Ad Valvas 2007-2008 - pagina 282

O N P E R W I J S / W E T E N S C H A P

PAGINA 1 0

AD VALVAS 3 1 JANUARI 2 0 0 8

Cursus multicultureel werken voor docenten

Van moeilijke voornamen tot boerka's Hoe ga je om met studenten die hun docent niet aankijken of die niet altijd 'ja' bedoelen als ze 'ja' zeggen? Een cursus multicultureel werken helpt docenten en studieadviseurs beter om te gaan met multiculturele situaties in de collegezaal. TEKST: PETER BREEDVELD FOTO CHRISTIAAN KROUWELS

Het zou hysterisch zijn om te spreken van een 'kloof tussen allochtonen en autochtonen', zoals de reguhere media dikwijls doen, of van een 'multicultureel drama'. Maar het aantal allochtonen aan de Vrije Universiteit is de laatste jaren sterk gestegen en zo af en toe levert dat wrijvingen op. Zo waren er een paar jaar geleden enkele studenten biomedische wetenschappen die hun docenten in een lastig parket brachten omdat ze de evolutietheorie niet wilden of konden rijmen met de koran. Een economiestudent zorgde voor discussie vanwege zijn weigering om vrouwen een hand te geven bij zijn diploma-uitreiking en onlangs dook er aan de VU een boerkadraagster op die wat rumoer veroorzaakte. Zéér zeldzame incidenten, benadrukt Greetje de Jong van het Centrum voor Studie en Loopbaan. "Met dat soort gevallen hebben docenten praktisch nooit te maken." Nee, in de docentencursus 'Multicultureel werken in het onderwijs', die de Jong samen met De Vlieger Coaching en in opdracht van het Onderwijscentrum heeft georganiseerd, gaat het over veel minder spectaculaire, alledaagse situaties die niettemin wel aandacht behoeven

studenten die de docent niet aankijken, die niet per se 'ja' bedoelen als ze 'ja' zeggen, die er afwijkende ideeën op nahouden als het gaat om een begrip als op tijd komen, of die voornamen hebben die voor docenten moeihjk te onthouden zijn Malika, Soenir, Shirvan, om van de achternamen maar te zwijgen. En hoe ga je om met de misverstanden die ontstaan omdat studenten de uitdrukking 'de kool en de geit sparen' niet kennen?

Gênant De Jong weigert te spreken van 'problemen'. "Het zijn kansen. Bovendien betekent het ook een verrijking, wanneer allochtonen hun achtergrond inbrengen tijdens coUeges." Maar het is natuurhjk wel zaak om als docent voorbereid te zijn op al die exotische verschijnselen in de collegezaal. Om ze überhaupt te herkennen.

te krijgen met him studenten", aldus Frans de Vlieger van De Vlieger Coaching, dat zich toelegt op 'interculturele professionaUsering'. "De cursisten denken na over hun eigen cultureel bepaalde verwachtingspatronen en waar ze spaak lopen als ze te maken krijgen met mensen met een andere culturele achtergrond. Met een trainingsacteur doen ze ervaringsoefeningen." Rollenspellen dus, maar De Vlieger wü dat woord niet gebruiken, omdat hij bang is dat mensen erdoor worden afgeschrikt. Het idee voor de cursus ontstond tijdens een project van het Centrum voor Studie en Loopbaan rond sociale cohesie op de economische faculteit, gesubsidieerd door Echo, een landelijk expertisecentrum op het gebied van diversiteitsbeleid in het hoger onderwijs. "Daarbij leren we studenten samen te werken volgens een van tevoren opgesteld teamcontract", legt De Jong uit, "waarin het doel en de manier om dat te bereiken worden vastgelegd. Niet uitsluitend gericht op studenten met andere culturele achtergronden, overigens. Ons doel is uiteindeUjk om studenten deze universiteit te zien verlaten met een goed diploma, om een zo hoog mogelijk onderwijsrendement te halen."

'Een docent zonder Ei van Columbus multiculturele competenties loopt achter' Je moet maar net weten dat het in sommige Aziatische culturen onbeleefd of gênant is om 'nee' te zeggen, dat een student daarom maar 'ja' zegt, wat de boel behoorlijk ingewikkeld maakt. Daarom werd afgelopen najaar de genoemde docentencursus gelanceerd. "Tijdens de cursus leren docenten beter aansluiting

Vaak blijken simpele oplossingen die docenten zelf hebben verzonnen, het ei van Columbus. "Naambordjes tijdens een werkcollege bijvoorbeeld", vertelt De Jong. "Mensen stellen elkaar sneller vragen als ze eikaars naam weten. Maar omdat allochtone namen voor veel docenten moeilijk te onthouden zijn, vergeten ze vaak hoe een student heet. Om ongemakkelijke situaties te vermijden, spreken ze zo'n student minder snel aan. Als iedere student zijn naam voor zich op een bordje heeft staan, praat het een stuk makkelijker." "We zijn ons er al heel lang van bewust dat de diversiteit op de VU een andere manier van aanpak vraagt", vertelt Carmen Peters van het Onderwijscentrum. "Twee jaar geleden deden we bijvoorbeeld een proef, waarbij studenten eikaars werk anoniem moesten beoordelen. De allochtone proefpersonen werden toen hard afgerekend op hun taalgebruik. Met die kritiek hadden ze veel moeite en dat wierp voor ons de vraag op hoe ga je daarmee om? Er is veel behoefte aan een cursus multicultureel werken. Nu is daar ook eindelijk geld voor."

Academische inburgeringscursus "Multiculturele competenties horen gewoon tot de basisvaardigheden van een docent, zonder loop je achter", aldus Wim Haan, die met zijn Regiegroep Diversiteit het college van bestuur adviseert op het gebied van multiculturele zaken. "We inventariseren wat er speelt aan de verschillende faculteiten, coördineren activiteiten en we sporen het college aan als we mogelijkheden of knelpunten zien." Vorig jaar is Haan op studiereis geweest naar de University of California in Los Angeles, waar de samenstelling van de studentenpopulatie vergelijkbaar is met die aan de VU. "Ze geven daar onder andere een soort academische inburgeringscursus die studenten bekend maakt met de academische mores, maar waarin ze ook hun wiskunde of Engels kunnen bijspijkeren." De VU gaat dit jaar kijken of iets dergelijks ook hier nuttig en haalbaar is. "Let wel, het gaat niet zozeer om allochtone studenten, maar om zogeheten eerste-generatiestudenten, die binnen hun familie de eersten zijn die een academische studie doen." Want het is niet zo dat juist allochtone studenten aan de VU voor extjra moeüijkheden zorgen, of meestal zonder diploma de universiteit verlaten, benadrukt ook Haan. "De VU is gewoon multicultureler geworden en alleen daarom moet multiculturele kennis voor iedereen een vanzelfsprekendheid zijn." Op 7 en 14 maart begint er een cursus Multicultureel werken voor studieadviseurs, georganiseerd door het Centrum voor Studie en Loopbaan Meer info g dejong@dienst vu nl Voor docenten is er weer een cursus op 11 en 18 apnl Meer informatie via www onderwijscentrum vu nl Reageren"? Mail naar redactie@advalvas vu nl

Opjuttende ouders bederven spelplezier 'Geef kinderen hun spel terug', heet de campagne van Sire (Stichting Ideële Reclame) tegen de overdreven prestatiegerichtheid van ouders langs de lijn bij het sportveld van hun kroost. Ontwikkelingspsycholoog Jacques van Rossum volgt jong sporttalent via vragenlijsten. MARCO LAST

Bent u resultaatgericht of groeigericht als het om de sport van uw kind gaat' Met andere woorden gaat het u erom dat het kind wint of dat het zichzelf verbetert' "Resultaatgerichtheid, zowel bij sporters als bij hun ouders en

coaches, blijkt op de lange termijn nogal eens averechts te werken. Degenen die het hardst willen winnen, haken vaker en eerder af" Aan het woord is Jacques van Rossum die jong sporttalent via vragenlijsten volgt. Naast zijn werk bij de faculteit Bewegingswetenschappen werkt hij mee aan praktische handboeken voor coaches, sportouders, dansouders enzovoort Voor jonge sporters bUjken ouders en trainers de belangrijkste siQmjicant others, veel meer nog dan teamgenoten. Gedrag van ouders en coaches kan de carrière van een talent daarom maken of breken. Idealiter opereren zowel de sporter als ouders, coaches, sportbestuurders en sponsors vanuit dezelfde groeigerichte mind. set. Je moet sporters uitdagen en aansporen om hun eigen grenzen te verleggen, fouten benutten om van te leren en vooral veel positieve, constructieve feedback geven.

"Ouders of coaches die erg gericht zijn op scoren, zijn bij winst euforisch en bij verlies ernstig teleurgesteld. Dat enthousiaste meeleven lijkt heel fijn, maar voor een Idnd lijkt de waardering voor zijn persoon op en neer te gaan met zijn prestaties, terwijl het juist bij verUes op het thuisfront zou moeten kunnen terugvallen."

Het individuele ontwildfelingsproces is belangrijker dan eeuwige roem Toen Van Rossum een paar honderd Nederlandse topsporters vroeg naar de bijdrage van hun ouders aan hun succes, noemden zij vooral de bereidheid van hun ouders om het huishouden aan te passen aan hun sportloopbaan en morele, logistieke en financiële ondersteuning. AUe

genoemde rollen zijn 'faciHtair'. Aanwakkeren van scoringsdrift, daar hadden deze sporters hun ouders niet voor nodig. Van Rossums meest recente onderzoek richt zich op danstalent. Hij werkt daarbij nauw samen met de dansopleiding van de theaterschool van de Hogeschool voor de Kunsten. "Dans kun je heel goed benaderen als sport. Niets lijkt op het eerste gezicht verder verwijderd van voetbal dan ballet. Maar alles watje vanuit de wetenschap aan verstandigs kunt zeggen over de optimale omgang met de aanstormende profspelers van Jong Oranje, gaat mutatis mutandis ook op voor de jonge dansers van het Nationaal Ballet." In beide gevaUen geldt dat jong talent vooral gedijt bij een omgeving die zich richt op het individuele ontwikkelingsproces in plaats van op de eeuwige roem.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen