Ad Valvas 2007-2008 - pagina 117

D E B A T X R E C E N S I E

AP VALVAS 25 OKTOBER 2007

Lijdt of leidt de docent?

PAGINA 7

>Recensie Op zoek naar de rechtvaardige oorlog Is de oorlog tegen het terrorisme moreel en juridisch toelaatbaar en waar liggen de grenzen bij het gebruik van militair geweld? DIRK DE HOOG

Het debat 'Lijdt of leidt de docent' gaat over botsingen tussen docenten en management. Extern gespreksleider Marcel Wanrooy inventariseerde voorafgaand de knelpunten op de VU. TEKST: FLOOR BAL ILLUSTRATIE: NICO DEN DULK

Een nieuwe onderwijsstructuur die ontwikkeld is zonder de docenten daarbij te betrekken of de invoering van 'bovenaf' van presentielijsten die de academische sfeer aantasten. Het is dit soort botsingen tussen de ideeën van het management en de uitvoering door docenten dat het onderwerp is van het debat 'Lijdt of leidt de docent' op dinsdag 30 oktober aanstaande. Docent serviceonderwijs voor economie en bedrijfswetenschappen Bernd Heidergott, vertelt: "De presentieplicht bij de activerende werkvormen leidt tot verschoolsing van het onderwijs. De faculteit eist dit omdat studenten anders niet werken. Ik snap de gedachte erachter, maar je krijgt er een onuniversitaire omgang met de studenten van. Misschien ben ik ouderwets. Maar als een student niets doet, dan maar niet. In het eerste jaar krijgt een student snel genoeg door dat het zo niet werkt. Dat hoort bij het proces van academische volwassenheid."

Eigenzinnig Extern gespreksleider Marcel Wanrooy is gespecialiseerd in het leidinggeven aan professionals en praatte voorafgaand aan het debat met verschillende docenten en managers. In september leidde hij een vergelijkbaar debat op Windesheim. "De faculteiten hebben op de VU een zelfstandiger bestaan dan daar, het gevoel van autonomie en eigenzinnigheid is hier groter." Die eigenzinnigheid is ook bij de docenten terug te vinden. "Zij hebben er soms moeite mee dat er op hoog niveau prioriteiten worden gesteld die ze niet begrijpen. Zoals de miljoenen die in de ontwikkeling van de Zuidas worden gestoken waarvan ze de voordelen niet zien", aldus Wanrooy.

Ingrijpender dan de keuze voor de ZuidasontwikkeHng is de nieuwe onderwijsvisie. Daarin staat onder andere dat studenten samen met docenten deelnemers zijn aan het proces van kennisontwikkeHng. Een frase die bij veel docenten in het verkeerde keelgat schoot. Wanrooy: "Dat vinden ze een verkeerde voorstelling van de werkeHjkheid: er is geen gelijkwaardigheid in het leerproces. De docent heeft inhoudelijk een grote voorsprong op de student. Bovendien betwijfelen sommigen of de onderwijsvisie gefundeerd is op onderzoek naar de beste onderwijsvarianten." Wat volgens Wanrooy ook voor afstand tussen docenten en managers zorgt, is dat docenten

'Soms zou ïk wensen dat er meer ruzie was' zich niet altijd betrokken voelen bij het bedenken van de vernieuwingen, terwijl zij die wel moeten uitvoeren. Onno Bouwmeester, docent bij Management en Organisatie, onderschrijft dat: "De bachelorcommissie economie bedenkt

Forumdebat Soms komt een docent klem te zitten tussen lesgeven en management. Het forumdebat 'Lijdt of leidt de docent?' gaat over de relatie tussen bestuurders en docenten. De organisatie, het Onderwijscentrum en VU Podium, hoopt niet alleen op meningen maar ook op concrete voorstellen tot verbeteringen. Deelnemers zijn onder andere bestuursvoorzitter René Smit, docent Ad Verbrugge en hoogleraar organisatiekunde Mathieu Weggeman (TU). Gespreksleider is Marcel Wanrooy. Dinsdag 30 oktober om 15.30 uur.

plannen die het onderwijsproces bepalen, maar die worden niet altijd goed met de docenten gecommuniceerd. Zoals de blokstructuur waarbij alle vakken in een blok met elkaar moeten samenhangen. Dat is een mooi plan, maar het eindigt op een abstract niveau bij het management. Er wordt geen werk gemaakt van hoe die samenhang er moet komen. Individuele docenten worden niet gekend in hoe het verder moet."

Ongenoegen Wanrooy vreest dat docenten Idein verzet plegen door op papier wel mee te werken, maar eigenlijk weinig te veranderen. "Het vervelendste is niet wanneer mensen protesteren, maar wanneer ze dingen over zich heen laten komen. Op die manier trekken mensen zich niets meer van bestuurUjke ideeën aan. Dat vind ik zo zonde. Soms zou ik wensen dat er meer ruzie was. Daardoor komt ongenoegen aan de oppervlakte." Als er al ruzies zijn, gaan die vooral over geld. Terwijl er juist vaak problemen ontstaan wanneer de taken van het ondersteunende personeel, zoals roostering, botsen op onderwijstaken. "Zoals wanneer een docent een kleine werkgroepkamer nodig heeft terwijl er alleen een grote collegezaal beschikbaar is. Daar zit de spaiming." Docent Jan Rietman, die een practicum geeft aan de master journalistiek, ondervond hoe nadelig zoiets kan uitpakken: "Zonder overleg is de locatie van het practicumlokaal verplaatst van de tiende verdieping naar de vijftiende. Eerst was het maar een verdieping boven het theorielokaal. Nu moeten we verder pendelen. Vooral in het spitsuur in de lift is dat rampzaUg. Je bent zo een kwartier lestijd kwijt. Het is zonder overleg gebeurd, het was een mededeling. Dan gaan mijn stekels omhoog staan." Wanrooy hoopt dat het debat zal bijdragen aan het vinden van oplossingen voor deze en andere problemen. "Je moet continu zoeken naar formele en informele momenten waarop je een soort kortslviiting kunt creëren tussen de geledingen zodat er niet alleen vonken, maar ook een warm vuur vanaf komt. Daar geloof ik heilig in." Reageren? Mail naar: redactie@advalvas.vu.nl

Bestaat er een rechtvaardige oorlog? Over die uiterst actuele vraag verscheen de bundel Burgers en harharen als speciale editie van Christen Democratische Verkenningen, mede onder redactie van VU-docent Europees recht Jan Willem Sap. 'Kimnen we barbaarse praktijken bestrijden zonder zelf barbaar te worden?' luidt de openingsvraag. Volgens de auteurs gaat het om een gevoeUg terrein omdat de scheidslijn tussen een 'rechtvaardige' en een 'heihge' oorlog flinterdun is. Voor Bush zal dat onderscheid onbelangrijk zijn, want hij gelooft heUig in zijn oorlog tegen het terrorisme: 'I don't care what international lawyers say, we are going to kick some ass'. De auteurs zelf drukken zich diplomatieker uit. 'De internationale gemeenschap heeft eenpUcht te reageren, desnoods met militaire middelen, op grove en massale mensenrechtenschendingen, burgeroorlogen of ander vergaand falen van een nationale overheid in het beschermen van de eigen burgers.' NatuurUjk zou het mooi zijn als internationale afspraken en rechtspraak müitair ingrijpen overbodig zouden maken. Al in 1899 organiseerde de Franse politicus Léon Bourgeois een Haagse conferentie om tot wereldvrede te komen. 'Geen vrede zonder rechtvaardigheid', was zijn slogan.

Lieve vrede Dat uitgangspunt stelt ook de huidige politici voor grote dilemma's. Had Amerika Saddam Hoessein in het zadel moeten laten zitten omwilTe van de lieve vrede? Sap meent dat de oorlog in Irak positieve effecten heeft. 'Door de inval in Irak is er een vrije pers in dat land gekomen, is Syrië meer geïsoleerd en is Libië bij monde van Kadaffi gestopt met het steunen van terrorisme.' Sap steekt zelfs de loftrompet over Bush. 'Vanwege het grote belang van de strijd tegen tirannie en terreur verdient het heldere en dappere beleid van Bush om het Midden-Oosten te bevrijden van dictators en terroristen de voUe steun. Uiteindehjk worden daarmee de vrijheid en de vrede gediend.' UvA-hoogleraar internationaal recht André Nollkaemper denkt daar anders over. 'Willen we werkelijk onze grondwet onderwerpen aan een rechtssysteem dat het rechtmatig zou maken om een hel in Bagdad te creëren?' Onder redactie van Thijs Jansen, Janne Nijman en Jan Willem Sap, Burgers en barbaren. Over oorlog tussen recht en macht, Uitgeverij Boom, Amsterdam 2007, € 24,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen