Ad Valvas 2007-2008 - pagina 391

AD VALVAS 3 APRIL 2008

W E T E N S C H A P

PAGINA 1 1

Repressie werkt tegen tuig

'Overlast plegen is geen eerste levensbehoefte' In de openbare ruimte dien je je als gast te gedragen. Maar wat doe je met lastige gasten? De politie in Osdorp heeft een oplossing. TEKST: FLOOR BAL FOTO: GOMVU/YVONNE COMPIER "Het gaat hier niet om appeltjes stelen uit de tuin van de burgermeester", zegt Kees Loef, projectleider aanpak jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast in Amsterdam. "We hebben het over berovingen en vechtpartijen." Op de bijeenkomst over veüLgheid in de openbare ruimte, op 26 maart aan de VU, gaat het al snel over 'ernstig tuig' dat zich niet wenst te gedragen. Natuurlijk kun je als brave burger, want dat zijn wetenschappers meestal, praten over de verschillende manieren waarop de regels in de openbare ruimte kunnen worden gehandhaafd. Zo beargumenteert Bas van Stokkom, onderzoeker aan de Radboud Universiteit, dat de stad

'Als we een groep twee of drie keer oppakken, is het daarna echt afgelopen' haar bewoners als gasten moet behandelen. Hij haalt daarbij de ongeschreven regels van het gastschap aan zoals antropoloog Julian PittRivers die formideerde. Hierbij mag de gast zich niet gedragen alsof hij thuis is - geen voeten op de bank in de metro - moeten gast en gastheer respect voor elkaar hebben en moet de gastheer de gast beschermen. Dat is allemaal leuk en aardig, maar die theorieen helpen wijkteamchef bij politiebureau Meer en Vaart in Osdorp Andy ten Bosch niet. Want de jongeren, vooral jongens, die in zijn wijk voor overlast zorgen, willen zich helemaal niet aan die regels houden. Ze hangen in portieken, scheuren op scooters en vallen buurtbewoners lastig.

Op de vuist De impact van die overlast mag je niet onderschatten, zegt Van Stokkom. "Uit onderzoek blijkt dat mensen ergernissen als hondenpoep op de stoep en rondhangende jongeren erger vinden dan echte criminaUteit. Van misdaad heb je niet altijd last, van jongeren die je dagelijks beledigen wel." De ondervraagden gingen nog Uever met zo'n groep op de vuist dan dat ze voor gek werden gezet. Ook poUtieagent Andy ten Bosch neemt overlast

-'

• i. -,'..

^

« ^

Politieagent Andy ten Bosch: 'De coaches werden uitgejouwd en bedreigd' niet licht op. "Het is een voorloper van criminaUteit. Als je die kleine feiten aanpakt, kun je ook misdaad voorkomen." Met dit in gedachten besloot het wijkteam Meer en Vaart in aprü. 2007 het project Aanpak Overlast te starten. Samenwerking met straatcoaches en het registeren van elke overlastpleger vormen de basis van deze aanpak. De straatcoaches lopen vierentwintig uur per dag over straat. Wanneer zij klierende jongeren tegenkomen, noteren ze altijd hun naam. "Die coaches zijn stevige jongens, van wie je geneigd bent om te doen wat ze vragen", aldus Ten Bosch. Toch was er in het begin flink verzet tegen ze. "Ze werden uitgejouwd en zelfs bedreigd. Vaak wilden de aangesproken jongeren hun naam niet geven. Maar we hebben eenbelangrijke regel: we gaan op straat niet in discussie. Wie niet meewerkt, gaat mee naar het bureau."

Ouders De lijst met namen die op deze manier ontstond, werd gebruikt om alle ouders een brief te sturen. "Daarin staat dat hun kind in een ongewenste groep zit en dat eventuele schade civiel op de ouders verhaald zal worden", zegt Ten Bosch. Ook waarschuwt de politie dat onderdeel zijn van een overlastgroep voldoende is om een

bon te krijgen. "Iedereen moet mee naar het bureau en wie aangehouden wordt, krijgt een bon." Ouders van aangehouden minderjarigen worden uitgenodigd voor een gesprek met een zogeheten gezinsbezoeker. "Zij vragen waarom een kind na tien uur 's avonds nog over straat loopt en hoe het eigenlijk op school gaat." De aanpak heeft effect: vijftig procent minder meldingen van overlast. Ook is er een forse daling van misdrijven in de wijk, de sterkste afname van criminaUteit van aUe wijken in Amsterdam-West. "Tegen alle doctrines in, hebben we geleerd dat repressie echt werkt", zegt projectleider Loef "Er wordt altijd gezegd datje overlast alleen verplaatst. Maar wij hebben gemerkt dat als we een groep twee of drie keer oppakken, het daarna echt afgelopen is. Blijkbaar is overlast plegen geen eerste levensbehoefte." Hoe mooi de resultaten in Osdorp ook zijn, toch is Ronald van Steden, onderzoeker bij bestuur en organisatie van de faculteit Sociale Wetenschappen, huiverig voor het steeds strenger toepassen van de regels. Hij vreest dat Nederland een fort wordt. "Er komen steeds meer hekken en bewakers." Vooral in semipubüeke ruimten zoals bioscopen en zwembaden worden de regels van het gastschap extreem toegepast.

Aan de ene kant wordt de klant als koning in de watten gelegd, tegeUjkertijd zijn bedrijven heel strenge gastheren.

Efteling Voor dit soort bedrijven is goed gedrag van de burger een middel om het belangrijkste doel te bereiken: winst maken. Van Steden geeft de Efteling als voorbeeld. "De orde en controle die in pretparken zit ingebouwd is geen toeval. AUes is zo ingedeeld datje bij attracties maar één kant op kunt lopen, overal staan paaltjes en relingen. HoUe BoUe Gijs is leuk, maar hij straalt ook uit dat je in zo'n omgeving geen rotzooi moet maken. De regels zitten in de vroUjkheid ingebakken. Het gastschap wordt zo afgedwongen." In dit afgeschermde Nederland is niet voor iedereen plaats: "Als ze denken datje amok gaat maken, houden ze je üever buiten de deur." Volgens Van steden is de reden van uitsluiting niet altijd duideUjk en soms arbitrair. "Het Ujkt erop dat mooie vrouwen vaker in een discotheek worden toegelaten dan zestienjarige Marokkanen." Hij vreest dat Nederlanders zo vaker 'met hun ruggen tegen elkaar' komen te staan. Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu.nl.

NWO stuurt jonge wetenschappers op pad Onderzoeksfinancier NWO heeft 31 pas gepromoveerde wetenschappers een Rubicon-subsidie gegeven. Daarmee kunnen ze in het buitenland ervaring opdoen. Vier buitenlandse onderzoekers komen naar Nederland. BAS BELLEMAN/HOP Twee pas gepromoveerde VU-wetenschappers krijgen een Rubicon-subsidie van NWO. De onderzoeksfinancier heeft dit jaar 31 Rubicon-subidies te vergeven, wat neerkomt op bijna twee miljoen euro. Daarmee kunnen de wetenschappers zes maanden tot

twee jaar onderzoek doen aan gerenommeerde instelUngen in het buitenland. Vooral de Angelsaksische landen (Verenigde Staten, Canada, AustraUë en Groot-Brittannië) zijn in trek, maar er gaan ook wetenschappers naar Duitsland, Frankrijk en Zweden. Per persoon lopen de subsidies uiteen van vijftien- tot honderdduizend euro. Voor buitenlandse onderzoekers die naar Nederland • komen, is de vergoeding maximaal 55.000 euro. Vrouwen scoorden goed in deze ronde. Onder de 91 aanvragers waren veertig vrouwen en vijftig mannen, maar uiteindelijk werden vijftien vrouwen en zestien mannen geselecteerd. Utrecht en Leiden veroverden de meeste beurzen: aUebei vijf, inclusief hun academische ziekenhuizen. Groningen kreeg er vier. De Rubicon-subsidie is vernoemd naar de rivier die de Romeinse

veldheer JuUus Caesar in 49 voor Christus overstak om de heerschappij over Rome te verkrijgen. De subsidie gaat vooraf aan de Veni-, Vidi- en Vici-subsidies, die verwijzen naar het beroemde briefje dat Caesar twee jaar later aan de senaat van Rome stuurde na een gewonnen veldslag: ik kwam, ik zag, ik overwon.

Verdeling Rubicon-subsidies Vriie Universiteit 2, Universiteit van Amsterdam 2, Universiteit Utreciit: 4, Rijicsuniversiteit Groningen 4, Universiteit Leiden 3, Universiteit Maastriclit 3 en diverse academisclie zieitenliuizen en 4 buitenlanders Icomen naar Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen