Ad Valvas 2007-2008 - pagina 359

D E B A T / R E C E N S I E

AD VALVAS 1? MAART 2 0 0 8

PAGINA 7

r^^. ­

Discussie over de verharding onder jongeren

Onbelemmerd crimineel Gedwongen steriliseren of toch maar gewoon weer een reorganisatie in de welzijnssector? Studenten debatteerden vorige week over jeugdcriminaliteit. 'Niemand is aansprakelijk.' TEKST: PETER BREEDVELD FOTO'S: COMVU/PETER VALCKX

CDA­parlementariër Madeleine van Toorenburg weet waar ze over praat als ze het heeft over haar speciaUsatie, het strafrecht. Ze was onder andere directeur van een vrouwengevangenis en van een jeugdinrichting. Daar kan ze smakehjk over ver­ tellen: "Dan zag je daar zo'n twaalfjarige jongen zitten, met van die mooie donkere krullen en die grote bruine ogen met lange wimpers, een iime­ mende gUmlach op zijn gezicht. Maar ja, hij had wel zijn buurman met een bijl doorkUefd van de bovenkant van zijn schedel tot aan zijn nek."

Braakgeluiden Deng! Daarmee heeft Toorenburg de aandacht van haar pubhek wel gevangen. Ze is één van de sprekers op een debat over de verharding van de jeugdcriminaliteit, georganiseerd door facul­ teitsverenigingen C^DBD (Rechtsgeleerdheid), EOS (Sociale Wetenschappen), en Crime Does Pay (Criminologie), de Christelijke Jongeren Vereniging en het VU­podium. Toorenburgs boodschap is niet zo verrassend, gezien het feit dat ze het CDA vertegenwoordigt: jongeren raken steeds vaker betrokken bij criminaliteit, die steeds harder en meedogenlozer wordt. Twaalfjarige jongen. Bijl. Buurman. Doorkliefd.

V^jj^f

Maar dan komt het, Toorenburg krijgt een Hcht timbre in haar stem, een snik, en bekent: "Maar toen keek ik in de ogen van dat kind, die grote, bruine ogen, ik kijk in die pupillen en dan zie ik daar toch een mens zitten. Een warm, jong mens." Hier en daar kHnken zachtjes geveinsde braakgeluiden. "Die ogen van dat kind, komt dat niet uit een Uedje van André Hazes?" provoceert de volgende spre­ ker, veiligheidsadviseur Henk Verhoeff. Verhoeff vervangt René Tieleman, leider van het project 'Expressief Geweld' van de Amsterdamse poHtie, want die was verhinderd. Verhoeffis een erva­ ringsdeskundige, zo bhjkt. Vroeger vocht hij mee in jeugdbendes en hij kent uit zijn jeugd allerlei topcriminelen, vertelt hij. "Hoewel, de meesten zijn inmiddels dood." Gelach uit de zaal.

W^­ï­­l­S­,

Linkse rakker Verhoeff is niet zo onder de indruk van de ver­ halen over de verharding van de jeugdcrimina­ liteit. "Ik zie weinig verschil met vroeger." Hij richt zijn pijlen Hever op de welzijnswereld. "Die is in al die jaren precies hetzelfde gebleven." Dat wU zeggen: allerlei goedbedoelende organisaties zonder aansprakeUjkheid, die nergens verant­ woordelijk voor zijn en uiteindeUjk dus ook niets doen. Toorenburgs oplossing voor die passiviteit: leg de regie van de hele jeugdzorg bij één verant­ woordeHjke, namehjk de wethouder Jeugdzorg in de betrokken gemeente. Alleen moet het CDA voor dat plan de andere partijen nog meekrij­ gen, en dat wordt moeihjk, zegt Toorenburg. "Er blijven dus zesentwintig organisaties eind­ verantwoordelijk in de jeugdzorg", chargeert de televisiejoiimalist Prem Radhakishun, die als 'dialoogleider' fungeert. "Met andere woorden: niemand is aansprakelijk."

Prem: 'Of die jongens nou in Jezus of Ailali geloven, ze willen blowen en seks hebben'

Radhakishun, die een advocatenpraktijk heeft gehad en in zijn programma PREMtime al heel wat onthutsende reportages over de zelfkant van de samenleving heeft gehad, kent veel schrijnende gevallen: verslaafde moeders die maar kinderen blijven krijgen waar niemand naar omkijkt, die al heel jong met justitie in aanraking komen. "Dat is dweilen met de kraan open." Radhakishun vindt dat we niet hypocriet moeten zijn. "Ik zal eens wat olie op het vuur gooien: in Nederland moetje overal een diploma voor hebben, maar je mag wel zonder diploma het ene na het andere kind blijven uitpoepen. Zulke moeders moeten gedwongen worden gesteriliseerd!" Even laat hij het effect van zijn harde woorden zijn uitwerking hebben om daarna te roepen: "En ik ben een linkse rakker!" Van Toorenburg merkt droogjes op dat zoiets 'binnen het CDA politiek nogal gevoelig Hgt'.

Jeugdbendes Radhakishun is net zoals op televisie: lawaaiig en recalcitrant. Dat houdt de gang erin tijdens het debat, want het duurt lang voordat het pubUek een beetje loskomt en meedoet aan de discussie. "Zal ik dan maar weer de eerste zijn die een vraag stelt?" zegt de joumaüst quasi­ verveeld. Hij prikt onmiddellijk de politieke verkooppraatjes van Van Toorenburg door, die het heeft over verantwoordehjkheid en aanspra­ kelijkheid, terwijl in de praktijk niemand die op zich wil nemen, zoals Radhakishun uit eigen ervaring weet. Tegen Verhoeff, die vergelijkin­ gen trekt tussen Marokkaanse en Antilliaanse jeugdbendes, roept hij dat het volgens hem "geen klap uitmaakt of die jongens nou in Jezus of in Allah geloven, ze wülen blowen en seks hebben, daarin zijn ze allemaal hetzelfde."

Die recalcitrantie heeft hij geleerd toen hij nog rechten studeerde aan de VU, merkt Radhakis­ hun op in een terzijde. "Want deze universi­ teit heeft dan wel een braaf imago, het is een behoorHjk vrijgevochten universiteit die vrijge­ vochten denkers heeft voortgebracht." Daarna noemt hij Wouter Bos, Jan Peter Balkenende en André Rouvoet. Van Toorenbiirg zegt dat het ze zal verrassen te horen dat ze vrijgevochten zijn. "Dat compUment ztiUen ze nog niet eerder gekregen hebben."

Pakkans na de dood Dan besluit Radhakishun dat het tijd is voor een paar steUingen: dat de aanpak van de jeugdcri­ minahteit veel te soft is en dat de media schuld hebben aan de verharding van de jeugdcrimina­ liteit. "Harder aanpakken", zegt een jongen in het pubUek. "Toen ik klein was, sloeg mijn moeder me als ik een snoepje pikte ­ deed ik het meteen nooit weer." Een andere jongen werpt tegen dat strafrecht niet bedoeld is als vergeldingsmaatre­ gel. Daar zit ook Jan­WUlem Sap, docent Euro­ pees Recht en vermaard conservatief Hij oppert dat het geloof uitkomst brengt. "Door het geloof beseffen die jongens dat er zelfs na je dood nog een pakkans is." Volgens Radhakishun is er maar één goede rehgie: het sociahsme. Even later begint Sap over de videospelletjes en muziekclips op MTV, die de oorzaak zouden zijn van de teloorgang van de jeugd van tegenwoor­ dig. Ook hierop heeft Radhakishun weer luid­ ruchtig antwoord: "Dat is precies wat mijn oom in Suriname zei toen ik als jongen naar Bonanza keek, dat ik daar gewelddadig van zou worden. Maar ik ben de grootste pacifist van Nederland!" Reageren'' Mail naar: redactie@advalvas.vu.nl.

Recensie

Dolende dichters almanak Ad Zuiderent, literatuurdo­ cent, heeft al acht dichtbun­ dels op zijn naam staan. Met zijn nieuwe schrijversdag­ boek gunt hij de lezer een blik in zijn keuken. DIRK DE HOOG Dat het een dichter was die Zuiderent (1944) vrijdag 7 maart interviewde bij de presentatie van zijn nieuwe boek Energieke Doolloosheid, zal geen toeval zijn geweest. Dichters onder elkaar weten waar ze het over hebben. Op verzoek van de uitgever schreef Zuiderent een soort dichtersdagboek, hoewel het uiteindehjk meer een bundehng is geworden van overpein­

zingen en beschouwingen die deels al eerder waren geschreven. Vaak gaan ze over andere dichters, schrijvers, schilders en musici. In de meer dan veertig stukjes komt erg veel aan de orde, maar wat moet de lezer ermee? Het is een blik op alle ingrediënten in de keuken, die uiteindeUjk een overvloedige maaltijd opleveren. Maar is het interessant voor wie de gerechten niet kent? Wie de gedichten van Zuiderent heeft gelezen, zal in de bundel een bron van herkenning en verdieping vinden. Zuiderent laat zien dat zijn jeugd, en de verwerking daarvan, een belang­ rijke inspiratiebron is. Gereformeerd opgevoed in een klein dorp, belandt hij in de grote stad tussen andere literair geïnspireerde mensen op het Instituut voor Neerlandistiek van

de Universiteit van Amsterdam, om leraar Nederlands te worden. Uit­ eindelijk komt hij in 1978 als docent moderne Nederlandse literatuur aan de VU terecht.

Schatkamer uit zijn verhalen blijkt dat hij blijft verlangen naar de weidsheid van de luchten en het zonhcht uit de omge­ ving van zijn dorp. Daarom loopt en fiets hij graag langs onder meer het Gein, mede omdat de dichter Nescio dat ook graag deed. Tegelijk probeert hij zich te ontworstelen aan zijn gereformeerde jeugd waarin maar één boek telde. Zijn teksten blijven doorspekt met citaten en verwijzin­ gen naar de Bijbel. "Is dichten niet op zoek gaan naar het nieuwe heilige", schrijft hij.

Zuiderent wil graag alles vertellen, analyseren en doorgronden en dat doet hij met zo'n enthousiasme, dat hij soms over zijn eigen woorden dreigt te struikelen. Dat is het voor­ deel van dichten. Dan moet je je wel beperken tot de essentie in een paar ziimen. Al met al heeft Zuiderent wel een schatkamer gecreëerd waarin iedereen naar hartenlust kan graaien. 'Ik ben een mengvorm geworden', schrijft Zuiderent, 'die niet meer zo goed weet wat, waar en hoe ook weer. Het is die ambivalentie die mij vaak beweegt tot schrijven. Ik weet daardoor van veel van mijn gedichten niet eens of die nu met geheugen te maken hebben of met sentiment.' Nu ja, al schrijvend baant Zuiderent zich een weg door het leven. Dat is het dichterslot.

AD ZUIDERENT

ENERGIEKE DOELLOOSHEID ÏESUÏIÜS

Ad Zuiderent, Energieke Doelloosheid, Vesuvius, 222 biz. € 18,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen