Ad Valvas 2007-2008 - pagina 403

W E T E N S C H A P

AD VALVAS 10 APRIL 2 0 0 8

PAGINA 7

Promotieonderwerp is hype

Op zoek naar de zuivere islam > Weetjes

Tumorbestrijding Onderzoekers van het VUmc gaan de moleculaire eigenschappen van een tumor gebruiken om de juiste behandelmethode vast te stellen bij hoofd-, hals- en longkanker. Nu krijgen alle patiënten grofweg dezelfde behandeling, vaak een combinatie van chemo- en radiotherapie. Meer kennis van een specifieke tumor moet het mogeUjk maken om de behandelmethode beter op de patient af te stemmen. Het VUmc krijgt hiervoor een deel van de 150 miljoen euro die het Center for Translational Molecular Medicine heeft toegewezen aan negen projecten. Hoofd- en halskanker en longkanker behoren tot de meest frequente doodsoorzaken. In Nederland overUjden er elk jaar bijna negenduizend mensen aan. (WV)

Nieuwe partijen Martijn de Koning promoveert op de religieuze beleving van jonge Marokkaanse moslims

Jonge Marokkanen in Nederland leven tussen twee loyaliteiten en weten vaak niet wat ze precies zijn: Marokkaan of Nederlander. Sommigen omzeilen dat probleem door zich nadrukkelijk als moslim te presenteren. TEKST: PETER BREEDVELD FOTO. COMVU/ANNE MARIE TROVATO

Antropoloog Martijn de Koning staat al de hele dag journalisten te woord, en de komende dagen zal dat niet veel anders zijn. "Dat krijg je als je promotieonderwerp een hype is", zegt ïiij ghmlachend. De Koning promoveert donderdag 17 aprü op zijn proefschrift over de reUgieuze beleving van jonge Marokkaanse moshms, vandaar. Die media-aandacht had hij dus verwacht, evenals de journalistieke obsessie met radicalisering. "Bijna allemaal vragen ze naar radicaliserende jongeren, maar daar gaat mijn proefschrift niet over", aldus De Koning. Zes jaar lang volgde hij Marokkaanse jongeren van twaalf tot en met achttien jaar. Hij kwam met ze in contact als vrijwilliger bij een huiswerkbegeleidingproject van de Goudse moskee Nour. Hij interviewde ze, praatte met ze als hij ze tegenkwam op straat of bij de McDonald's. Sommigen vroegen zijn hidp als er iets was op school, een conflict met een leerkracht of zo. Op die manier ontstond een vertrouwensband, al bleef De Koning gezien worden als 'blanke Hollander'. "Maar dan een blanke Hollander die niet dacht dat alle Marokkanen crimineel zijn", vertelt De Koning. "En gaandeweg werd dat 'blanke Hollander' steeds vaker 'niet-moslim'." Dat was natuurlijk onder invloed van het moslimextremistische geweld, dat de laatste jaren steeds dichter bij huis kwam de aanslagen in New York, de moord op Van Gogh, de doodsbedreigingen aan het adres van islamcritici, de aanslagen in Londen. De jongeren die De Koning bijna dageUjks zag, werden nu door autochtonen ter verantwoording geroepen omdat ze moslim waren. "Daardoor gingen ze opeens kranten lezen", aldus De Koning. "Moet je voorstellen, vmbo'ers die opeens het NRC Handelsblad en de Volkskrant mee naar huiswerkbegeleiding nemen. Alle berichtgeving over de islam en moslims spelden ze uit."

Heel burgerlijk Toen arriveerde er een nieuwe imam uit Marok-

ko, in De Konings proefschrift wordt hij Abdullah genoemd. "Abdullah was, achteraf gezien, een salafist, maar dan een van de apoHtieke, niet-gewelddadige vleugel van het salafisme. Hij stond voor een goed arbeidsethos, een harmonieuze omgang met ongelovigen, legde de nadruk op kennis, allemaal heel burgerlijke waarden. De islam is sowieso een heel biirgerlijke godsdienst. Maar AbduUah was ook tegen muziek, en tegen het gezamenlijk reciteren van de koran in de moskee. Vrouwen mochten van hem niet fietsen." De oudere moskeegangers vonden die Abdullah helemaal niks, maar bij de jongeren gingen zijn preken erin als Gods woord in een ouderling. "Dat compromisloze van hem, dat vonden ze prachtig. Want, zo redeneerden ze, als een imam al gaat schipperen met de islamitische regels, dan is het toch voor niemand meer dtxidelijk wat wel en niet mag?" En zo gingen de jongeren hun wereld strikt indelen in dingen die halal (koosjer) en haram (niet-koosjer) zijn. "Van tussencategorieen wilden ze niet weten, hoogstens als het ging om het

op en stuitte op het onbegrip van de docente "Die hoofddoek moet of moet niet, hoe zit het nou'"' Zulke situaties noopten de jongeren om op zoek te gaan naar duidelijke antwoorden. Daarnaast speelt nog iets anders de verscheurdheid tussen meerdere loyaliteiten. Zijn ze nou Marokkaan of Nederlander? Voor veel autochtonen zijn ze geen van beide, ze zijn moslims. Daar Ugt ook de oplossing voor hun dUemma. Hun identiteit als moslim overstijgt in de beleving van de jongeren de tegenstelling tussen hun Nederlandse en him Marokkaanse identiteit. 'Dit betekent wel dat er een islam gezocht moet worden die ontdaan is van wat jongeren zien als 'Marokkaanse' cultuur', schrijft De Koning in zijn proefschrift. 'Een dergelijke islam stelt hen in staat om zich als zelfbewuste burger te verhouden tot autochtone Nederlanders.' Hier ontstaat de 'zuivere islam'. Die maakt het tegelijkertijd mogelijk voor vrouwen om een gelijkwaardige positie af te dwingen. Ze wijzen er bijvoorbeeld op dat het islamitische verbod op seks voor het huwelijk, voor zowel vrouwen als mannen geldt. Die ondergeschikte positie waarin wij worden gedwongen, zeggen die vrouwen, dat is Marokkaanse cultuur en heeft dus niks met de islam te maken. Op die manier zet de 'zuivere islam' hun argumenten kracht bij.

'Juist in Nederland valt veel antropologisch Racistisch en dom onderzoek te doen'

Maar tervnjl de islam vrouwen helpt hun vrijheid te bevechten, is het tegeUjkertijd een manier om ze te controleren. "Zo gaat dat bij veel dingen binnen de islam, dat het mes aan twee kanten snijdt", zegt De Koning.

vergoelijken van hun eigen gedrag. Ze wdlden precies weten wat de islam voorschreef en daar geen millimeter van afwijken. Althans, in theorie. 'Hoe ik dat in de praktijk doe, dat is tussen God en mij', zeiden ze."

Meerdere loyaliteiten Door autochtonen werden ze nameUjk steeds vaker ondervraagd over de islam, en daardoor werden ze geconfronteerd met hun eigen onwetendheid. Zo was er een meisje dat door een docente werd gevraagd waarom ze geen hoofddoek droeg. Omdat ze daar nog niet aan toe was, antwoordde ze. "Maar moetje dan geen hoofddoek dragen van de islam-'" vroeg de docente. Het meisje had daar geen eenduidig antwoord

Hij observeerde zijn jongeren in een interessante periode, waarin onder andere imam El Moumni zijn omstreden uitspraken over homo's en Europeanen deed, Pim Fortuyn en Theo van Gogh werden vermoord, de aanslagen op de Twin Towers plaatsvonden en Geert Wilders opkwam. "Toch was mijn conclusie niet anders geweest als ik al was gestopt voor de moord op Van Gogh", beweert De Koning. Als antropoloog keek hij naar een exotische bevolkingsgroep in eigen land, wat nog niet veel gebeurt. Meestal gaan antropologen naar exotische landen om volkeren te bestuderen. Maar juist in Nederland valt veel antropologisch onderzoek te doen. "Naar autochtonen in Nederland, bijvoorbeeld. Kijk naar de achterban van Pim Fortuyn en Geert Wilders, die wordt mijns inziens veel te makkeUjk weggezet als racistisch en dom", aldus De Koning. Reageren' Mail naar redactie@advalvas vu nl

Nieuwe partijen halen zelden een Kamerzetel. Dat blijkt uit onderzoek van VU-politicoloog André Krouwel en Paul Lucardie van het documentatiecentrum voor politieke partijen in Groningen. Van de 63 nieuwehngen die tussen 198g en 2006 aan de parlementsverkiezingen meededen, kregen er maar tien voldoende stemmen voor een zetel. Slechts drie nieuwe partijen overleefden meerdere verkiezingen GroenLinks, de Socialistische Partij (die in 1994 voor het eerst meedeed aan de landelijke verkiezingen) en de ChristenUnie. De meeste nieuwe partijen verdwijnen al snel weer. De LPF, in 2002 een van de succesvolste nieuwkomers ooit met 26 zetels, haalde bij de verkiezingen eenjaar later acht zetels en speelt sinds de verkiezingen van 2006 geen rol meer in de landeUjke politiek. (WV)

Arme, gulle gevers Arme mensen geven relatief meer aan goede doelen dan rijke, concludeert Pamala WiepIdng in haar dissertatie waarop ze 21 april promoveert. Dit komt volgens haar omdat arme en rijke mensen ongeveer hetzelfde idee hebben over wat een passend bedrag is om te geven voor een bepaalde actie. Gevolg is dat mensen met een lager inkomen percentueel een hogere bijdrage leveren. Ook mensen met een groot en divers sociaal netwerk geven relatief meer om de eenvoudige reden dat ze vaker worden benaderd om aan goede doelen te geven. In economisch voorspoedige tijden zijn mensen ook guller met geven. Als daarentegen veel acties vlak na elkaar worden gehouden, daalt de bereidheid te doneren. Wiepking onderzocht 59 nationale acties tussen 1951 en 2005. (DdH)

Dikke kinderen Kinderen die op school voorUchting over voeding en beweging krijgen, zijn minder dik dan kinderen die dat niet krijgen. Dat blijkt uit het onderzoek waarop Amika Singh vrijdag 11 april promoveert Zij onderzocht de effectiviteit van het DOITprogramma (Dutch Obesity Interventions in Teenagers) onder 1100 vmbo-scholieren. Dit programma bestaat uit lesmateriaal voor tien schooUessen, extra sportlessen en een advies voor een gezonder assortiment in de schoolkantine. Niet alleen bleken de kinderen die hieraan meededen minder dik, ook dronken ze een kwart liter minder frisdrank per dag en keken de jongens uit de groep minder televisie. Hoewel het effect gunstig was, liep de invloed van het programma geleidelijk terug. Singh concludeert dat programma's als DOFT stelselmatig in het onderwijs opgenomen moeten worden. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen