Ad Valvas 2007-2008 - pagina 259

AD VALVAS 24 JANUARI 2008

S T U D E N T E N / R E C E N S I E

PAGINA 5

Piekeren voor gevorderden Wie veel tobt, verspilt vele uren per dag. Om piekeraars te helpen schreef hoogleraar Ad Kerkhof een praktisch zelfhulpboek.

Positief piekeren > Probeer het piekeren te concentreren tot twee keer een kwartier per dag. Stel het piekeren tot deze momenten uit Wanneer je < tussendoor toch aan het tobben bent, kun je de gedachten opschrijven zodat je tijdens het piekermoment ~ verder kunt gaan.

TEKST: FLOOR BAL ILLUSTRATIE: BEREND VONK

Nog een boek over piekeren, wat voegt het toe? "Boeken over piekeren hebben vaak erg veel tekst. Maar als je het uit hebt, weetje nog niet hoe je moet stoppen met tobben", zegt Ad Kerkhof, hoog­ leraar kUnische psychologie. "Ik wüde een boek maken dat heel praktisch is, een echt zelfhulpboek met simpele oefeningen. Vijf afstuderende studenten psycho­ logie testten anti­piekeroefeningen op een groep van tweehonderd over­ matige piekeraars. De ene helft kreeg een werkboek met de oefeningen, de andere heUt niet. Uit het onderzoek bleek dat diegenen die het werkboek volgden, uiteindelijk minder pieker­ den. Mijn hulpboek Piefeeren is op dit werkboek gebaseerd. Het effect hier­ van is vergeUjkbaar met een gewone therapie tegen piekeren. Wie de oefe­ ningen een maand lang doet, kan de piekertijd halveren." Het is toch nuttig o m ergens diep over na te denken? "Tobbers denken inderdaad dat ze goed bezig zijn. Piekeren is je voor­ bereiden op een crisissituatie. Door erover na te denken, proberen ze nare situaties voor te zijn. Het is een "^f',v*\2'j^tfi^^*^"

Stop het getob "Veel studenten zijn intellectuele baasjes die soms door hun neiging om alles te analyseren in een piekerkramp schieten", zegt hoogleraar Ad Kerkhof. Om tobbende studenten te helpen, ontwikkelde hij samen met de studentenpsychologen een speciale cursus. Deze workshop 'stop het getob' begint weer op maandag 11 februari en wordt gegeven door studentenpsycholoog Barbara van der Werf. Aanmelden via het secretariaat: 5985010. Deelname is gratis.

> Wissel nare gedachten af met positief piekeren. Als je toch wakker ligt, kun je net zo goed aan leuke dingen denken. Herhaal honderd keer dat je goed kunt koken of denk terug aan een fijne vakantie. > Vertel een vriend een paar keer per week jouw negatieve ideeën. Hij of zij mag daar niet over in discussie gaan^ Door doemgedachten uit te spreken, ^ besef je vaak hoe onzinnig ze zijn. i > Leer om negatieve gedachten even stil te zetten. Bijvoorbeeld door heel hard 'stop' te denken. Zo bouw je af '^ en toe een pauze in. '

h

soort zelfbescherming tegen falen. De meeste mensen denken goed over een moeilijke situatie na en komen vervolgens tot een oplossing. Wan­ neer ze een plan hebben, stoppen ze met nadenken. Dat geeft een gevoel van opluchting. Wie piekert, komt telkens op hetzelfde punt uit. In feite doe je helemaal niets. Je vindt geen oplossing voor je probleem. Je raakt elke controle over de eigen gedach­ ten kwijt. Het veroorzaakt negatieve emoties waar je vooral heel moe van wordt." Zijn piekeraars niet gewoon zeurpieten? "Ze maken het zichzelf in elk geval erg moeilijk. Vaak zeggen ze ook dat ze helemaal ziek van zichzelf worden. Tobben wordt helemaal een probleem walmeer mensen over het piekeren zelf gaan piekeren. 'Wanneer houdt dit op? Als ik zo doorga, dan word ik gek.' Het wordt een eindeloze Hta­

> Besef dat je een gedachtegang niet helemaal af hoeft te maken. Accepteer dat bepaalde nare ideeën in je opkomen en kijk er van een afstand naar. Stel bijvoorbeeld voor dat de gedachte een wolkje is, die je ^ rond laat dwarrelen. .

nie. Maar besluiten om te stoppen met piekeren, heeft geen zin. Je kunt gedachten niet zomaar wegdrukken. Wanneer je tegen iemand zegt dat hij niet aan een roze olifant mag denken, denkt hij meteen aan die olifant. Om die negatieve gedachten toch te ver­ minderen, hebben we die oefeningen bedacht." En? Is het de schuld van hun moeder? "De mensen die aanleg tot piekeren hebben, hebben soms aangeboren netiroticisme. Het zijn personen die snel denken dat ze alles fout doen en faalangstig zijn. Ook zijn ze gevoehg voor depressies. Zo'n negatieve levenshouding is deels erfelijk. Bovendien hebben piekeraars vaak dominante ouders met hoge verwachtingen. Ze konden het thuis nooit goed genoeg doen. Die zware eisen leggen ze, nu ze volwassen zijn, ook aan zichzelf op. Dit type perfec­

tionisten zie je trouwens veel onder wetenschappers, die hebben vaak hoge verwachtingen van zichzelf. Daarnaast zijn het jioist laagopgeleide mensen die veel negatieve gedachten hebben. Die hebben minder oplos­ singsgerichte vaardigheden." • U bent vooral bekend als zelf­ moordexpert. Wat heeft zelfdo­ ding met piekeren te maken? "Tobben kan een voorstadium van zelfdoding zijn. Wie heel veel piekert, kan daardoor in een depressie raken. De combinatie van een depressie en eenpiekerstoomis verhoogt de kans op zelfdoding. Suïcidale personen blijken vlak voor een zelfmoordpo­ ging extreem te piekeren. Mensen denken soms wel twintig uur per dag aan de dood. Na een mislukte poging zeggen ze vaak dat ze vooral hun gedachten wilden stoppen. Je zou suïcide een extreme uitkomst van een piekerstoomis kunnen noemen.

i Bedenk drie toekomstscenario's over dagene waarover je piekert. In het eerste gaat alles mis. Je zakt voor je tentamen en moet met je studie stoppen waarna je de rest van je leven als caissière bij de Albert Heijn slijt. In het tweede scenario gaat alles geweldig. Niet alleen haal > je een tien voor het tentamen, je wordt gevraagd om te promoveren en wordt de jongste hoogleraar ooit. Verzin vervolgens een tussenvorm die waarschijnlijk het meest op de realiteit lijkt.

In mijn praktijk merk ik dat de oefe­ ningen in het boekje goed aanslaan bij suïcidale mensen. Ze voelen zich daarna vaak beter en piekeren min­ der." Ad Kerkhof, Piekeren, hulpboek. Uitgeverij Boom, prijs: € 19,95. Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu.nl.

Recensie

De waarheid van het tankende lichaam Het nut van ontbijten is nooit onomstotelijk bewe­ zen, al kun je wel beter boterhammen eten om zeven uur dan gevulde koe­ ken om half elf. Voedings­ hoogleraar Martijn Katan schreef een nuchter boek over gezond eten. RIANNE LINDHOUT Het effect van ontbijten op uw alert­ heid is een stuk minder dan dat van twee koppen koffie. U kunt de opge­ heven vingertjes voortaan pareren met de opmerking dat over de nood­ zaak van ontbijten eigenlijk maar weinig bekend is. Kinderen leren een

tikje slechter als ze met een lege maag op school zitten, maar het verschil is klein. Als u trouwens ontbijt met een bruine boterham en denkt dat u gezonder bezig bent dan witbrood­ eters, zit u ernaast. Er zitten pas meer vezels in als het tarwezemelen bevat, en dat is lang niet altijd zo in bruingekleurd brood met korreltjes erin. Alleen de wettelijk beschermde term 'volkorenbrood' biedt garanties. Belangrijker dan de vezels uit brood is het jodiutn. En dat zit niet in die handige, snelle drinkontbijten waar­ van de fabrikant pretendeert dat het goede broodvervangers zijn. Voedingshoogleraar Martijn Katan van het Instituut voor Gezondheids­ wetenschappen beschouwt het men­ seUjk lichaam als een soort auto, legt hij uit in zijn boek Wat is nou gezond? Fabels en feiten over voeding. Het

gaat over hoe je die auto moet onder­ houden om er zo lang mogelijk ple­ zier van te hebben. Ons onderhuidse vet is de benzinetank, vitamines zijn de motorolie, ruitensproeiervloeistof en remvloeistof. 'Het maakt niet uit of je een reep chocola eet voordatje gaat slapen of voordat je gaat sporten. De benzine wordt gewoon opgenomen in de tank.'

Laat dus maar zitten, die oesters, rauwe eieren en asperges Katan leidt de lezer met zijn hoofd­ stukken de hele dag door. Van het ontbijt via koffietijd ­ koffie onttrekt helemaal geen vocht aan je lichaam ­ en de borreltijd naar het avondeten.

Per hoofdstuk sluit hij af met een overzichtelijk rijtje fabels en feiten. Er zijn ook hoofdstukken over sport, 'gif in het eten' en de slanke lijn. Tegen bedtijd komt ook de relatie tussen voeding en seks aan bod. Een snelle tip voor goede seks vanavond is er wetenschappelijk gezien niet. Laat dus maar zitten, die oesters, rauwe eieren en asperges. En ook de vitamine E die sommige seksshops verkopen. Wel heeft eetgedrag effect op de lange termijn. De adertjes in de penis kimnen door dezelfde oorzaken dichtshbben als de kransslagadertjes om het hart. 'De belangrijkste voe­ dingsoorzaak van impotentie is een dikke buiF, concludeert Katan. Op een enkele tabel na bevat het boek geen Ulustraties, maar dat heeft het ook niet nodig. Het is geschreven voor wie interesse heeft in de duizend

küo eten en drinken die jaarHjks het lichaam passeren. Wat IS nou gezond? Fabels en feiten over voeding, Prometheus, Amsterdam 2008, € 14,95. Info: www.mlotan.nl.

1

^

­

MiÉ

Ä^

^«1

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen