Ad Valvas 2005-2006 - pagina 193

AP VALVAS 2 4 NOVEMBER 2005

R E L I G I E

PAGINA 9

Debat over nieuw islamboek

De koran door andere ogen 'Uiterst bruikbaar in de collegezaal, een goede opnnaat voor de dialoog, eerlijk, feitelijk en vernieuwend.' Het boek Islam en dejoods-christelijke traditie valt erg goed bij deskundigen. TEKST: PETER BREEDVELD ILLUSTRATIE: NICO DEN DULK

Alweer een boek over de islam? Alsof er al niet genoeg 'inleidingen in de islam' zijn verschenen. 'Ze zijn apologetisch, prijzen de islam of komen met eindeloos lange citaten uit de koran om te laten zien hoe vreedzaam 'de islam' is', schrijft bijzonder VU-hoogleraar moslimchristenrelaties Nelly van Doom in haar voorwoord van Islam en de joods-christelijke traditie. Daarin bekijkt de Amerikaanse professor Frank Peters de islam vanuit het joodse en het christelijke geloof. Volgens Van Doom zijn er bijna geen inleidingen die geschikt zijn om in de collegezaal te gebruiken. Peters' boek is een uitzondering. "Dit is een boek waar een docent weinig ander materiaal bij hoeft te zoeken", meent Van Doom. "Peters windt er geen doekjes om en gaat de moeilijke vragen te lijf die meestal vermeden worden." De bekende moslimfeministe en publiciste Nahed Selim is het met haar eens, zo bleek vorige week tijdens een debat over het boek in Felix Meritis. "Frank Peters is duidelijk geen Karen Armstrong, auteur van Islam, A Short History, die ophemelend en alleen maar positief over de islam is", aldus Selim. Ter gelegenheid van de verschijning van de Nederlandse vertaling had uitgever Boom behalve Selim ook de Leidse hoogleraar Arabische taal en cultuur Remke Rruk en drie VU-hoogleraren uitgenodigd: hoogleraar godsdienstfilosofie en coördinator van de islamstudie Henk Vroom, bijzonder

hoogleraar Augustijnse studies Paul van Geest en mevrouw Van Doom, die het debat leidde. Selim besprak het boek vanuit het oogpunt van de positie van de vrouw. Kruk richtte zich op het islamitische hiernamaals. Van Geest op de 'katholieke dialoog' met de islam en Vroom vroeg zich af hoe moslims Peters' boek zullen lezen.

Beperkte veelwijverij "Polygamie wordt door islamapologeten tegenwoordig met de grootste omzichtigheid behandeld", zei Selim. Dat was in de tijd van de profeet Mohammed wel anders. "Toen waren er moslims die openlijk kritiek hadden op het voorschrift dat de profeet twaalf vrouwen had terwijl gewone moslims er maximaal vier mochten." Dat was een beetje de strekking van Selims verhaal: dat tijdens het leven van de profeet meer ruimte was voor kritiek op de islam dan tegenwoordig. Polygamie is trouwens geen islamitische uitvin-

^Een moslim zal zich de ogen uitwrijven na lezing van dit boek ^

ding, zo leert Peters ons. Veelwijverij bestond al in het pre-islamitische tijdperk en dankzij de islam is het aantal vrouwen dat een moslim mag trouwen beperkt tot vier, wat in wezen een verbetering inhield voor de positie van de vrouw.

Paradijs Remke Kruk bekende dat ze maanden na de aanslag op het World Trade Center op 11 september 2001 geen pen op papier meer heeft kunnen zetten. "Mijn hele leven ben ik bezig geweest begrip te kweken voor de islam en dan doen ze je dät aan", zei Kruk. Dat bracht haar op het begrip jüiad, de islamitische strijd tegen het ongeloof. "Veel moslims zijn ongelukkig bij het gebod om ongelovigen te bestrijden", aldus Kruk. Bij christenen is het volgens haar precies andersom: terwijl het christelijke geloof nadrukkelijk geweldloosheid predikt, redeneren veel christenen dat voorschrift weg om juist wél te kunnen gaan vechten." Op geestige wijze ontkrachtte ze de mythes van het islamitische paradijs, waaronder de schoonheidskuren die de veelal hoogbejaarde vrouwen in het hiernamaals zullen ondergaan alvorens daar hun echtgenoten te ontmoeten. En de 72 maagden die een martelaar daar zouden staan te wachten. "Dat staat absoluut niet in de koran. Peters vertelt wat de islamitische traditie daar écht over zegt", aldus Kruk. Op bezoek in Damascus kuste Paus

Johannes Paulus II in 1999 de koran. De huidige paus Benedictus XVI G'oseph Ratzinger) sprak daar toen schande van. Veel prominente katholieken hebben zich altijd uitgesproken voor een 'dialoog' met de islam, vertelde Paul van Geest. Ook hij is zeer te spreken over Peters' boek. "Een eerlijkere opmaat voor de dialoog kun je niet hebben."

Schelden uit frustratie Dat er in de koran wel eens wordt gescholden op joden, ach, dat was meer uit frustatie vanwege het feit dat ze bleven vasthouden aan hun eigen geloof Dat deed kerkhervormer Maarten Luther ook toen hij het had over 'Die Juden mit ihre Lügen', relativeerde Van Geest. "Gelukkig was kerkvader Augustinus [354-430 na Chr.] al dood toen Mohammed leefde, want als hij over de islam had geschreven, dan had je wat gehad!" Augustinus zou Mohammed zeker hebben uitgenodigd om in zijn kerk te komen en dan de dialoog aan te gaan, nuanceerde Van Geest echter na afloop van het debat. "Daar ben ik van overtuigd." Om daar meteen aan toe te voegen: "Maar dat is pure speculatie van mijn kant, hè. Zet dat er alsjeblieft bij." "Een moslim zal zich de ogen uitwrijven na lezing van dit boek", verklaarde Henk Vroom. "De meeste moslims hebben niet geleerd om naar zichzelf te kijken vanuit het standpunt van andersdenkenden." Vroom lijkt van mening te

Samen eten Frank L Peters is een Amerikaanse deskundige op liet gebied van de monotlieisiisclie religies. In zijn boek Islam en de joods-christelijke traditie bekijkt hij de islam door joods-christelijke ogen. Hij laat den hoeveel invloed de tora en het Oude en Nieuwe Testament op de openbaring van de islam hebben gehad. Aan de hand van de koran behandelt Peters de islamitische geschiedenis en bestudeert de verhouding tussen de drie monotheistische religies. 'Het boek werkt als een spinel waarin we zowel de ander als onszelf zien', schrijft bijzonder hoogleraar moslim-christenrelaties Nelly van Doom in het voorwoord. 'Of dat leidt tot samen eten, hangt van onszelf af.'

zijn dat christenen daar juist in zijn doorgeschoten: Christenen zijn zo gewend om met seculiere ogen naar zichzelf te kijken, dat ze vaak niet meer weten waar hun geloof over gaat." Liberale seculieren hebben, wat dat aangaat, meer met moslims gemeen: "Die zijn ook niet in staat naar zichzelf te kijken met de ogen van gelovigen." Frank Peters, Islam en de joods-chnstelijke traditie, uitg. Boom, € 24,50

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen