Ad Valvas 2007-2008 - pagina 472

B E S T U U R

PAGINA 8

AD VALVAS 22 MEI 2008

Studentenbond LSVb bestaat 25 jaar

De actievoerders zijn lobbyisten geworden 'We zullen nooit onze handtekening zetten onder iets wat slecht is voor studenten', zegt LSVb-voorzitter Lisa Westerveld. Maar actie voeren tegen dingen die niets met onderwijs te maken hebben, doet de studentenbond niet meer.

een kanttekening. "Als je inspraak hebt in conceptplannen, bind je je aan de uitkomst van de besluitvorming. Je kunt nooit meer zeggen: hier had ik niets mee van doen." Dat is een probleem, erkent Westerveld. "Maar we zullen nooit onze handtekening zetten onder iets wat slecht is voor studenten. De kans op actie bestaat altijd." Geldt dat ook nog als ze eerst maandenlang onderhandeld heeft met de minister? Uitgesloten is het niet, zegt ze. "Als je het maar eerst op aUe andere manieren hebt geprobeerd."

ANA VAN ES/HOP

Wachtlopen

De Landelijke Studentenvakbond begon in 1983 als Unkse actiegroep met een brede politieke agenda. Ze hield zich niet alleen bezig met onderwijszaken, maar voerde ook actie voor kraken, het milieu en tegen discriminatie. De tijden zijn veranderd: de bond wil nu vooral in gesprek blijven met de minister, maar ook met politieke partijen van allerlei plviimage. Aan actievoeren doet de LSVb alleen nog als het over onderwijs gaat. Afgelopen najaar weigerde voorzitter Lisa Westerveld mee te doen aan een actie tegen Geert WUders omdat die niets met onderwijs te maken had. "Bovendien hebben we goede contacten bij de Partij voor de Vrijheid", voegde ze er desgevraagd aan toe. Ze wil geen studenten afschrikken die met WUders sympathiseren. Ook het manifest Benoemen en bouwen, tegen de 'verwildering van de samenleving' weigerde ze te ondertekenen en de discussie over topsalarissen van onderwijsbestuurders ligt eveneens gevoelig. "Dat is eigenüjk een maatschappelijke* discussie." Uitgesproken links is de studentenbond ook niet meer. Met haar standpunt over topsalarissen haalde de studentenbond onlangs zelfs minister Plasterk van Onderwijs rechts in. De LSVb verwierp een motie dat bestuurders in het hoger onderwijs niet méér mogen verdienen dan premier Balkenende. Dat terwijl Plasterk voor een harde aanpak is van veelverdieners in het onderwijs. Niet iedereen is blij met het nieuwe pragmatisme. Als de LSVb studenten wil binden, moeten ze niet bang zijn en juist een politieke koers kiezen, denkt René Danen, voorzitter van de studentenbond in 1991-92 en nu voorman van de actiegroep Nederland bekent Kleur. "Anders springen andere studentenorganisaties in dat gat. Ik vind het bovendien bijna een morele verplichting voor een studentenvakbond om je uit te spreken tegen onrecht." Mariëtte Hamer, de allereerste voorzitter van de studentenbond en nu fractievoorzitter van de PvdA, begrijpt de veranderingen wel: "Het heeft met de tijdgeest te maken. Vroeger bemoeide de LSVb zich met van alles, van milieukwesties tot kraken. Nu is het allemaal resultaatgerichter."

Ingepakt Een kwart eeuw na de oprichting is de LSVb een professionele lobbyclub geworden. Gijs van Dijk, drie jaar geleden bestuurslid en nu werkzaam bij de Algemene Onderwijsbond: "Continu druk in Den Haag uitoefenen, daar gaat het om. Dat de studiefinanciering blijft bestaan, het collegegeld niet verhoogd wordt, daar ben je als een waakhond mee bezig." Deze nieuwe koers stelt de bond ook voor nieuwe problemen: wie lobb)rt, kan door de regering worden ingepakt. Waar de LSVb vroeger een duidelijke politieke visie had, heeft de bond nu, als gesprekspartner voor onderwijszaken, niet automatisch een grote aantrekkingskracht op studenten. "Het lidmaatschap van de LSVb is minder zinvol dan vroeger", vindt Willem Bos, voorzitter van de aangesloten Groninger Studentenbond. Demonstraties halen de televisie, maar lobbywerk is onzichtbaar. "Als iets goed gaat, krijgen we daarvoor niet altijd de credits", zegt Lisa Westerveld, die mag meepraten over de wetsvoorstellen van minister Plasterk. Maarten van Poelgeest, voorzitter in 1988 en nu wethouder voor GroenLinks in Amsterdam, denkt wel dat de invloed van de LSVb is vergroot als het gaat om onderwijshervormingen. "Dan is het belangrijk datje in een vroegtijdig stadium een ingang hebt om te praten." Hamer maakt

In het oprichtingsjaar 1983 was dat wel anders: "Wij hadden één middel en dat was actievoeren", zegt Hamer. Demonstraties en bezettingen waren in de jaren tachtig en vroege jaren negentig het communicatiemiddel bij uitstek. Van Poelgeest leidde in 1988 een demonstratie van 35.000 studenten. Het leverde hem veel bekendheid op. Maar waren zulke acties op termijn effectief ? Veel bezuinigingen werden alsnog doorgevoerd. "Dat is moeilijk te zeggen", vindt Van Poelgeest. "Ik ben zelf niet van de school die vindt datje pas iets moet doen als je zeker weet dat het effectief is." De actiebeweging kalfde geleidelijk af In 1992 ging minister van Onderwijs Jo Ritzen na langdurige protesten met Danen in debat. Het contact met de minister werd daarna intensiever. Kysia Hekster, LSVb-voorzitter in 1994-95, zag Ritzen vaker dan haar eigen ouders, schrijft ze in het jubileumboek. Bij studenten vervloog de

29 mei 1983, oprichtingsbijeenkomst Landelijke Studenten Vakbond in Delft

Oud'LSVhvoorzitter Kysia Hekster zag de minister vaker dan haar eigen ouders bereidheid tot demonstreren. Bezuinigingen golden pas voor de volgende studentengeneratie en voor eeuwig studeren was toch geen geld meer. Ritzen kon de LSVb toen goed gebruiken, vertelt Mariëtte Hamer, destijds ambtenaar op het ministerie van Onderwijs. De bewindsman was het stiekem oneens met de bezuinigingen die hij volgens het regeerakkoord moest uitvoeren, "ik heb altijd gedacht dat hij bevrost tegenstand organiseerde door geld te geven aan de LSVb,

15 april 1989, congres Uit het archief van de LSVb zodat die professioneler werd en actie kon voeren. Dat heeft hij vervolgens gebruikt om zichzelf onder druk te krijgen richting het kabinet. Ik denk niet dat de LSVb het door heeft gehad."

Massaal de straat op

Hbo'er blijft lastig te mobiliseren Bij de opricliting wilde de LSVb zich steri< malten voor het hele hoger onderwijs. Maar in de praktijk blijft het lastig om hbo-studenten te mobiliseren. Ze wonen vaker thuis, zijn Jonger dan universitaire studenten en minder vaak politiek actief. Bij hogescholen hebben studenten bovendien minder inspraak. De LSVb wil nu een 'denktank' oprichten om de aandacht voor het hbo te vei^roten. Voormalig bestuurslid Gijs van Dijk: "De LSVb profileert zich te veel als een bond voor universiteiten. In het bestuur zitten nu alleen universitaire studenten. Dat is zonde en onterecht. In het hbo studeren 350.000 studenten. Hogescholen hebben bovendien veel meer een emancipatoire functie dan universiteiten. De LSVb beseft dat onvoldoende." Vorig jaar werd een nieuwe bond van hbostudenten in Zwolle lid van de LSVb. Volgens voorzitter Xander Hartholt zijn de problemen bij hbo-instellingen en universiteiten vaak dezelfde, maar het accent verschilt. "Als er gepraat wordt over kleine dingetjes, redeneert men nog te veel vanuit de unhrersiteit."

Het landelijk bestuur van de LSVb had in de beginjaren weinig te vertellen. De LSVb is als federatie opgericht door lokale studentenbonden. "Elk jaar was het afwachten wie daar wilde wachtlopen", zegt Van Poelgeest. Tussen de lidbonden onderHng was vaak heibel, maar het was duidehjk wie de meeste invloed had." Danen: "Een lokale bond die net een week de universiteit had bezet, had op de ledenvergadering een sterkere positie om zijn argumenten kracht bij te zetten dan anderen." Tegenwoordig maakt het landelijk bestuur de dienst uit en controleren de lidbonden achteraf Heibel is er overigens nog steeds tussen de lokale bonden die nog wel activistisch zijn, Wageningen en Groningen, en de bonden van Utrecht, Delft en de Universiteit van Amsterdam die liever geen actie voeren. De motie voor een maximum aan de salarissen van universiteitsbesturen werd ingediend door de bond in Groningen en Uep stuk op verzet van de pragmatici. Eline Kleiwegt, voorzitter in Delft: "Wij vinden datje moet kijken hoe de situatie is, dan hoefje niet per se een plafond voor dat salaris af te spreken." Danen denkt dat het pragmatisme slechts een fase is. Hij ziet het activisme vanzelf terugkomen: "De scholieren die dit jaar massaal de straat opgingen, zijn over drie tot vier jaar allemaal studenten."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen