de pijnlijke plek op zijn knie aan. De vorige orthopeed waarbij hij in behandeling was, dacht dat het aan zijn knieschijf lag. Daarom kreeg de patiënt fysiotherapie en zelfs een onsuccesvolle behandeling met injecties. Van Royen is niet overtuigd van die diagnose. Dus moet meneer H. plaatsnemen op de be-

handeltafel die voor de gelegenheid in de collegezaal is gezet. Wanneer de arts de knie van meneer H. rekt en strekt, lijkt er niets aan de hand. Maar wanneer hij hetzelfde bij de heup probeert, schokt het been. "Aaah", klinkt er uit de zaal. De jonge studenten vinden dit een naar gezicht.

Omgekeerde pijn Maar nu zien ze in de praktijk wat ze gister tijdens een gewoon college geleerd hadden. Dit is duidelijk een zaak van 'refererred pain', een van die grapjes die de natuur uithaalt; omgekeerde pijn. Een patiënt komt met knie-

Het is de fout waarop de orthopedisch chirurg zat te wachten klachten op het spreekuur, maar de oorzaak ligt in de heup, of andersom. Een les die deze studenten niet snel zullen vergeten. Van Royen haalt de röntgenfoto's tevoorschijn die een dag eerder van de heup gemaakt zijn. Zijn conclusie is dat meneer H. artrose, een aandoening aan het kraakbeen, in zijn heup heeft. "De aanwezigheid van een patiënt prikkelt de studenten", vertelt docent Piet Hoogland, die na het vertrek van meneer H. en de chirurg, verder gaat met de technische kant van het verhaal: de anatomische les. "Je merkt dat er bij studenten meer blijft hangen, blijkbaar maakt het veel indruk. Dingen die ze vroeger ook moesten leren, weten ze nu beter. Bijvoorbeeld wat de behandelmethodes voor artrose zijn. Student Mamix Neles (24) bevestigt dit. Hij doet het eerste jaar voor de tweede keer en kan dus de colleges met die van het vorige curriculum vergelijken. "Als je een patiënt

1 arts, 8 rollen Sinds het l>egin van het nieuwe studiejaar volgen alle eerstejaars geneeskunde het nieuwe studieprogramma. De herziening was hard nodig. De visitatiecommissie vond in juni 2004 dat de opleiding wat van haar glans had verloren en dat het curriculum aan verbetering toe was. Van de acht geneeskundeopleidingen in Nederiand kreeg de VU toen de meeste kritiek. In het nieuwe programma zijn er minder hooren werkcolleges, er is meer plaats voor zelfstudie. Studenten krijgen ai in het eerste jaar met patiënten te maken bij patiëntendemonstraties. Daarnaast bestuderen de studenten in groepjes patiëntenklachten op papier. Gezamenlijk analyseren ze het probleem en moeten ze een oplossing proberen te vinden. Elke drie of vijf weken zijn er tentamens. De opleiding is ingericht op de acht rollen die een arts moet kunnen vervullen om een goede arts te kunnen zijn. Zeven van deze rollen zijn door patiënten in een Canadees onderzoek geformuleerd en worden wereldwijd gebruikt bij studies geneeskunde. De achtste rol van reflector is door het VUmc toegevoegd. Een goede arts moet medisch expert, academicus, communicator, samenwerker, organisator, gezondheidsbevorderaar, beroepsbeoefenaar én reflector zijn. Het was de bedoeling dat het nieuwe studieprogramma al in het studiejaar 2004/2005 ingevoerd zou worden. Maar vorig jaar werd besloten om een jaar te wachten omdat dit jaar ook de overgang naar de bama-structuur gemaakt zou worden.

ziet, dan leeft de stof meer voor je dan wanneer je het alleen uit een boek kent. Dat praktische aspect vind ik heel prettig." Ook Meshkan Moghimi (19) vindt het een plezierige wijze van les krijgen. "Dit is heel reëel, het is een confrontatie met zaken waarmee we later te maken zullen krijgen. Bovendien is het een goede aandachtstrekker. Alleen al uit respect voor de patiënt ga je niet zitten kletsen. Gisteren had ik een gewoon hoorcollege waar iedereen heel luidruchtig was. Toen ben ik zelfs naar een andere plek in de zaal verhuisd in de hoop dat het daar stiller zou zijn. Maar dat was niet zo."

Bij te dikke kinderen die veel bewegen of afvallen, neemt de kans op het ontwikkelen van suikerziekte sterk af Dit blijkt uit onderzoek van professor Henriette Delemarre in de obesitaspoli van het VU medisch centrum, die net een jaar bestaat. Bij kinderen met overgewicht kan msulineresistentie ontstaan en dat kan weer leiden tot suikerziekte van het 'type twee'. Vroeger werd deze vorm van suikerziekte ouderdomsdiabetes genoemd, maar de ziekte komt steeds meer voor bij jongere mensen. Het aantal bekende gevallen van suikerziekte stijgt snel. In 2000 waren er 475.000 patiënten. Drie jaar later was dit aantal al gegroeid tot 850.000 In tachtig procent van de gevallen ontstaat de ziekte bij mensen met overgewicht. In de obesitaspoli bleek de suikerhuishouding te normaliseren bij kinderen die afvielen of meer bewogen. Dankzij een speciale therapie van de obesitaspoli bleek na een jaar 88 procent van de behandelde kinderen niet aan te komen of zelfs af te vallen. (DdH)

Werktijd De factor tijd is tot nu toe onderbelicht in het onderzoek naar het ontstaan van rsi op het werk. "Toch spelen de tijdsduur en het tijdstip van spierbelasting een essentiële rol bij het ontstaan van spierpijn", vertelde professor bewegingswetenschappen Michiel de Looze afgelopen week tijdens zijn oratie. Hij onderzoekt hoe rsiklachten van werknemers zich m de loop van een werkdag ontwikkelen. De Looze bestudeert bijvoorbeeld assemblagewerk in fabrieken, waar werknemers langdurig dezelfde handelingen moeten verrichten, vaak zonder al te veel andere beweging tussendoor. Vooral bij deze zogeheten laagintensieve arbeid ontstaan veelvuldig rsi-klachten. Een betere tijdsplanning van productieprocessen kan een hoop rsi-leed voorkomen. (WV)

Pacemaker Bij een aantal hartaandoeningen trekken de verschillende delen van de hartspier niet gelijktijdig samen. Dit wordt asynchronie genoemd. Met een mri-scan kan gekeken worden of een pacemaker bij deze hartpatiënten de samentrekking van het hartspierweefsel gelijk kan laten lopen. Hierop promoveerde Jaco Zwanenburg op 13 oktober aan de VU. Zwanenburg ontdekte dat het effect van een pacemaker afhangt van de mate waarin het hart ongelijk samentrekt. Omdat pacemakers duur zijn en een ziekenhuisopname nodig is voor de implantatie, is het belangrijk om vooraf vast te stellen welke patiënten baat hebben bij deze behandeling. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen