Ad Valvas 2007-2008 - pagina 341

AD VALVAS 6 MAART 2 0 0 8

PAGINA

11 BOEKENWEEK 2008

voor de bureaula Honderdduizenden amateurschrijvers telt Nederland. Ook op de VU zijn ze te vinden. Studenten, hoogleraren en bibliotheekmedewerkers maken romans, verhalen en gedichten. Met de Boekenweek op komst stellen we ze voor; zeven schrijvers, zeven fragmenten.'Schrijven is min of meer hetzelfde als voor een collegezaal staan.' TIKST: PETER BREEDVEL0 FOTO'S. COMVU/ANNE MARIE TROVATO EN PETER SMITH

I

GUSZTI EIBEN (46), hoogleraar kunstmatige intelligentie "Tien jaar geleden heb ik een cursus korte verhalen schrijven gedaan en met vijf medecursisten vorm ik nu een schrijversclub die eens in de maand, zes weken bijeenkomt om eikaars verhalen te lezen. Die worden dan besproken, afgekraakt, de hemel in geprezen. Ik heb, wat dat afkraken betreft, een l^oorsprong vanwege mijn beroep. Ik publiceer veel wetenschappelijke artikelen die worden beoordeeld door vakgenoten, dus ik heb geleerd met harde kritiek om te gaan. Tegelijkertijd kan ik zelf ook goed beoordelen. Ik probeer mijn verhalen op maximaal twee A4'tjes te laten passen. De andere leden van mijn clubje zeggen dat mijn verhalen de lezer vaak in de sfeer trekken. Ze zijn emotioneel-intensief, vaak met een wrang einde. Iemand heeft me er eens op gewezen dat er altijd iemand doodgaat. De hoofdpersonen zijn farao's, Amerikaanse slaven, soms wetenschappers in de twintigste eeuw, of ontdekkingsreizigers. Ik zou best willen publiceren, maar ik ben daar nooit heel serieus mee bezig geweest. Ik schrijf voor mezelf, voor mijn vrienden en voor de bureaula. Het is ook wel onzekerheid. Ik veronderstel datje in Nederland alleen maar succesvol kunt zijn met een dikke roman over huweUjksperikelen of een jeugdtrauma. Korte verhalen zijn hier niet populair. Ik vind het razend knap als een schrijver op een klein aantal pagina's iets heel krachtigs weet neer te zetten, zoals Franz Kafka, Dino Buzzati of Istvan Orkény. Toen ik nog in Hongarije woonde, schreef ik ook al korte verhalen. In het Nederlands schrijven kan heel frustrerend zijn, omdat ik me toch beter uitdruk in mijn moedertaal. Het niveau waarop ik daarin kan nuanceren, haal ik niet in het Nederlands."

Gezond verstand Het was onmogelijk wat er gebeurde. Die beestjes werden écht intelligent. Weet u, hun oertaal was van nnij, ik kon het verstaan als ik hun connmunicatie aftapte. Maar het ging ineens heel snel met hun ontwikkeling en ik moest alle zeilen bijzetten om hen te kunnen blijven volgen Het was meer dan fascinerend, het was magisch! Ze gingen over het ontstaan van hun wereld nadenken, ze probeerden de grenzen van hun wereld af te tasten, ze vroegen zich af of er een schepper bestaat, ze ontwikkelden een eigen filosofie. Huivenngwekkend gewoon. Geen wonder dat ik in het lab sliep en alleen maar pizza at. Het ging echt razend snel. En het ging ook razend snel mis. Ik heb de details met kunnen volgen, maar op een zeker moment kwamen zij er achter dat IK besta! En dat ze in een kunstmatige wereld leven, bij gratie van mij. Collectief gevangen in een imaginaire omgeving die deel uitmaakt van iets dat voor hen totaal met te bevatten is, overgeleverd aan een wezen dat ze nooit kunnen begrijpen. Wat er volgde, daar hebben wij geen woorden voor. U bent de psychiater. Ik noem het collectieve depressie. Of wat moetje zeggen van een hele populatie, een hele cultuur, die ineens beseft dat hun leven werkelijk geen zin heeft. Dat ze speelgoed zijn van iemand waar ze mets mee delen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen