Ad Valvas 2007-2008 - pagina 73

AD VALVAS 27 SEPTEMBER 2007

W E T E N S C H A P

Veiligheid zit lieel diep Hans BouteUier, bijzonder iioogleraar veiliglieid en burgerschap, is een van de gidsen van de Amsterdamse politie. Voorafgaand aan de oratie van BouteUier was er een seminar, met onder anderen politieclief Bernard Welten. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO'S VU/RICHELLE VAN DER VALK "Politici houden zich vaak meer bezig met subjectieve gevoelens van onveiligheid dan met het werkelijk beschermen van burgers tegen echte risico's", zei de Amsterdamsepolitiechef Bernard Weiten tijdens een seminar over veüigheid en burgerschap op woensdag 19 september. Die bijeenkomst vond plaats ter gelegenheid van de benoeming van Hans Boutelüer tot bijzonder hoogleraar aan de VU. Weiten, die politicologie aan de VU studeerde, pleitte ervoor dat bestuiirders vaker hun rug recht houden en staan voor verstandige maatregelen in plaats van met de waan van de dag mee te gaan. Bovendien is het niet reëel absolute veüigheid te beloven, maar dat is volgens hem niet eenvoudig omdat de media onder aanvoering van zender SBS 6 en dagblad De Telegraaf onderbuikgevoelens bij burgers voeden. "VVe leven in een mediademocratie", aldus de politiechef. Positieve vdtzondering noemde hij minister Donner. Die wüde tenminste niet beloven dat er nooit meer iets mis zou gaan met TBS-veroordeelden. Andere sprekers repten zelfs over "de verwording van het openbaar bestuur" omdat politici herverkiezing belangrijker vinden dan het nemen van verstandige, maar impopidaire maatregelen. In zijn inleiding stelde Weiten dat de politie datgene zou moeten doen wat het meest oplevert in termen van veüigheid. "Maar omdat in het publieke debat subjectieve gevoelens van veihgheid en objectieve risico's door elkaar heen lopen, missen veel politieke besluiten over veüigheid rationele onderbouwingen."

in elkaar zit en welke ontwikkelingen zich in de samenleving voordoen. Ik heb een kompas nodig om te weten in welke richting ik het best kan bewegen." De komende jaren is Hans BouteUier dus een van de gidsen van de Amsterdamse politie. In zijn oratie over de nodale orde probeerde hij wat lijnen uit te zetten voor de toekomst. "We zijn getuige van een overgang van een verticale orde van de verzuüde samenleving naar een horizontale netwerksamenleving. Die overgang creëert onzekerheid, onbehagen en verzet", aldus BouteUier. Vanwege die onzekerheid roepen burgers steeds meer om een overheid die richting geeft. "Veüigheid is het troetelkind van de politici", aldus BouteUier. Het is in zijn ogen opmerkelijk dat het eerste kabinet Balkenende met de LPF erin maar één beleidsnota wist te produceren. 'Naar een veüiger samenleving', heette die. Dat bij de laatste verkiezingen veüigheid ogenschijnlijk geen thema was, wU niet zeggen dat het issue voorbij is. Integendeel- "Voor het wegebben van de politieke aandacht voor veüigheid, is de belangrijkste factor waarschijnlijk de consensus die is ontstaan over oorzaken en aanpak van criminaliteit, overlast en antisociaal

>Weetjes

Bankoverval De eerste bankoverval in Nederland vond officieel pas plaats op 15 oktober 1965 en wel in Tüburg, vertelde Hans BouteUier tijdens zijn oratie tot hoogleraar veüigheid en burgerschap op 19 september. De daders kwamen uit Frankrijk en sloegen toe op een vrijdag. Waarschijnlijk niet toevaUig, want de weeksalarissen werden toen nog contant uitbetaald op die dag. De buit bedroeg dan ook maar liefst 900.000 gulden. De overvallers werden later in Frankrijk aangehouden nadat ze daar andere overvaUen hadden gepleegd. Een verkeersagent die vlakbij de AMRO-bank aan het werk was, heeft niets van de overval gemerkt. WaarschijnUjk maar goed ook, want als hij met zijn Uchte pistool had wülen optreden, was hij waarschijiüijk genadeloos neergeschoten door de met stenguns bewapende overvaUers. (DdH)

Europa Hans BouteUier (52) is de eerste bijzonder hoogleraar op de Frans Denkers-leerstoel. Die leerstoel is ingesteld door het politiekorps Amsterdam-Amstelland en de gemeente Amsterdam om wetenschappelijk te reflecteren op het veiligheidsbeleid. Denkers kwam in 1975 als psycholoog in dienst van de Amsterdamse politie, die toen diep in crisis verkeerde vanwege een slechte verhouding met de buigers. De jaren daarvoor was de stad vaak het toneel geweest van rellen met onder meer de provobeweging, waarbij de politie hardhandig optrad. Denkers maakte naam door zijn onconventionele denken en droeg bij aan een cultuuromslag by de politie, die samenwerking met de burgers ging zoeken, bijvoorbeeld door het opzetten wijkteams. Denkers overleed in 2000.

Huisrampen Zo zijn de afgelopen decennia bij grote rampen in Nederland zoals de vuurwerkramp in Enschede, gemiddeld een paar mensen per jaar omgekomen, terwijl 2200 mensen sterven door ongelukken in en rondom het hids", vertelde hoogleraar crisisbeheersing en fysieke veüigheid Ira Helsloot. "De politiek heeft naar aanleiding van de brand in het ceUencomplex besloten dat er zeshonderd müjoen emo geïnvesteerd moet worden in de brandveüigheid van kantoorpanden, terwijl de laatste dertig jaar in Nederland geen doden zijn gevallen bij kantoorbranden", legde de hoogleraar de irrationele beleidskeuzes uit. Maar/eelings are facts, merkte iemand op en daardoor worden zaken die mensen als echt ervaren, ook echt in hun consequenties. Daar moet volgens Weiten de politie rekening mee houden. "De burger vindt dat het maar afgelopen moet zijn met het gedonder en houdt de overheid daarvoor verantwoordelijk. Burgers laten zich niet meer op afstand door de boven hen gestelde machten regeren." Weiten stelde dat de poHtie als een intelligente en lerende organisatie met de problematiek moet omgaan. "De druk komt van aUe kanten. Als het oplossen van al die veüigheidsvraagstukken niet meer op traditionele wijze volstaat, dan moet er iets nieuws worden bedacht. Dat vereist denkkracht. Niet weten hoe te handelen, is het grootste gevaar dat een uitvoeringsorganisatie als de poHtie bedreigt." Helsloot noemde een voorbeeld van goed bedoeld overheidsoptreden dat uiteindeHjk negatief uitpakt. Uit wereldwijd onderzoek blijkt dat door de verplichting autogordels te dragen het aantal ongevaUen toeneemt. Autobestuurders voelen zich veüiger en nemen daardoor meer risico's. "Een spijker met scherpe punt die uit het dashboard steekt, dat zou misschien beter werken. Dat schrikt jxdst af om risico's te nemen", aldus Helsloot.

BouteUier was al sinds 2005 bijzonder hoogleraar politie- en veiligheidsstudies aan de VU en is verbonden aan faculteit Sociale Wetenschappen. Daarnaast is hij directeur van het Verwey-Jonker Instituut dat onafhankelijk sociaal-wetenschappelijk onderzoek doet. BouteUier publiceerde onder meer in 2002 De veiligheidsutople, waarmee hij veel aandacht trok in de media.

gedrag. In Nederland is net als in de meeste andere westerse landen een offensief losgebarsten voor beschaving en tegen verloedering."

In eigen hand In de ogen van BouteUier dreigen hiermee nieuwe gevaren te ontstaan. "Veel van de controlemaatregelen die de staat neemt, worden niet ervaren als ondermijning van privacy, maar als een soort geruststelling. Een controlestaat kan zich dus zomaar ontwikkelen, zonder al te veel protest en met aUeen nog wat tegenstribbelende juristen." Een ander gevaar is dat veüigheid big business aan het worden is. "Burgers neigen steeds meer ertoe om hun veüigheid zelf te organiseren en bewaking komt in toenemende mate in handen van private opdrachtgevers. Een extreme variant zijn de gated communities, die ook in Nederland in opkomst zijn." Verwonderlijk is dat niet volgens BouteUier, want "veüigheid verwijst naar een diepe existentiële kwaHteit van de samenleving". BouteUier stelt dat streven naar veüigheid niet per definitie haaks staat op een open en democratische samenleving. "De netwerksamenleving kent meer structuur dan we geneigd zijn te denken. In plaats van te vrezen voor chaos, moeten we geloven in ordening en daar het beste van zien te maken."

Troetelkind Weiten is blij met de samenwerking met de universiteit om de denkkracht van de politie te vergroten. Een optimale inzet van de politie is niet altijd eenvoudig en veronderstelt dat we een gefundeerd beeld hebben van hoe de wereld

PAGINA 7

Amsterdamse politiechef Bernard Welten: 'De burger vindt dat het maar afgelopen moet zijn met het gedonder en houdt de overheid daarvoor verantwoordelijk'

Een samenvatting van de oratie van Hans BouteUier IS gepubliceerd m NRC Handelsblad, zaterdag 22 september Reageren"? Mail naar. redactie@advalvas.vu,nl

In Nederland is Europa geen belangrijk poUtiek thema. Britten en Denen vinden Europa wel belangrijk, zo bUjkt uit het onderzoek waarop poüticologe Catherine de Vries op 27 september promoveert. De Vries onderzocht de invloed van Europese thema's op nationaal stemgedrag in Denemarken, Duitsland, Groot-Brittannie en Nederland. Ze ontdekte dat Europese issues aUeen een belangrijke rol spelen als poHtieke partijen sterk van mening verschiUen over Europa. Daarom vinden kiezers het thema in Groot-Brittannie en Denemarken belangrijker dan in Nederland. Europa is in Nederland (nog) een 'slapende reus', constateert De Vries. Een behoorlijk deel van de kiezers heeft weliswaar zijn twijfels over Europa, maar de poUtieke partijen hebben het onderwerp nauwelijks opgenomen in hun verkiezingscampagnes. (WV)

Hormoonbehandeling HormoonbehandeUng bij vrouwen in de overgang kan de kans op hart- en vaatziekten verkleinen, maar geeft een verhoogd risico op trombose. De toediening van hormonen door een pleister of een neusspray verkleint het risico van trombose. Gynaecoloog in opleiding Majoie Hemelaar promoveerde hier vrijdag 21 september op. Vrouwen in de overgang hebben vaak klachten zoals opvliegers. HormoonbehandeUng kan hier verlichting bieden. Maar met het gebruik van hormonen in de vorm van een pü is er een verhoogd risico op trombose. Hemelaar onderzocht de effecten van nietorale hormoonbehandeling, toediening via een pleister of een neusspray, op verschülende risicofactoren. Ze ontdekte dat nietorale toediening minder negatieve effecten heeft op belangrijke risicofactoren zoals ontsteking en bloedstoUing. (FB)

Motorrijders Motorrijders wülen straks geen küometerprijs betalen, omdat ze claimen geen files te veroorzaken. Vervoerseconoom Erik Verhoef, betwijfelt dat. 'Als een motor weUswaar langs een file rijdt, maar op het uiteindelijke knelpunt toch een even grote plaats op de rijstrook inneemt als een auto zou doen, en dus toch voor vertraging zorgt, is er natuurlijk wél een congestie-effect', stelt hij in NRC Handelsblad van 22 september. Het is zelfs zo dat motorrijders de samenleving meer kosten dan andere weggebruikers. Dat komt onder andere door het relatief groot aantal ongevaUen. Jaarlijks verongelukken ongeveer tachtig motorrijders, zo'n tien procent van het totaal aantal verkeersdoden. Bovendien maakt een motor veel lawaai, waardoor geluidsnormen eerder worden overschreden en er geld moet worden besteed aan geluidsschermen. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen