Ad Valvas 2007-2008 - pagina 85

W E T E N S C H A P

I AP VALVAS 4 OKTOBER 2007

De wetenschap van het Jvloeken

PAGINA 7

>Weetjes Dubbele nationaliteit De WetenschappeHjke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) baseert zich in het vorige week verschenen rapport Identificatie met Nederland op een empirisch onjuist beeld van de Nederlandse werkeHjkheid en schetst zo een eenzijdig beeld van de problematiek van meervoudige nationaHteiten, stelt hoogleraar sociologie Ruud Koopmans in NRC Handelsblad van 26 september. Dat de achterblijvende identificatie van migranten met Nederland te wijten zou zijn aan te restrictief naturaUsatiebeleid, zoals het rapport stelt, klopt feiteUjk niet volgens Koopmans. Nederland telt juist bijna het hoogste percentage genaturaliseerde migranten van Europa. Dat komt volgens Koopmans mede doordat de formele eis dat voor het verkrijgen van het Nederlanderschap afstand gedaan moet worden van de oude nationaliteit, in de praktijk niet wordt nageleefd. Ruim een miljoen Nederlanders hebben twee paspoorten. Dus is het naturalisatiebeleid helemaal niet zo restrictief als de WRR veronderstelt. (DdHj

Springstaarten

VU-hoogleraren Arend Soeteman en René van Woudenberg belichten het vloeken in een interessant boek Vloeken als een Hollander. TEKST: PETER BREEDVELD ILLUSTRATIE: BEREND VONK

il

Vlak na de moord op Theo van Gogh door een moslimextremist (2 november 2004) wüde Piet Hein Donner, toen minister van Justitie, een strafrechtelijk verbod op 'smalende godslaste' mg' in ere herstellen. Die wet stamt uit 1932 en is een geesteskind van Donners grootvader, destijds minister van Justitie, die daarmee reageerde op antigodsdienstige geschriften in vooral de communistische pers. Maar handhaving was ook toen al problematisch, onder andere omdat het niet duidelijk was of het om het beledigen van God ging of om het kwetsen van gelovigen. Het verbod had bovendien weinig draagvlak en werd met een nipte meerderheid in de Tweede Kamer aangenomen. Er waren zelfs christelijke Kamerleden die tegenstemden.

Muisgrijze ezel De antigodslasteringswet werd voor het laatst in steUing gebracht in het beroemde (of beruchte - het is maar van welke kantje het bekijkt) ezelsproces in 1966 tegen schrijver Gerard Reve, die God als een muisgrijze ezel voorstelde waarmee hij geslachtsverkeer had. Reve werd vrijgesproken omdat hij zich weliswaar had schuldig gemaakt aan godslastering, maar het kon niet worden bewezen dat hij het allemaal 'smalend' had bedoeld. Het is niet eenvoudig om mensen veroordeeld te krijgen wegens godslastering, zo blijkt uit de bijdrage van rechtsfilosoof Arend Soeteman aan

EEK

^

feiten bemoeit en dat de profeet Mohammed geweld tot grondslag van zijn beleid had gemaakt. Alleen als de openbare orde dreigt te worden verstoord, is er een kansje dat het Europese Hof een als godslasterUjk ervaren uiting verbiedt, is Soetemans indruk. Soeteman is zelf ook tegen een wetteüjk verbod op godslastering. 'De vrijheid van meningsuiting houdt niet van moralisten', schrijft hij. Bovendien moetje vroom gedrag niet willen afdwingen: 'God heeft er niets aan wanneer wij onze handen vouwen en onze ogen sluiten uit angst op de brandstapel terecht te komen. God wü ons hart.'

Speciale bescherming De twee andere rechtsgeleerden die een bijdrage aan het boek hebben geleverd, Matthijs de Blois en SGP-kamerlid Kees van der Staaij, weten de rechtswetenschap minder goed van hun geloofsbeleving te scheiden dan Soeteman. De

Vroom gedrag moetje niet willen afdwingen

Blois beroept zich op het bijbelboek Leviticus in zijn pleidooi voor een verbod op godslastering: 'Wie des Heren naam lastert, zal den dood sterven, de gehele gemeente zal hem stenigen.' Van der Staaij beroept zich op de heiligheid van Gods naam. 'Het is de taak van de overheid als Gods dienares om al wat mogelijk is te doen om de lastering van zijn naam tegen te gaan', aldus het boek Vloeken als een Hollander, dat onlangs de SGP'er. is uitgebracht door de Bond tegen het Vloeken. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens De twee juristen putten hoop uit het feit dat het heeft in de jaren tachtig weliswaar twee films beledigen van gezagsdragers, tot voor kort een [Das Liebeskonzil en Visions ofEcstasy) en een kort soort nationale hobby die in alle lagen van de verhaal [De verboden passages) veroordeeld als bevolking met veel enthousiasme werd beleden, 'onnodig grievend', maar een Franse publicatie tegenwoordig weer keihard wordt aangepakt. waarin de katholieke leer werd bestempeld als Zelfs een afbeelding van een jongetje dat over voedingsbodem van antisemitisme was in de het politielogo plast, is veroordeeld en bestraft ogen van het hof een toelaatbare bijdrage aan door de rechter. Dus waarom zou godslastering het maAschappelijk debat. Ook verwierp het niet gewoon weer strafbaar kunnen worden? hof een civielrechtelijke veroordeHng van een Tegenstanders van een verbod op godslastering Turkse schrijver, die stelde dat het geweten van beroepen zich op de vrijheid van meningsuide analfabfeet een God had geschapen die zich ting, maar dat wuiven De Blois en Van der Staaij zelfs met het aantal stokslagen voor strafbare weg: er is immers ook godsdienstvrijheid en

die houdt volgens hen tevens in dat aanhangers van een godsdienst blijven gevrijwaard van kwetsende uitlatingen van niet-gelovigen. Wie tegenwerpt dat gelovigen met zo'n wettelijk verbod een speciale bescherming genieten die ongelovigen niet hebben, en dat daarmee dus onze grondwettelijke gelijkheid wordt geschonden, krijgt van De Blois te horen dat gelovigen en ongelovigen niet aan elkaar geüjk zijn. Aan de uitspraak van keizer Tiberius: 'Deorum iniuriae, Diis curae' ('Wanneer de goden onrecht wordt aangedaan, is dat hun zorg') hebben De Blois en Van der Staaij geen boodschap. De eer van God moet door de gelovigen worden verdedigd.

Gevaarlijke gekken Toen Piet Hein Donner in november 2004 de antigodslasteringswet van zijn grootvader uit de mottenballen had gehaald, wees de SociaHstische Partij op het verkeerde signaal dat Donner daarmee afgaf. Blijkbaar was de minister van mening dat Van Gogh, een notoire godslasteraar, zijn gruwelijke dood aan zichzelf had te danken. Bovendien was het volgens de SP stigmatiserend voor mosHms, die kennehjk werden aangezien voor gevaarlijke gekken die meteen aan het moorden slaan zodra iemand hun god lastert. Denk in dit verband ook aan de Rotterdamse burgemeester, die in 2004 het bijbelse gebod 'Gij zult niet doden' van een muur Uet verwijderen omdat hij dat kwetsend voor moslims vond. Toch steunde de SP op 22 november 2004 niet de motie van Lousewies van der Laan, toen D66fractievoorzitter, waarin werd geopperd het verbod op smalende godslastering te schrappen. De Blois en Van der Staaij schilderen Van der Laan af als een soort briesende feeks, maar De Bond tegen het Vloeken heeft ook haar in het boek de ruimte gegeven haar standpunt uit leggen, net als de vertegenwoordigers van de meeste andere politieke partijen. Daarnaast wordt het vloeken door sociologen, filosofen, geestehjken - inclusief de onvermijdelijke Antoine Bodar - geduid en geanalyseerd, wat Vloeken als een Hollander een zeer veelzijdig

en interessant boek maakt. Best verrassend, voor een wereldvreemde club die doorgaans zo eenzijdig en autistisch tegen het vloeken ten strijde trekt. Vloeken als een Hollander onder redactie van Matthijs de Blois, Rijk van de Poll en René van Woudenberg. 152 pagina's, € 13,50. Uitgave van de Bond tegen het Vloeken. Reageren? Mail naar: redactie@advalvas.vu.nl

Onderzoekers van de vakgroep dierecologie' willen springstaarten inzetten om bodemvervuiling in kaart te brengen. Dat kan door te kijken naar veranderde patronen in de genactiviteit van deze bodemdiertjes. Springstaarten zijn extreem gevoeüg voor vervuiling. De aanwezigheid van giftige stoffen veroorzaakt een stressreactie in hun Hchaam en dat is waar te nemen als een verandering in de activiteit van htm genen. Uit proeven met een zogeheten dna-chip blijkt dat het activiteitenpatroon van de genen van het springstaartje op een kenmerkende manier verandert als de bodem vervuild is met stoffen zoals cadmium, polycycHsche koolwaterstoffen en pesticiden. Postdoc Martijn Timmermans stelde een databank samen van zesduizend verschillende genen van het springstaartje Folsomia Candida. Zie: www. collembase.org. Bron: NRC Handelsblad, 27 september. (PB)

Hpv-kankertest Hpv staat voor het humane papillomavirus. 'Met een hpv-dna-test zijn baarmoederhalskanker en de verdachte cellen sneller te vinden dan met het vijfjaarhjkse onderzoek.' Dat schrijft Chris Meijer, hoofd afdeling pathologie VUmc, in het artikel dat 4 oktober op het web als/ast tracfe-pubHcatie van het tijdschrift The Lancet verschijnt. Meijer gaf leiding aan een grootschaUg onderzoek waarbij de helft van de onderzochte vrouwen naast het uitstrijkje ook een hpv-dnatest kreeg. Hoewel voor beide groepen het aantal ernstige afwijkingen over vijfjaar gelijk was, werden de afwijkingen bij de hpv-groep veel eerder ontdekt. Bij het gebruik van de hpv-test kan de gebruikelijke periode tussen twee onderzoeken met minimaal één jaar verlengd worden. Dit verlaagt niet aEeen de kosten van het bevolkingsonderzoek, maar vermindert ook de geesteüjke belasting van vrouwen. (PBj

Dementie Met een speciale vragenlijst is het mogelijk om de kwaliteit van leven van dementiepatiënten betrouwbaar vast te stellen. Hierdoor kan de zorg beter worden afgestemd op de patiënt. Teake Ettema ontwikkelde deze vragerJijst en promoveerde hierop woensdag 3 oktober. De hjst bestaat uit veertig vragen die gemakkelijk door de verzorgers kunnen worden beantwoord. De vragen hebben betrekking op de zorgrelatie met de patiënt, tekenen van positieve of negatieve affectie en sociale relaties met andere bewoners. Het instrument blijkt goed bruikbaar om nieuwe ontvnkkehngen op het gebied van zorgbeleid en zorgpraktijk bij bewoners met lichte tot zeer ernstige dementie te kunnen onderzoeken en evalueren. In Nederland lijden naar schatting zo'n 250.000, vooral oudere mensen aan een vorm van dementie. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen