Ad Valvas 2007-2008 - pagina 457

PAGINA 9

AP VALVAS 15 MEI 2 0 0 8

Door de vele trema's, streepjes en vreemde kUnkercombinaties ziet Jij i-j er misschien onbegrijpelijk uit op papier, maar voorgedragen in het Varssevelds van Hans Mellendijk (57) bruist het gedicht van betekenis. "Het is het dialect uit mijn jeugd. Sommige woorden zijn wel erg oud, denk ik, misschien van zo'n vijftien jaar geleden. Zoals het woord'haronder', dat 'daaronder' betekent." De spelling van de streektaal gaat volgens regels die per regio nogal kunnen verschillen: "De o-klank wordt overal anders geschreven. In Twente schrijven ze 'oa', wij in de Achterhoek doen 'ao'. Maar volgens de Sont-speUing, voor het hele Nedersaksische taalgebied, mag het allebei. Ik zie nu pas dat ik het eerst met 'oa' schrijf, dan met 'ao'. Over taalgrens gesproken!" Mellendijk laat zich vaak inspireren door woordenUjsten van het Achterhoeks-Liemers dialect. "Nu maken ze die nog. Over tien jaar kan die taal wel eens verdwenen zijn." JIJ i-J Poging tot paard uit zich in kribbe. Verse nieuwiglieid springt van haverl^ist. Przewalskipaarden. Polka in de uiterwaarden, weldra mijn ziel overstroomt. Mijn hart komt op stoom. Verstruiking weggeknipt. Heb het vers zodanig vertimmerd, dat onder ogen tranen lopen. Niet voor verdriet gezwicht. Haronder löp 't water, liepend van vreugd. Schakel oaver op andere deugd. Mi-j harte bonst, Ja batert. Poging tot peerd uut zich in kribbe. Verse ni-jegheid sprunk van haverkiste. 'n Sprong haperingen rolt aover de lippen, en 't bli-Je liepen geet aover in zingen. l-j, mi-j, wi-j kóttelt naor wieter doornopper. Stikke bh-j streumt wi-J in mekare aover.

"In de Achterhoek heb je veel gedichtenclubjes", legt Humphrey Ottenhof (54) uit. Het is volgens hem geen toeval dat twee van de vier beste dichters uit die streek komen. "We voelen een hogere betrokkenheid bij de taal. Dat is puur instnmienteel. Als iemand 'Kiek uut!' roept, dan bedoelt hij ook écht datje moet oppassen. Als er een emotie uitgedrukt moet worden, dan zeggen we het in onze eigen taal. Waarom heeft de band Normaal zo'n succes? Mensen herkennen zich in die taal, al 33 jaar lang." Ottenhofs gedichten worden vrijwel altij d, al sinds hij op zijn vijftiende begon met schrijven, visueel ingegeven. "De beste gedichten komen in één keer, maar ik heb ook wel eens zeven jaar aan een gedicht gewerkt. Dan is de eerste zin zo sterk, dat het veel moeite kost om het plaatje compleet en kloppend te krijgen. Maar soms gebeurt het ineens, zoals toen ik langs Staphorst reed en opeens Indonesië zag." te staphorst was ik ineens weer in Indonesië de roestige golfplaten op de daken van de boerderijen diepe groene kavels met bomen omrand even verderop in een sawah een vuur, een vrouw in een fleurige sarong schroeit een varken sateh babi balkenbrij stamel ik maar ze kijkt mij - klein bruin Jongetje op gele klompjes niet begrijpend aan ik probeer het nog maar eens: teun rook vuur!

"De meeste mensen kunnen niet schrijven." Jurylid Marcel Mörittg\aal er geen misverstand over bestaan. Voor de selectie van de winnende gedichten heeft hij met de zes andere juiyleden van 320 inzenders in totaal 657 gedichten moeten doorploegen, en daar is de schrijver niet vrolijk van geworden: "Je ziet heel veel ellende. De misvatting is dat poëzie heel gevoelig moet zijn, of over de liefde moet gaan. Negentig procent van wat er langs kwam, was shit." Bij wedstrijden voor amateurdichters is dat te verwachten, volgens Möring. "Veel mensen dichten vooral voor zichzelf, maar willen stiekem toch erkenning. Goede poëzie is het niet." Dat er zo veel slechte gedichten binnenkwamen, had volgens het juiylid ook te maken met de 'inhoudsdwang' die mensen ondervinden zodra er met een thema gewerkt wordt. "Ze moesten eens ophouden met die thema's. Je mag blij zijn als er überhaupt een paar goede gedichten uit zo'n wedstrijd rollen. Professionele dichters gaan ook niet zitten schrijven met een opdracht in hun hoofd." De rol van de juiy, en dus ook van zichzelf, neemt Möring graag met een korreltje zout. "Je kunt er heel dramatisch over doen, maar uiteindelijk is het gewoon een soort Idols. Zeven mensen in de juiy bepalen of je door mag of niet." Waarom sommige gedichten de x-factor wel hebben en sommige niet, is niet uit te le£gen. "Waarom is tomatensoep lekker? Een h'rt is een h'rt, dat heb je onmiddellijk door. De grens tussen wat je kunt publiceren en wat niet, is heel scherp. Natuuriijk zijn er gedichten die na jaren rijpen ineens prachtig zijn gewoitien en waarvan je je afvraagt waarom je dat niet veel eerder gezien hebt, maar deze gedichten kunnen we niet op de plank leggien" Waarom het winnende gedicht meteen raak was, kan Möring wel verklaren: "Er wordt vooral veel niet in gezegd. En toch heeft de dichter de juiste woorden gevonden."

Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen