Ad Valvas 2007-2008 - pagina 375

W E T E N S C H A P

AP VALVAS 27 MAART 2 0 0 8

PAGINA 7

Internettherapie werkt >Weetjes Zespotige diertjes Dieren met zes poten, zoals insecten en kreeften, zijn maar een keer in de evolutie ontstaan. VU-biologen, onder wie Martijn Timmermans, ontdekten dat aUe zespotigen afstanmien van de springstaarten, zespotige bodemdiertjes die enigszins Ujken op insecten. Ze publiceerden hun onderzoek in het blad BMC Evolutionairy Biology. Tot nu toe veronderstelden wetenschappers dat de springstaarten zich al eerder hadden afgespUtst dan de andere zespotige dieren. Dan zouden zespotige dieren minstens twee keer moeten zijn ontstaan. De biologen deden dna-onderzoek, waaruit blijkt dat dit niet het geval is. De springstaart is de directe voorouder van alle andere zespotige dieren. (WV)

Kerkelijk podium

Online je depressie of fobie bestrijden. Dat kan met de behandelingen die hoogleraar Pim Cuijpers ontwikkelt. TEKST: FLOOR BAL ILLUSTRATIE: BEREND VONK Of het nu om depressies of angststoornissen gaat, de VU is koploper in het ontwikkelen van intemettherapieén. Onder leiding van hoogleraar kUnische psychologie Pim Cuijpers en met hulp van bijzonder hoogleraar Isaac Marks, zijn heel wat behandeUngen opgezet. "We gebruiken

Xhosa

kelde hij in 1992 voor het Trimbos-instituut de cursus In de put, uit de put. Deze zeer succesvolle training wordt al jarenlang bij ggz-instellingen door heel Nederland aangeboden. Maar Cuijpers teert niet lang op oude successen. Sterker nog, eigenlijk vindt hij dat de cursus niet meer zo vaak gegeven hoeft te worden. "Je lomt hem ook op het internet volgen. Dat is efficiënter en het kost minder tijd en geld." Het is tekenend voor de hoogleraar die altijd op zoek is naar nieuwe manieren om zoveel mogelijk cUénten te helpen. "Ik kijk vanuit het oogpunt van de volksgezondheid naar de psychologie. Dan gaat het niet om het helpen van één patiënt met een heel ingewikkelde problematiek, maar om hoe je heel veel mensen met milde klachten kunt behandelen."

Niet gek

Behandelen via het internet heeft een groot aantal voordelen. "Veel mensen willen helemaal niet naar een psycholoog of een psychiater; Naast de gewone onderzoeken naar de effecten ze zijn niet gek. Maar ze zijn best bereid om 's van internettherapie op de behandeling van avonds, als niemand kijkt, wat opdrachten in te mensen met depressies en angststoornissen, vullen", aldus Cuijpers. Bovendien is er bij interheeft hoogleraar klinische psychologie Pim nettherapie geen reistijd en kunnen deelnemers Cuijpers een aantal bijzondere projecten lopen. zelf bepalen wanneer ze hun 'huiswerk' doen. Zo was hij afgelopen week in Kaapstad, waar binnenkort bewoners van townships in openbare Ook zijn interventies via het internet vaak aantrekkelijker dan zelfhulpboeken. "Je kunt bibliotheken een therapie tegen piekeren en deelnemers bijvoorbeeld een dagboekje laten depressies kunnen volgen. "Die bieden we in invuUen waarbij ze elke dag hun stemming versimpelde vorm aan op een website in het een cijfer geven. Daar kun je automatisch een Engels, Afrikaans en Xhosa." grafiekje van maken. Zo kunnen ze makkelijk Daarnaast werkt hij samen met Jan Treur, hoog- verbanden leggen tussen bepaalde activiteiten en hun slechte stemming." Op die manier kan leraar artificiële intelligentie, aan een intemeteen cliënt erachter komen dat hij zich altijd behandeling waar zelfs geen therapeut aan te depressief voelt als hij bij zijn moeder op visite pas komt. Depressieve mensen vullen hierbij op het internet hun plannen voor de komende week is geweest. in. Via een speciale gsm krijgen ze automatische Het grote voordeel van intemettherapie is dat sms'jes met de vraag of ze zich aan hun plannen patiënten snel reactie krijgen. Zo onderzoekt gehouden hebben. "Zo gaan we onderzoeken of het VUmc bijvoorbeeld hoe mensen leren je een therapeut helemaal kunt vervangen. Gaat leven met een chronische ziekte als diabetes. de patiënt de gsm als therapeut zien?" Het belangrijkste daarbij is dat deze mensen nadenken over hoe zij met hun verdriet kimnen leven. Zij vullen onhne een stappenplan in en internet vooral voor zelfhulp. Bij de UvA kun je een begeleider kijkt hun antwoorden na. Binnen therapie via de maü volgen, maar daar houden een paar dagen geeft hij antwoord met tips en wij ons niet mee bezig", vertelt Cuijpers. adviezen. De nadruk op zelfhulp heeft een belangrijke reden: het werkt. "Uit veel onderzoeken blijkt De relatie tussen cUënt en therapeut verandert dat zelfhulp, via een werkboek of een website ook door het internet. Cuijpers: "Marks zegt bij aandoeningen als depressie, seksuele proble- altij d: 'The computer hos no eyehrowes.' Een theramen en angststoornissen, hetzelfde effect heeft peut kan fronsen als je iets zegt. Maar je verhaal als een gewone behandehng bij een therapeut. via het internet doen, is anoniem en dus minder Meer dan honderdduizend behandelde cliënten, eng." Dat is meteen ook een van de nadelen van dat kimnen maar weinig psychologen Cuijpers deze vorm van therapie. "Sommige mensen nazeggen. Voor depressieve mensen ontwikhechten juist erg aan persoorJijk contact met

htm therapeut. Die vinden het verschrikkeHjk dat dit ook al via internet moet."

Huiverig Veel psychologen waren in eerste instantie huiverig voor deze ontwikkeUng. "Hun grote angst was altijd dat ze binnenkort alleen nog maar achter de computer zitten. Maar inmiddels zien ze dat het niet zo werkt. Er blijven veel mensen over met complexe problemen die helemaal niet geschikt zijn voor intemettherapie." Diezelfde behandelaars hoeven niet bang te zijn dat hun wachtkamers leeg zullen bUj ven. "Vijftien procent van de mensen had het afgelopen jaar een depressie of angststoornis. Er zijn zo veel mensen met psychische klachten dat er juist een

Stoppen met blowen Op de website gripopgras.nl kunnen studenten die minder willen blowen hun verslaving aanpakken. Deze internettherapie werd ontwikkeld door verslavingszoi^nstelling Brijder waar masterstudent psychologie Stephanie Dijkstra als een van de internetbehandelaars stage loopt. "Een paar keer per dag, ook in het weekend, log ik in op de site. Daar kan ik mijn cliënten opdrachten geven of hun vragen beantwoorden. De behandeling bestaat uit zes stappen waarbij mensen onder meer hun stemming en softdru^ebruik bijhouden en nadenken over de voor- en nadelen van blowen. Daarnaast hebben we contact via een speciaal scherm. Ik vind het ei% interessant om te doen." >De behandeling via gripopgras.nl wordt door de meeste zorgverzekeraars vergoed. Pim Cuijpers is niet bij het project betrokken. tekort aan therapeuten is." Daarom werkt de afdeling klinische psychologie nauw samen met GGZ Buitenamstel. Mensen met een fobie die zich bij de instelling melden, krijgen hiimenkort een speciaal zelfhulpprogramma aangeboden. "Die kwamen hiervoor op een lange wachtUjst. Wij denken dat velen na het volgen van deze methode geen behandeling meer nodig hebben." In de toekomst volgt verdere samenwerking, wanneer de afgeronde püots via de landehjke geestelijke gezondheidszorg worden aangeboden. "Wij ontwikkelen en onderzoeken het, zij bieden het aan." Reageren? Mail naar: redactie@advalvas.vu.nl

De kerk was in de middeleeuwen niet aUeen het huis van God, maar ook een podium, waar rijke burgers zich geheel conform de geldende mode konden profileren. Dat deden ze door er persoonlijke monumenten op te richten: privébanken, altaren, persoorJijke graven en gedenkstenen. Dat blijkt uit het proefschrift Aards, betrokken en zelfbewust. De verwevenheid van cultuur en religie in katholiek Utrecht, 1300-1600 van historica LleweUyn Bogaers, die op 19 maart promoveerde. Bogaers verrichtte intensief archiefonderzoek en plaatste het gemeenschapsleven en de aUedaagse betekerds van kerk en religie in een nieuw Ucht. Daarin is niet zozeer sprake van een herfsttij der middeleeuwen, zoals Johan Huizinga in 1919 poneerde, maar eerder van de eerste tekenen van het voorjaar van de reformatie, waarin het individu centraal kwam te staan. (PB)

Beroerd Depressieve mensen komen na een beroerte vaker in een verpleeghuis of andere instelHng terecht. Dat schrijven Nederlandse onderzoekers, onder wie hoogleraar huisartsgeneeskunde Frangois ScheUevis in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Stroke. Patiënten die voorafgaand aan hun beroerte een depressie hadden, hebben een bijna vijf keer grotere kans op een opname dan patiënten zonder psychische problemen of met andere psychiatrische klachten. 'Het is mogehjk dat mensen zich door de symptomen van depressie - zoals neerslachtigheid, minder motivatie, energie en concentratie - moeizamer en langzamer kunnen aanpassen aan de hersenschade, veroorzaakt door de beroerte', zei ScheUevis tegen het ANP. 'Of dat ze afhankelijker zijn en blijven door de depressie. Het is ook mogehjk dat de gevolgen van de beroerte ernstiger zijn door de depressie.' (PB)

Buurten Bijna de helft van de Nederlandse bevolking heeft de meeste sociale contacten met buurtgenoten, direct in de woonomgeving. Dit büjkt uit een enquête van het aan de economische faciüteit gerelateerde onderzoeksbtireau Scan Yours. Driekwart van de 331 ondervraagden vindt goed contact met de buren ook heel belangrijk. Andere veel genoemde locaties voor het opdoen van contacten zijn sportverenigingen, werk en het café. Het onderzoek is verricht in opdracht van Buurtlink.nl dat buurtgerichte websites stimxdeert. Volgens Buurtünk geeft het onderzoek aan hoe belangrijk ztüke buurtsites kunnen zijn bij het bevorderen van de sociale cohesie in de samenleving. Sinds Buurthnk in 2006 startte, zijn het aantal sites en de bezoekersaantaüen explosief gegroeid. Deze sites trekken maandelijks 400.000 unieke bezoekers. (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen