Ad Valvas 2007-2008 - pagina 487

AP VALVAS 29 MEI 2008

O N D E R W I J S

PAGINA 7

Ronald Plasterk: 'De voorlichting aan studenten moet eerlijker' Intakegesprekken moeten de uitval in het hoger onderwijs met de helft terugdringen, hoopt onderwijsminister Ronald Plasterk. Hij wil geen selectie aan de poort, maar wel een 'harde knip' voor de master. Een interview. TEKST: HEIN GUPPEN EN THIJS DEN OHER/HOP FOTO: COMVU/ANNE MARIE TROVATO

In selectie aan de poort üet u nog altijd niets? "Uit de gevoerde experimenten blijkt dat dit instrument nauwelijks voorspellende waarde heeft voor studiesucces. Een misschien nog wel belangrijker tegenargument is dat we in Nederland allang voor de poort selecteren: zonder havo- of vwo-diploma mag je niet naar het hoger onderwijs. Het centraal schrifteUjk eindexamen controleert het niveau. Landen waar selectie aan de poort normaal is, hebben zo'n examen niet. Waarom zou je gaan selecteren uit een groep die al goed genoeg is bevonden? Bovendien passen de meeste scholieren zelf wel enige zelfselectie toe: iemand met een vijf voor wiskunde gaat gewoonlijk geen natuurkunde studeren." Numerus-fixusstudies mogen van u wel aan de poort selecteren. "Daar is zo'n nadere selectie zinvol, want niet iedereen kan worden toegelaten. Op dit moment mogen deze opleidingen hooguit de helft van hun instroom zelf selecteren en die beperking haal ik weg. Als zij straks niemand meer willen laten loten en alle eerstejaars zelf willen uitkiezen, dan is dat wat mij betreft prima." Voorstudies als geneeskunde enjoumalistiék geldt een verplichte studentenstop omdat er anders te wemig werk is voor afgestudeerden. Maar massale opleidingen als psychologie en rechten kunnen hun instroom uit capanteitsoverwegingen ook zelf beperken. Mogen zij vervolgens naar hartelust gaan selecteren? "Dat is niet mijn bedoeling. Mocht er een situatie ontstaan waarin bijvoorbeeld alle psychologieopleidingen om die reden hun instroom beperken, dan is dat onwenseUjk. Ik wil ervan af dat we het eindexamen blijven zien als ticket voor het hoger onderwijs. InstelUngen moeten niet iets krijgen van: 'ze moeten zelf maar weten wat ze in het voortgezet onderwijs doen, wij selecteren onze studenten aan de poort gewoon opnieuw'." U wilt wel dat opleidingen indringende intakegesprekken voeren met iedere student die zich aanmeldt. Niet iedereen is overtuigd van het nut daarvan en de kosten zijn aandenlijk. "Ik krijg verschillende signalen uit het veld. We wOlen dit zeker niet van de ene op de andere dag aan het hoger onderwijs opleggen. We gaan eerst eens kijken of het werkt, en dan pas zullen we het geleideUjk invoeren. Mij lijkt het een prima middel. Een bekend verhaal is dat studenten in de eerste weken van hun opleiding te horen krijgen dat de helft van de eerstejaars er na de Kerst niet meer bij is. Waarom worden ze daar niet voor gewaarschuwd voordat ze zich inschrijven? Dat scheelt een hoop frustraties en beperkt de uitval." Hoe voorkomje dat zo'n intakegesprek een reclamepraatje lolijft? Opleidingen willen toch graag zoveel mogelijk studenten? "Open dagen hebben als boodschap: kom naar ons. Heeft iemand zich aangemeld voor een opleiding, dan moet bij de intake blijken wat hij precies kan verwachten en of een andere opleiding misschien beter past. Zelf wUde ik bijvoorbeeld ooit natuurkunde gaan studeren. Mijn docent op de middelbare school kwam

Plasterk: 'Het behalen van het bachelordiploma is voor studenten het uitgelezen moment om de balans op te maken'

daarop met zijn studieboeken langs en ik was genezen: er stonden alleen maar formules in en dat was het niet voor mij. Ik wüde ook wat met de handen doen. Uiteindelijk ben ik bij biologie terechtgekomen, maar ik had dus bijna een opleiding gekozen zonder ooit een studieboek te hebben ingezien. Dat wil ik voor anderen voorkomen." Universiteiten en hogescholen zullenflink moeten investeren om de intakegesprekken op te zetten. "Als de uitval erdoor vermindert, verdienen ze hun geld terug. Extra geld is op termijn daarom niet nodig. Maar als een insteUing over de streep kan worden getrokken met een kleine startbijdrage, dan is dat bespreekbaar. Ik besef dat het nog een hele toer wordt om het plan echt in te voeren. Zeker als de instellingen ook bereid zijn de minder sterke studenten bij te spijkeren in de zomer. Zover zijn we nog lang niet, maar het is wel de richting die ik op wil."

'Docenten steken graag tijd in hun goede studenten, maar iemand moet zich ook hekommeren om de staartgroejp'

Uwïlt meer maatwerk. Voorgoede studenten moeten er honoursprogramma's komen. Gaan die niet ten koste van de rest^ "Dat is een kwestie van goed management. Je mag ervan uitgaan dat een opleiding daarvoor waakt. Natuurlijk: het is voor een docent leuk om zijn beste studenten van dienst te zijn. Maar een ander moet zich dan ontfermen over de staartgroep." U wilt niet dat studenten meer gaan betalen voor honoursprogramma's ? "Dat is helemaal niet nodig: docenten steken graag tijd in hun goede studenten, dat vinden ze alleen maar leuk. Bovendien zou een hoger collegegeld contraproductief zijn. Studenten werken er gemiddeld twaalf uur per week bij, maar als je een honoursprogramma volgt, lukt dat minder gemakkelijk. Zouden we vervolgens ook nog een dubbel collegegeld vragen, dan beginnen ze er niet aan." Geldt dat bezwaar niet ook voor de University Colleges? Die mogen van u wel drieduizend euro collegegeld vragen. "Ik denk van niet. We praten over een heel klein segment in het hoger onderwijs: opleidingen die kleinschalig, intensief onderwijs bieden en him studenten onderbrengen op een campus. De studenten die daar op afkomen, vormen een aparte groep die bovendien voor de helft uit internationale studenten bestaat. De Amerikanen onder hen zuUen zeggen dat zo'n opleiding in eigen land 45 duizend dollar kost. Nederlandse studenten kunnen het hoge collegegeld bovendien lenen."

zijn als een student die net zijn bachelor psychologie heeft gehaald, niet bij dezelfde instelling naar de masterfase kan omdat zijn diploma te Hcht wordt bevonden." Toch njn er problemen met de doorstroommasters. "Sommige universiteiten laten hun studenten al aan de doorstroommaster beginnen voordat ze hun bacheloropleiding hebben voltooid. In het jargon noemen ze dat een zachte knip. Daar moeten we echt vanaf: instellingen moeten gewoon een harde knip toepassen, want anders heb je feitelijk het bachelor-mastermodel niet ingevoerd. Het laatste studiejaar heet dan wel master, maar de opleiding is eigenlijk net als vroeger ongedeeld." Dus deze universiteiten houden zich niet aan de wet? "Het is in elk geval niet sociaal. Het behalen van het bachelordiploma is voor studenten het uitgelezen moment om de balans op te maken. Anders dan aan het begin van hun studie weten ze veel beter waar ze zich het best kunnen specialiseren. Dat kan een masteropleiding in een andere stad zijn, of misschien wel in een ander land. Universiteiten die geen harde knip toepassen, lappen niet alleen de wet aan hun laars, ze onthouden hun studenten dat belangrijke keuzemoment en ze belemmeren de mobiliteit. Terwijl dat juist een van de belangrijkste redenen was om het bachelor-masterstelsel in Europa in te voeren."

Gaat u instellingen daarop aanspreken? Die zullen zich trouwens gesteund weten door de studentenbonden, die hun achterban zo veel mogelijk herkansingen willen geven. Tegen collegegelddifferentiatie en selectie in de mas- "Voorlopig gunnen we iedereen nog zijn eigen terfase heeft u minder bezwaar. Kort na uw aantre- tempo. Maar het is typisch een probleem waar den heeft u al eens gezegd dat het begin van de master het ministerie mee aan de slag moet als dat te langzaam gaat. Want uiteindelijk is het niet in een natuurlijker moment is voor selectie. het belang van het systeem." "Dat klopt, maar het is ook weer niet de bedoeling dat studenten met een bachelordiploma straks nergens meer terechtkunnen. Het zou gek Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen