Ad Valvas 2007-2008 - pagina 327

AD VALVAS 2 1 FEBRUARI 2 0 0 8

W E T E N S C H A P

PAGINA 7

> Weetjes

Straf en beloning Kinderen met ADHD presteren beter wanneer ze gestimuleerd worden met straffen en belomngen. Dit blijkt het onderzoek van promovendus Marjolein Luman waarop zij 15 februari bij de faculteit Psychologie en Pedagogiek promoveerde. Alle kinderen presteren beter wanneer een taak aan beloning of straf is gekoppeld. OpvaUend genoeg is dit effect iets groter bij kinderen met ADHD. Volgens Luman ügt de oorzaak deels in subtiele aangeboren afwijkingen in de hersenen Een andere verklaring is dat ADHD-kinderen vaker kritiek krijgen. Anderzijds zou een afwijkende leergeschiedenis bij kinderen met ADHD, die vaker kritiek krijgen, de resxdtaten kunnen verklaren. (FB)

Botontkalking

- Ä > " t ^ ^ ^ ^ ^ ^ S È S ^ ^ ^ - y - ^ ^ S i "^^^^Sgïte^'^'Èi

Taco Kind Geboren: 1980 m Utrecht Studie: 1999-2004: elektrotechniek in Delft; 2004-2008: geneeskunde in Leiden Onderwerp: Modelvorming van de hart-longcirculatie Heel goede studenten kunnen sinds vongjaar een beurs van NWO krijgen om te promoveren op een zelfbedacht onderzoek. Vier toptalenten van de VU kregen in 2007 zo'n toelage van maximaal 180 000 euro

TEKST: DIRK DE HOOG FOTO COM VU/PETER SMITH

Ingenieur met doktersjas

Wat ben je aan het onderzoeken? "Ik probeer een wiskundig model te maken voor de beschrijving van de hart-longcirculatie. Dat is vooral bedoeld om betere diagnostiek mogelijk te maken bij pulmonale hypertensie, een zeldzame longziekte waarbij de bloeddruk in de longen te hoog is. Als gevolg hiervan probeert de rechterhartkamer zich aan te passen door groter te worden om zo tegen de verhoogde bloeddruk in te kunnen pompen. Op een gegeven moment lukt dit niet meer en treedt hartfalen op, met uiteindelijk de dood tot gevolg. De diagnose wordt nu gesteld door de bloeddruk te meten in de grootste longslagaders, terwijl de ziekte zich in de kleinere slagaders manifesteert. Deze metingen zeggen daardoor niets over de prognose. Als ik een goed model kan maken van de hart-longcirculatie, kan de diagnose misschien eerder worden gesteld en de prognose beter worden ingeschat. Hierdoor is het mogeHjk om beter gebruik te maken van beschikbare therapieën. Genezen lukt nog niet, maar er zijn wel medicijnen die de progressie van de ziekte vertragen." Hoe ben je op dit onderwerp gekomen? "Tijdens mijn studie elektrotechniek in Delft gaf fysicus Theo Faes van het VU medisch centrum coUeges over medisch-technische onderwerpen. Daar werd ik zo door gegrepen dat ik op een medisch onderwerp wüde afstuderen. Mijn afstudeerscriptie deed ik in het VUmc over de hart-longcirctdatie. Zodoende kwam ik ook m contact met Piet Postmus, longarts en afdelinghoofd, en Anton Vonk Noordegraaf, longarts en gespecialiseerd in pulmonale hypertensie. Het VUmc is het nationale centrum voor diagnostiek en behandeling van patiënten met deze ziekte. In de acht jaar dat dit centrum bestaat, zijn er zo'n zeshonderd patiënten behandeld. Hierdoor was er veel kennis en materiaal beschikbaar. Na mijn afstuderen ben ik geneeskunde in Leiden gaan studeren om zo op een nog betere manier techniek en geneeskunde te kunnen combineren. Ik heb voor Leiden gekozen omdat daar een speciaal programma voor zij-instromers bestaat. Tegehjk bleef ik deeltijdonderzoek doen dat in het verlengde lag van mijn afstudeeronderwerp en ontstond het idee er een promotietraject van te maken." Waarom wil je promoveren? "Dat idee is eigenlijk al halverwege mijn studie in Delft ontstaan. Zelf dingen uitzoeken vind ik erg leuk, een

beetje puzzelen en zo. Als je op het terrein van geneeskunde onderzoeker wüt worden, is het ook een pre om gepromoveerd te zijn, maar ik doe het vooral omdat ik het leuk vind. Nu is het echt een extra mooie kans, omdat ik mijn eigen onderwerp en plan mocht maken. Vaak moetje voor een promotieonderzoek soUiciteren op een project van een hoogleraar of onderzoeksgroep. Met dit project kan ik me verdiepen in het onderwerp dat mij het meest aanspreekt." Wat was je gaan doen zonder deze beurs? "Op zoek gegaan naar een andere zak met geld om te promoveren. Ik had natuurlijk al een deeltijd onderzoeksbaan en een paar artikelen gepubUceerd. Dus zat ik in een soort voortraject voor een promotie. Gelukkig is er voor medisch onderzoek best wat geld beschikbaar, dus ik denk dat er ook andere mogelijkheden waren om door te gaan. Mijn onderzoek is in eerste instantie gericht op een weinig voorkomende ziekte, maar de techniek die ik gebruik kun je ook toepassen op de linkerhartkamer. Dan kun je een model ontwikkelen dat bruikbaar is voor veel meer hartaandoeningen. Ik denk bijvoorbeeld dat de Hartstichting daar wel in geïnteresseerd is. Als ik even op geld had moeten wachten, was ik een tijdje op reis gegaan van mijn spaarcenten. Op termijn hoop ik geneeskunde en onderzoek met elkaar te kunnen combineren. Ik wü graag medisch-specialist worden en patiënten behandelen en daarnaast wetenschappelijk onderzoek doen. Aan die combinatie had ik helemaal niet gedacht toen ik elektrotechniek ging studeren. Maar die achtergrond opent interessante nieuwe mogelijkheden." Kun jij carrière enprivéleven gemakkelijk combineren? "Ik hoop van wel. De combinatie van coassistentschappen en een deeltijdbaan was pittig. Ik wü in de toekomst genoeg tijd overhouden om regelmatig bij mijn vriendin te zijn en uit te kunnen gaan. Mijn ervaring is dat een arts in de kliniek heel wat meer uren maakt dan een wetenschapper. Bovendien heb je als arts de belasting van 's nachts en in het weekend werken. Maar als wetenschapper heb je veel vrijheid om je eigen tijd in te delen, dus ik heb er alle vertrouwen in dat die combinatie goed te doen is." Reageren' Mail naar redactie@advalvas vu.nl

Botontkalking bij patiënten met Systemische Lupus Erythematosus (SLE) wordt vaak onvoldoende behandeld, blijkt uit het promotieonderzoek van Irene Bultink. Zij promoveerde vrijdag 15 februari. SLE is een chronische ziekte die gekenmerkt wordt door een ontstekingsproces dat overal in het lichaam kan optreden. Een op de duizend tot tweeduizend vrouwen lijdt eraan, bij mannen komt de ziekte veel minder voor. De overleving van SLE-patienten is de afgelopen decennia verbeterd, maar vaak treden op langere termijn toch complicaties op. Bultink toont aan dat botontkalking een veel voorkomende compUcatie is. Bovendien werd bij twintig procent van de patiënten minstens één wervelfractuur aangetoond. Daarnaast hebben SLE-patiénten vaak hart- en vaatziekten en zijn ze vatbaar voor infecties. (PB)

Rampen Het is logisch dat Nederlanders zo slecht zijn voorbereid op rampen, vindt hoogleraar rampenbestrijding Ira Helsloot. 'Uit wetenschappeHjk onderzoek is al vaak gebleken dat voorhchtingscampagnes van de overheid niet werken', stelt hij in de Volkskrant van 19 februari. Mensen maken een rationele afweging de kans op een ramp is zo klein dat ze zich er niet tegen gaan indekken. De overheid probeert burgers er met de campagne Denk Vooruit al anderhalfjaar toe te bewegen zich beter voor te bereiden op rampen, maar tot nu toe met weinig resultaat. Helsloot vindt dat er een 'meterkastbijbeltje' moet komen waarin staat watje moet doen bij een specifieke ramp. De posters met dooddoeners als 'raak niet in paniek' zijn in zijn ogen waardeloos. (WV)

Tweeling-d na Het dna van eeneiige tweehngen is niet altijd identiek, blijkt uit een onderzoek van onder anderen VU-hoogleraar Dorret Boomsma. De onderzoekers werden op het spoor gezet door negen Zweedse tweehngen van wie de ene persoon wel en de ander niet aan de ziekte van Parkinson Ujdt. Bij de celdeling in foetussen blijken veranderingen in het dna op te treden, doordat soms stukken dna wegvallen ofjuist extra vermenigvuldigd worden. Dit fenomeen biedt nieuwe perspectieven voor tweeUngonderzoek. Als de een wel ziek wordt en de ander niet, is het wellicht gemakkehjker dan tot nu toe om uit te zoeken welke genen een rol spelen bij de betreffende aandoening. Het onderzoek is gepubliceerd in de orJine versie van American Journal ofHuman Genetics van 14 februari. (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen